Makroglobulinemia Waldenströma to rzadka forma chłoniaka B-komórkowego, która wymaga specjalistycznego podejścia terapeutycznego1. Pomimo że jest to choroba nieuleczalna, dostępne są liczne skuteczne metody leczenia, które pozwalają na kontrolę objawów i znaczne wydłużenie życia pacjentów2. Nie wszyscy pacjenci z rozpoznaną chorobą wymagają natychmiastowego leczenia – decyzja o rozpoczęciu terapii zależy przede wszystkim od obecności objawów i ich nasilenia3.
Wskazania do rozpoczęcia leczenia
Leczenie makroglobulinemii Waldenströma powinno być rozpoczynane tylko u pacjentów objawowych4. Główne wskazania do terapii obejmują niedokrwistość (hemoglobina poniżej 10 g/dl), małopłytkowość (poniżej 100 000/μl) spowodowaną naciekaniem szpiku kostnego, objawowy zespół hiperwiskozyjny oraz objawy konstytucjonalne takie jak gorączka, nocne poty i utrata masy ciała5. Dodatkowymi wskazaniami są objawowa limfadenopatia, hepatosplenomegalia, neuropatia obwodowa związana z paraproteiną IgM oraz powikłania immunologiczne6.
Strategie terapeutyczne pierwszej linii
W przypadku pacjentów wymagających leczenia, główne opcje terapeutyczne pierwszej linii obejmują chemioimmuniterapię oraz terapię inhibitorami kinazy Brutona (BTK)7. Wybór konkretnej strategii zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, stanu ogólnego, preferencji dotyczących czasu trwania terapii oraz profilu genetycznego nowotworu8.
Chemioimmuniterapia pozostaje standardem opieki dla wielu pacjentów. Najczęściej stosowanymi schematami są bendamustyna z rytuksymabem (BR), deksametazon z rytuksymabem i cyklofosfamidem (DRC) oraz bortezomib z rytuksymabem i deksametazonem (BDR)9. Schemat BR wykazuje wysoką skuteczność z ogólną odpowiedzią na leczenie wynoszącą około 83%10. Szczegółowe informacje o poszczególnych schematach chemioimmuniterapii znajdują się w Zobacz więcej: Chemioimmuniterapia w makroglobulinemii Waldenströma.
Inhibitory BTK, w tym ibrytynib i zanubrutynib, stanowią rewolucyjne podejście w leczeniu makroglobulinemii Waldenströma11. Ibrytynib był pierwszym lekiem zatwierdzonym przez FDA specjalnie do leczenia tej choroby w 2015 roku2. Szczegółowe omówienie terapii inhibitorami BTK znajdziesz w Zobacz więcej: Inhibitory kinazy Brutona w leczeniu makroglobulinemii Waldenströma.
Postępowanie w przypadku zespołu hiperwiskozyjnego
Zespół hiperwiskozyjny wymaga natychmiastowego postępowania ze względu na potencjalne zagrożenie życia3. Leczeniem z wyboru jest pilna plazmafereza, która pozwala na szybkie obniżenie poziomu IgM i normalizację lepkości krwi12. Po stabilizacji stanu pacjenta należy niezwłocznie rozpocząć terapię systemową w celu redukcji masy nowotworu13.
Plazmafereza może być również stosowana profilaktycznie przed rozpoczęciem leczenia rytuksymabem u pacjentów z wysokim poziomem IgM, aby zapobiec tzw. płomieniowi IgM – paradoksalnemu wzrostowi poziomu paraproteiny po podaniu tego leku14.
Leczenie nawrotów choroby
Większość pacjentów z makroglobulinemią Waldenströma będzie wymagać ponownego leczenia w przypadku nawrotu choroby15. Wybór terapii drugiej linii zależy od wcześniej stosowanego leczenia, tolerancji pierwszej terapii, czasu trwania odpowiedzi oraz kwalifikowalności do przeszczepienia komórek macierzystych16.
Pacjenci, którzy dobrze tolerowali leczenie pierwotne i uzyskali trwałą odpowiedź (3 lata lub dłużej), mogą być ponownie leczeni tym samym schematem17. W przypadku wczesnego nawrotu lub oporności na leczenie, zalecane jest przejście na alternatywne opcje terapeutyczne18.
Przeszczepienie komórek macierzystych
Autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych może być rozważane u wybranych pacjentów przy pierwszym lub drugim nawrocie, szczególnie jeśli czas pierwszej remisji był krótki (poniżej 2 lat)9. Jest to intensywna forma leczenia, stosowana głównie u młodszych pacjentów w dobrym stanie ogólnym19.
Allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych powinno być ograniczone do badań klinicznych ze względu na wysokie ryzyko powikłań14.
Monitorowanie i opieka wspierająca
Podczas leczenia pacjenci wymagają regularnych wizyt kontrolnych, podczas których oceniane są objawy, wykonywane badania fizykalne oraz kontrolne badania krwi20. Opieka wspierająca odgrywa istotną rolę i może obejmować transfuzje krwi, leczenie infekcji oraz kontrolę bólu21.
Perspektywy przyszłości
Badania kliniczne odgrywają kluczową rolę w rozwoju nowych metod leczenia makroglobulinemii Waldenströma1. Obecnie badane są nowe leki, w tym inhibitory BCL-2, terapie CAR-T oraz kombinacje różnych leków22. Ze względu na rzadkość choroby, udział w badaniach klinicznych jest szczególnie ważny dla postępu w leczeniu23.


















