Kiedy bolą plecy w ciąży? Przyczyny i skuteczne metody łagodzenia dolegliwości

Ból pleców w ciąży to powszechny problem, który dotyka większość przyszłych mam. Może pojawić się w każdym okresie ciąży, choć najczęściej daje o sobie znać w II i III trymestrze. Dlaczego ból pleców w ciąży jest tak częsty i jak sobie z nim radzić? Jakie metody łagodzenia są bezpieczne dla matki i dziecka?

Ból pleców w ciąży może wystąpić na każdym etapie, jednak jego intensywność i charakter często zależą od trymestru. Niektóre kobiety doświadczają dziwnego bólu pleców na początku ciąży, co może być jednym z pierwszych sygnałów zmian zachodzących w organizmie. Szczególnie narażone na dolegliwości bólowe są kobiety z istniejącymi wcześniej wadami postawy (skolioza, lordoza, zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego). Również panie z nadwagą częściej cierpią na bóle pleców, ponieważ ich kręgosłup i stawy są dodatkowo obciążone. Brak aktywności fizycznej przed ciążą również zwiększa ryzyko wystąpienia tych dolegliwości. Ale jakie mogą być przyczyny bólu na dole pleców w ciąży w 1 trymestrze albo kiedy ból pleców w ciąży jest niebezpieczny? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dalszej części artykułu.

Dlaczego boli kręgosłup w 1 trymestrze ciąży?

Ból na dole pleców w ciąży w 1 trymestrze może być zaskakujący dla wielu kobiet, ponieważ brzuch jeszcze nie jest widocznie powiększony. Przyczyna tkwi w hormonalnych zmianach zachodzących w organizmie. Już od pierwszych tygodni ciąży organizm zaczyna produkować relaksynę, hormon rozluźniający więzadła i stawy, co może prowadzić do bólu lędźwi w ciąży.

Nasilenie bólu pleców w 2 trymestrze ciąży

Ból pleców w ciąży w 2 trymestrze staje się bardziej intensywny z kilku powodów. W tym okresie brzuch i piersi znacząco się powiększają, co przesuwa środek ciężkości ciała do przodu. Mięśnie pleców pozostają w ciągłym napięciu, próbując zrównoważyć tę zmianę. Dodatkowo, zwiększająca się masa ciała ciężarnej potęguje odczuwanie bólu pleców. W tym okresie wiele kobiet ma również problemy ze znalezieniem wygodnej pozycji do spania. Rosnący brzuch utrudnia ułożenie ciała, co może prowadzić do niewystarczającego odpoczynku i nasilenia bólu. A jak to wygląda, gdy do porodu coraz bliżej?

Ból pleców w ciąży w 3 trymestrze – kiedy jest najbardziej intensywny

Ból pleców w ciąży w 3 trymestrze często osiąga szczyt intensywności. W tym okresie uwalnia się najwięcej relaksyny, hormonu przygotowującego mięśnie i więzadła miednicy do maksymalnego rozciągnięcia podczas porodu. Bóle krzyżowe w ciąży stają się wtedy szczególnie dokuczliwe. Dodatkowo, masa dziecka jest już znacząca, a macica osiąga największe rozmiary, co jeszcze bardziej obciąża kręgosłup. Wiele kobiet doświadcza również bólu w okolicy lędźwiowej, co nazywamy bólem lędźwi w ciąży. Kiedy zacząć się martwić? Kiedy ból pleców w ciąży jest faktycznie niebezpieczny?

Kiedy ból pleców w ciąży jest niebezpieczny?

Choć ból pleców w ciąży jest normalnym zjawiskiem, w niektórych przypadkach może sygnalizować poważniejsze problemy. Należy natychmiast skonsultować się z lekarzem, jeśli:

• ból jest bardzo intensywny i nie ustępuje po odpoczynku;
• towarzyszy mu gorączka, krwawienie lub upławy;
• występuje uczucie drętwienia lub mrowienia w nogach;
• pojawia się nagły, ostry ból w dolnej części pleców;
• ból uniemożliwia normalne funkcjonowanie.

Co na ból pleców w ciąży? Bezpieczne metody łagodzenia

Przejdźmy teraz do odpowiedzi, co na ból pleców w ciąży będzie najlepsze. Skupmy się najpierw na bezpiecznych metodach, które nie wymagają stosowania leków lub maści przeciwbólowych. Zalecanym sposobem odpoczynku nocnego jest ułożenie ciała na lewym boku, co zmniejsza obciążenie serca. Umieszczenie małej poduszki między kolanami może przynieść ulgę i zapewnić lepszy wypoczynek. W ciągu dnia warto odpoczywać w pozycji “odwróconego krzesła” – pod zgiętymi kolanami umieścić pufę lub zwiniętą kołdrę. Ta pozycja skutecznie odciąża kręgosłup i zmniejsza dolegliwości bólowe.

Aktywność fizyczna przed ciążą i kontynuowana w jej trakcie znacząco wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu ruchu. Odpowiednie ćwiczenia mogą wzmocnić mięśnie pleców i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Szczególnie polecane są:

• ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców (tzw. “zdrowy kręgosłup”);
• łagodna joga dla ciężarnych;
• ćwiczenia rozluźniające, jak “koci grzbiet”;
• delikatne skłony;
• gimnastyka z dużą piłką;
• zajęcia relaksacyjne i oddechowe.

Ważne jest, aby dostosować intensywność ćwiczeń do indywidualnych możliwości i nie przeciążać organizmu. Aby złagodzić ból pleców w ciąży, warto wypróbować również:

• ciepłą kąpiel pod prysznicem;
• delikatny masaż wykonywany przez partnera lub specjalistę;
• techniki relaksacyjne i oddechowe;
• zabiegi fizjoterapeutyczne pod okiem specjalisty.

Skuteczność technik oddechowych i relaksacyjnych

Czy jest to skuteczne? Techniki oddechowe i relaksacyjne są bardzo skuteczne w łagodzeniu bólu pleców w ciąży. Warto rozpocząć naukę prawidłowego oddechu we wczesnym etapie ciąży, aby lepiej poznać własne ciało i nauczyć się radzić sobie z bólem. Łagodny masaż z użyciem oliwki dziecięcej i kilku kropli olejku eterycznego może przynieść znaczną ulgę. Olejek lawendowy działa uspokajająco i wyciszająco, podczas gdy olejki cytrusowe (pomarańczowy, grejpfrutowy) mają działanie energetyzujące. Wiele olejków można również dodawać do kąpieli dla dodatkowego efektu relaksacyjnego. A co z tymi żelami, maściami i tabletkami? Czy istnieje maść przeciwbólowa bezpieczna w ciąży?

Czy istnieje maść przeciwbólowa bezpieczna w ciąży ?

Żele przeciwbólowe najczęściej zawierają diklofenak, ibuprofen, naproksen lub etofenamat – substancje z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które nie są zalecane w ciąży. Plastry rozgrzewające zawierają zazwyczaj kapsaicynę (wyciąg z ostrej papryki), która powoduje przekrwienie skóry i rozszerzenie naczyń krwionośnych, co może wywołać efekt ogólnoustrojowy. Czy istnieje jakaś maść rozgrzewająca w ciąży, która będzie bezpieczna? Maści rozgrzewające i plastry rozgrzewające w ciąży nie są zalecane bez konsultacji z lekarzem. Zawierają one substancje, które mogą mieć działanie ogólnoustrojowe przy dłuższym stosowaniu, np. wspomniana kapsaicyna. Niestety nie istnieje żadna maść przeciwbólowa bezpieczna w ciąży. Co w takim razie wybrać, jeśli kobieta ciężarna musi wziąć coś na ból?

Co na ból pleców w ciąży? Jedynie paracetmaol

Wybór środków przeciwbólowych w ciąży jest ograniczony ze względu na bezpieczeństwo dziecka. Paracetamol jest uważany za jeden z najbezpieczniejszych leków przeciwbólowych dla ciężarnych. Działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, ale nie wykazuje działania przeciwzapalnego. Jest to tak na prawdę jedyny lek, który można podać kobiecie i który będzie działał przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. Co więcej, jest także bezpieczny dla kobiety karmiącej piersią oraz noworodka. Natomiast w ciąży każde leki powinny być stosowane przez jak najkrótszy czas i w jak najmniejszej dawce. Z tego powodu należy go stosować jedynie w ostateczności i najpierw lepiej bazować na technikach relaksacyjnych lub lekkich ćwiczeniach. A jak stosować paracetamol w ciąży?

Lek stosuje się w dawce 500-1000 mg jednorazowo, co 4-6 godzin. Nie należy przekraczać dawki 4 g na dobę (8 tabletek po 500 mg). Posiłek spożyty przed przyjęciem leku może zmniejszyć i opóźnić jego wchłanianie.

Czy ból pleców może zwiastować poród?

Tak, ból w okolicy krzyżowej kręgosłupa może być sygnałem zbliżającego się porodu. Często współwystępuje ze skurczami macicy, uczuciem ucisku na miednicę mniejszą i okolicę kulszową. Ten rodzaj bólu ma charakter nasilający się i nawrotowy. Obecnie kobiety mają możliwość wyboru pozycji podczas porodu oraz korzystania z akcesoriów, które pomagają przyjąć odpowiednią postawę minimalizującą ból. Popularne są duże piłki do ćwiczeń oraz ciepłe kąpiele, które pomagają się zrelaksować i zmniejszyć odczuwanie bólu.

Podsumowanie

Ból pleców w ciąży to powszechny problem, który może pojawić się w każdym trymestrze. Szczególnie intensywny bywa w drugim i trzecim trymestrze, gdy brzuch znacząco się powiększa. Istnieje wiele bezpiecznych metod łagodzenia tych dolegliwości, od odpowiednich pozycji ciała, przez ćwiczenia, po techniki relaksacyjne. W przypadku stosowania leków przeciwbólowych, zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Paracetamol jest uważany za najbezpieczniejszy lek przeciwbólowy w ciąży, ale powinien być stosowany z ostrożnością, w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie krótki czas. Maści rozgrzewające i plastry rozgrzewające w ciąży nie są zalecane bez konsultacji lekarskiej ze względu na potencjalny wpływ zawartych w nich substancji na organizm matki i dziecka. Najważniejsze jest, aby zadbać o odpowiednią ilość snu i odpoczynku oraz stosować naturalne metody łagodzenia bólu, które są bezpieczne zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się dziecka.