Ból brzucha to jedna z najczęstszych dolegliwości, z którą mierzymy się w życiu. Szczególnie niepokojący może być ból po prawej stronie brzucha, który może wskazywać na różne problemy zdrowotne – od niegroźnych do wymagających szybkiej pomocy lekarskiej. Zrozumienie przyczyn takiego bólu i umiejętność rozpoznania niepokojących objawów może pomóc w podjęciu właściwych decyzji dotyczących leczenia. W tym artykule przedstawimy możliwe przyczyny tego, dlaczego towarzyszy ci ból brzucha po prawej stronie nisko lub po prawej stronie na dole.

Dlaczego boli mnie po prawej stronie brzucha?

Po prawej stronie brzucha znajduje się wiele ważnych narządów, które mogą być źródłem bólu. W górnej części (pod żebrami) mamy wątrobę, pęcherzyk żółciowy i fragment trzustki. W dolnej części znajduje się wyrostek robaczkowy, część jelita grubego oraz u kobiet – prawy jajnik i jajowód. Każdy z tych organów może powodować ból o różnym charakterze i nasileniu. Miejsce bólu często podpowiada, który narząd może być jego źródłem, dlatego warto zwracać uwagę nie tylko na sam ból, ale również dokładnie na jego lokalizację i towarzyszące objawy [1].

Kłujący ból brzucha po prawej stronie pod żebrami

Ból pod prawymi żebrami najczęściej wiąże się z problemami pęcherzyka żółciowego lub wątroby. Kamienie żółciowe mogą powodować ostry, kłujący ból brzucha po prawej stronie, który często nasila się po tłustych posiłkach. Taki ból może promieniować do pleców lub prawego ramienia. Jeśli masz problemy z pęcherzykiem żółciowym, możesz również odczuwać nudności, wymioty i mieć gorączkę. Problemy z wątrobą, takie jak zapalenie czy stłuszczenie, objawiają się zwykle tępym, ciągłym bólem pod prawym żebrem. Często towarzyszą im zmęczenie, żółtaczka (zżółknięcie skóry i białek oczu) oraz ciemny mocz [2].

Przyczyny bólu brzucha po prawej stronie na wysokości pępka

Gdy ból pojawia się po prawej stronie na wysokości pępka, może to wskazywać na problemy jelitowe lub wczesną fazę zapalenia wyrostka robaczkowego. Zespół jelita drażliwego, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego często powodują ból w tej okolicy. Tym dolegliwościom zwykle towarzyszą zmiany w rytmie wypróżnień (biegunka lub zaparcia), wzdęcia oraz uczucie niepełnego wypróżnienia. Jeśli ból zaczyna się wokół pępka, a następnie przemieszcza się do prawego dolnego kwadrantu brzucha, może to być znak zapalenia wyrostka robaczkowego, które wymaga natychmiastowej pomocy medycznej [3].

Ból brzucha po prawej stronie nisko

Ból brzucha po prawej stronie na dole najczęściej kojarzy się z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Ten stan objawia się narastającym bólem, który początkowo może być odczuwalny wokół pępka, ale z czasem przemieszcza się do prawego dolnego kwadrantu brzucha. Towarzyszą mu często nudności, wymioty, brak apetytu i niewielka gorączka. U kobiet ból w tej okolicy może wynikać z problemów ginekologicznych, takich jak torbiele jajnika, skręt jajnika czy ciąża pozamaciczna. Kamienie nerkowe również mogą powodować ból promieniujący do dolnej części brzucha, któremu towarzyszą problemy z oddawaniem moczu [4].

Kiedy ból po prawej stronie brzucha wymaga wizyty u lekarza?

Większość bólów brzucha ustępuje samoistnie, ale niektóre objawy powinny skłonić do natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Natychmiastowej pomocy medycznej wymaga ból, gdy jest bardzo silny i nagły, towarzyszy mu gorączka powyżej 38°C, wymioty (szczególnie z krwią), krew w stolcu lub moczu. Niepokojące są również objawy takie jak twardy, napięty brzuch wrażliwy na dotyk, problemy z oddychaniem czy żółtaczka. Ból utrzymujący się dłużej niż kilka godzin, szczególnie jeśli stopniowo się nasila, również wymaga konsultacji lekarskiej. Pamiętaj, że niektóre stany, jak zapalenie wyrostka robaczkowego czy perforacja wrzodu, są stanami zagrożenia życia i wymagają natychmiastowej interwencji [5].

Jak złagodzić ból brzucha po prawej stronie w domu?

Jeśli ból nie jest silny i nie towarzyszą mu niepokojące objawy, możesz spróbować kilku domowych sposobów, by go złagodzić. Odpoczynek w wygodnej pozycji (często na lewym boku z podkurczonymi nogami) może zmniejszyć napięcie mięśni brzucha. Ciepły termofor przyłożony do bolesnego miejsca pomaga rozluźnić mięśnie i złagodzić ból, ale pamiętaj, że przy podejrzeniu zapalenia wyrostka robaczkowego NIE należy stosować ciepła. Pij dużo wody małymi łykami, unikając napojów gazowanych, alkoholu i kawy. Sięgnij po lekkostrawne posiłki, jak banany, ryż, pure jabłkowe czy tosty (tzw. dieta BRAT), które są łagodne dla żołądka. Jedz małe porcje i dokładnie żuj pokarm [6].

W niektórych przypadkach można zastosować także leki rozkurczające, które mogą złagodzić ból brzucha, gdyż zmniejszają napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Jest to na przykład drotaweryna czyli No-Spa Max, Drotafemme forte, Spastyna Max lub Metafen Rozkurczowy. Inna substancja o działaniu rozkurczowym dobra przy bólu brzucha to mebeweryna (Duspatalin Gastro). Probiotyki pomagają przywrócić prawidłową florę bakteryjną jelit, a leki przeciw wzdęciom (np. Espumisan) zmniejszają ilość gazów w jelitach. Pamiętaj jednak, że leki te mogą jedynie łagodzić objawy, ale nie leczą przyczyny bólu. Jeśli ból nie ustępuje po 1-2 dniach lub nasila się, koniecznie skontaktuj się z lekarzem.

Jak zapobiegać nawracającym bólom brzucha?

Profilaktyka bólów brzucha obejmuje kilka prostych zasad. Jedz zdrowo i regularnie, unikając przejadania się i spożywania zbyt tłustych, smażonych potraw. Włącz do diety odpowiednią ilość błonnika, który wspomaga pracę jelit. Bądź aktywny fizycznie – nawet codzienne 30-minutowe spacery mogą znacząco poprawić trawienie i zmniejszyć ryzyko zaparć. Pij wystarczająco dużo wody przez cały dzień, nie tylko gdy czujesz pragnienie. Woda pomaga w trawieniu i zapobiega zaparciom. Staraj się również ograniczać stres, który może nasilać dolegliwości trawienne. Techniki relaksacyjne, jak głębokie oddychanie czy medytacja, mogą pomóc w radzeniu sobie z napięciem[7].

Podsumowanie

Ból po prawej stronie brzucha może mieć wiele przyczyn, od niegroźnych problemów trawiennych po poważne schorzenia. Kluczowe jest zwracanie uwagi na dokładną lokalizację bólu, jego charakter i towarzyszące objawy. Pamiętaj, że silny, nagły ból brzucha z dodatkowymi niepokojącymi objawami wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. W przypadku łagodniejszych dolegliwości możesz spróbować domowych sposobów łagodzenia bólu, ale jeśli ból się nasila lub utrzymuje, skonsultuj się z lekarzem. Profilaktyka, obejmująca zdrową dietę, aktywność fizyczną i odpowiednie nawodnienie, może pomóc zapobiegać nawracającym bólom brzucha.