Objawy przepukliny pępkowej – jak rozpoznać pierwsze symptomy

Przepuklina pępkowa jest jednym z najczęstszych rodzajów przepuklin ścian brzusznych, charakteryzującym się charakterystyczną wypukłością w okolicy pępka¹. Objawy tego schorzenia różnią się znacząco między dziećmi a dorosłymi, zarówno pod względem intensywności, jak i charakteru dolegliwości².

Główny objaw – widoczna wypukłość

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem przepukliny pępkowej jest widoczna wypukłość lub miękkie uwypuklenie w okolicy pępka¹³. Ta wypukłość może być widoczna stale u niektórych osób, podczas gdy u innych pojawia się tylko w określonych sytuacjach¹.

Wypukłość staje się bardziej wyraźna podczas czynności zwiększających ciśnienie w jamie brzusznej, takich jak:⁴⁵

• Płacz u niemowląt i dzieci
• Kaszel i kichanie
• Podnoszenie ciężkich przedmiotów
• Naprężanie podczas defekacji
• Śmiech i krzyk

Charakterystyczną cechą przepukliny pępkowej jest to, że wypukłość może się zmniejszać lub całkowicie znikać, gdy pacjent leży na plecach i jest spokojny⁶⁷. U niemowląt wypukłość może być widoczna tylko podczas płaczu, co czyni ją czasami trudną do zauważenia przez rodziców².

Różnice w objawach między dziećmi a dorosłymi

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych może manifestować się różnie pod względem objawów towarzyszących głównej wypukłości¹².

Objawy u dzieci

U niemowląt i dzieci przepuklina pępkowa jest zazwyczaj bezbolesna i nie powoduje dyskomfortu²⁶. Dzieci mogą nie odczuwać żadnych objawów poza widoczną wypukłością⁸. Główne cechy przepukliny u dzieci to:

• Miękka wypukłość widoczna szczególnie podczas płaczu, kaszlu lub naprężania⁵
• Brak bólu lub dyskomfortu w większości przypadków⁹
• Zmniejszanie się wypukłości podczas spokoju i leżenia¹⁰
• Możliwość delikatnego wciśnięcia wypukłości przez lekarza¹⁰

Objawy u dorosłych

U dorosłych przepuklina pępkowa częściej powoduje objawy podmiotowe i może być źródłem znacznego dyskomfortu¹². Typowe objawy u dorosłych obejmują Zobacz więcej: Objawy przepukliny pępkowej u dorosłych - ból i dyskomfort:

• Ból lub uczucie ciśnienia w okolicy pępka³
• Dyskomfort nasilający się podczas wysiłku fizycznego¹¹
• Uczucie pełności lub ciężkości w brzuchu¹²
• Ból pogarszający się podczas kaszlu, kichania lub podnoszenia ciężkich przedmiotów¹¹

Objawy towarzyszące i powikłania

Oprócz głównego objawu w postaci wypukłości, przepuklina pępkowa może powodować różne objawy towarzyszące, szczególnie gdy zwiększa się jej rozmiar lub dochodzi do powikłań³.

Do najczęstszych objawów towarzyszących należą:

• Uczucie pieczenia lub bulgotania w okolicy pępka³
• Ból lub wrażliwość przy dotyku³
• Obrzęk i uczulica w okolicy przepukliny¹¹
• Nudności i wymioty w ciężkich przypadkach¹¹

Objawy alarmowe wymagające natychmiastowej pomocy

Istnieją określone objawy, które wymagają pilnej konsultacji medycznej lub natychmiastowego zgłoszenia się na izbę przyjęć Zobacz więcej: Objawy alarmowe przepukliny pępkowej wymagające pilnej pomocy. Te objawy mogą wskazywać na poważne powikłania, takie jak uwięźnięcie (inkarceracja) lub uduszenie (strangulacja) przepukliny¹¹³.

Objawy alarmowe u dzieci:¹⁴¹⁵

• Wypukłość staje się twarda i bolesna
• Skóra nad przepukliną zmienia zabarwienie na czerwone lub ciemniejsze
• Dziecko jest bardzo niespokojne lub wydaje się odczuwać ból
• Wymioty
• Gorączka
• Wypukłość nie zmniejsza się podczas spokoju i nie można jej wcisnąć

Objawy alarmowe u dorosłych:¹¹⁶

• Nagły, ostry ból brzucha
• Wypukłość staje się czerwona, fioletowa lub ciemna
• Nudności i wymioty
• Niezdolność do oddawania gazów lub stolca
• Krew w stolcu
• Gorączka
• Wypukłość powiększa się i staje się twarda

Wpływ na codzienne funkcjonowanie

Objawy przepukliny pępkowej mogą w różnym stopniu wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. U dzieci, ze względu na zazwyczaj bezbolesny charakter schorzenia, wpływ na aktywność jest minimalny⁶. Jednak u dorosłych przepuklina może znacząco ograniczać codzienne czynności¹¹.

Dorosłe osoby z przepukliną pępkową mogą doświadczać:

• Ograniczeń w wykonywaniu prac fizycznych
• Dyskomfortu podczas długotrwałego stania¹¹
• Problemów z wykonywaniem czynności wymagających naprężania mięśni brzucha
• Trudności w podnoszeniu ciężkich przedmiotów¹²

Kiedy zgłosić się do lekarza

Wczesne rozpoznanie objawów przepukliny pępkowej i odpowiednia ocena medyczna są kluczowe dla właściwego postępowania¹⁷. Rodzice powinni skontaktować się z pediatrą, jeśli zauważą charakterystyczną wypukłość u dziecka, nawet jeśli nie powoduje ona bólu⁶.

U dorosłych wizyta u lekarza jest wskazana, gdy pojawi się widoczna wypukłość w okolicy pępka, szczególnie jeśli towarzyszy jej ból lub dyskomfort⁴. Lekarz może przeprowadzić odpowiednie badanie i ocenić, czy konieczne jest leczenie chirurgiczne¹⁸.

Regularne monitorowanie przepukliny przez specjalistę pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych powikłań i podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych¹⁹. Dzięki temu można uniknąć sytuacji wymagających pilnej interwencji chirurgicznej².