Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneChemioimmuniterapia stanowi połączenie klasycznych leków chemioterapeutycznych z immunoterapią, głównie w postaci rytuksymaba – przeciwciała monoklonalnego anty-CD201. To podejście terapeutyczne od lat pozostaje standardem opieki w leczeniu makroglobulinemii Waldenströma i wykazuje wysoką skuteczność u większości pacjentów2.
Rytuksymab jako podstawa immunoterapii
Rytuksymab jest przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko antygenowi CD20 obecnemu na powierzchni komórek B3. Jako monoterapia wykazuje odpowiedź na poziomie 30-50%, ale jego połączenie z chemioterapią znacząco poprawia skuteczność leczenia1. Rytuksymab jest stosowany w większości schematów leczenia pierwszej linii makroglobulinemii Waldenströma4.
Istotnym zagadnieniem związanym z rytuksymabem jest zjawisko płomienia IgM, które może wystąpić u 40-50% pacjentów5. Polega ono na paradoksalnym wzroście poziomu paraproteiny IgM o 25-300% po podaniu leku, co może nasilić objawy hiperwiskozyjności6. Z tego powodu u pacjentów z wysokim poziomem IgM (powyżej 40 g/l) zaleca się wykonanie plazmaforezy przed rozpoczęciem leczenia rytuksymabem5.
Schemat bendamustyna z rytuksymabem (BR)
Kombinacja bendamustyny z rytuksymabem jest jedyną chemioimmuniterapią ocenianą w badaniu klinicznym III fazy dla leczenia pierwszej linii makroglobulinemii Waldenströma7. Schemat BR składa się z bendamustyny w dawce 90 mg/m² w dniach 1 i 2 oraz rytuksymaba 375 mg/m² w dniu 1 każdego cyklu, podawanych co 28 dni przez łącznie 6 cykli1.
Skuteczność schematu BR jest wysoka, z ogólną odpowiedzią na leczenie wynoszącą około 83-96% oraz medianą przeżycia wolnego od progresji choroby sięgającą 69,5 miesiąca8. Schemat ten jest szczególnie preferowany u pacjentów wymagających szybkiej kontroli choroby, na przykład w przypadku konieczności szybkiego obniżenia poziomu IgM, leczenia krioglobulinemii lub choroby o dużej masie8.
Schemat deksametazon, rytuksymab, cyklofosfamid (DRC)
Schemat DRC składa się z sześciu 21-dniowych cykli obejmujących deksametazon 20 mg dożylnie, rytuksymab 375 mg/m² dożylnie w dniu 1 oraz cyklofosfamid 100 mg/m² doustnie dwa razy dziennie w dniach 1-59. Ten schemat charakteryzuje się ogólną odpowiedzią na leczenie wynoszącą 83% oraz medianą przeżycia wolnego od progresji choroby 35 miesięcy5.
Holenderska grupa robocza ds. makroglobulinemii Waldenströma uważa DRC za odpowiedni schemat pierwszej linii dla wielu pacjentów ze względu na skuteczność, stosunkowo łagodny profil toksyczności oraz bogate doświadczenie kliniczne z tym schematem10. Główne działania niepożądane to cytopenie, przy czym neutropenia 3. stopnia występuje u około 9% pacjentów5.
Schemat bortezomib, deksametazon, rytuksymab (BDR)
Bortezomib jest inhibitorem proteasomu, który w połączeniu z rytuksymabem i deksametazonem wykazuje wysoką skuteczność zarówno w leczeniu pierwszej linii, jak i w przypadku nawrotów11. W leczeniu pierwszej linii 85% pacjentów odpowiada na terapię (3% całkowitej odpowiedzi, 65% odpowiedzi częściowej, 17% odpowiedzi mniejszej)11.
Mediana przeżycia wolnego od progresji choroby przy zastosowaniu schematu BDR wynosi 42 miesiące11. Głównym działaniem niepożądanym jest neuropatia obwodowa, która występuje u 46% pacjentów (7% w stopniu 3), przy czym tylko 8% pacjentów przerywa leczenie z tego powodu11. Z tego względu bortezomib powinien być unikany u pacjentów z już istniejącą neuropatią związaną z makroglobulinemią Waldenströma11.
Inne schematy chemioimmuniterapii
Do innych opcji chemioimmuniterapii należą schematy oparte na cyklofosfamidzie, takie jak R-CHOP (rytuksymab, cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna, prednizon) oraz R-CVP (rytuksymab, cyklofosfamid, winkrystyna, prednizon)7. Schematy te wykazują ogólną odpowiedź na poziomie około 90-95%, ale są stosowane rzadziej niż wcześniej omówione opcje7.
Analogi puryn, takie jak fludarabina i kladrybina, również wykazują aktywność przeciwko makroglobulinemii Waldenströma12. Kombinacja fludarabina-cyklofosfamid-rytuksymab u młodszych pacjentów może dawać ogólną odpowiedź na poziomie 79%13.
Terapia podtrzymująca
Rola terapii podtrzymującej rytuksymabem w makroglobulinemii Waldenströma nie jest jednoznacznie ustalona15. Badanie StiL NHL7-2008 nie wykazało korzyści w zakresie przeżycia przy stosowaniu rytuksymaba podtrzymującego w porównaniu z obserwacją u pacjentów z makroglobulinemią7. Jednak konsolidacyjny rytuksymab może prowadzić do pogłębienia odpowiedzi u około jednej trzeciej pacjentów i może być oferowany tym, którzy nie osiągnęli bardzo dobrej odpowiedzi częściowej11.
Wybór optymalnego schematu
Wybór konkretnego schematu chemioimmuniterapii powinien uwzględniać wiele czynników, w tym wiek pacjenta, stan sprawności, współistniejące choroby, tempo progresji choroby oraz preferencje pacjenta dotyczące czasu trwania leczenia16. Schemat BR jest często preferowany ze względu na ustaloną skuteczność i możliwość stosowania przez określony czas, podczas gdy DRC może być lepszym wyborem dla pacjentów starszych ze względu na lepszą tolerancję15.
