Chłoniaki

Chłoniak to najczęściej diagnozowany rodzaj nowotworu krwi. Jest nowotworem układu chłonnego, który może się rozwinąć, gdy w trakcie dojrzewania limfocytów dojdzie do błędu, w wyniku którego powstają komórki o nieprawidłowej strukturze i funkcji. Takie dysfunkcyjne komórki następnie gromadzą się w różnych częściach organizmu — mogą zajmować węzły chłonne, śledzionę, szpik kostny, krew oraz inne narządy.

Wpływ na występowanie chłoniaków mają takie czynniki, jak m.in.:

-narażenie na pestycydy i promieniowanie jonizujące niedobory odporności (wynikające czy to ze stosowania leków immunosupresyjnych, czy z zakażenia wirusem HIV);
-choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów czy celiakia);
-obciążenia rodzinne (w przypadku, kiedy ktoś w rodzinie cierpiał na chłoniaka, ryzyko wystąpienia tej choroby u jego krewnych jest zwiększone);
-lokalizacja geograficzna (zaobserwowano, że np. najwięcej przypadków chłoniaka Hodgkina występuje w obrębie Stanów Zjednoczonych, Kanady i w północnej Europie, z kolei w Azji częstość występowania tej jednostki jest zdecydowanie niższa);
-status socjoekonomiczny (ludzie z wyższym statusem mają większe ryzyko wystąpienia, chociażby chłoniaka Hodgkina);
-wcześniejsze przebycie chemioterapii z jakiegoś powodu (ryzyko chłoniaka jest zwiększone w szczególności wtedy, kiedy chemioterapia była połączona z radioterapią);
-infekcje (zarówno zakażenia bakteryjne, jak i wirusowe-szczególny związek odnotowuje się pomiędzy zakażeniem wirusem EBV a występowaniem chłoniaka Hodgkina).

Klasyczne objawy to:
-powiększenie węzłów chłonnych,
-naciek (guz) pozawęzłowy,
-powiększenie śledziony i wątroby,
-objawy ogólne choroby, takie jak gorączka, poty nocne lub utrata masy ciała.
Chłoniaki mogą atakować wszystkie układy i narządy. Z tego powodu możliwe jest wystąpienie szeregu objawów, które mogą sugerować, gdzie doszło do nacieczenia nowotworowego i ucisku chorobowo zmienionych węzłów chłonnych.

Wykonywane są m.in. morfologia krwi obwodowej (w której wykryta może zostać niedokrwistość, ale i leukocytoza), a także oznaczenia aktywności dehydrogenazy mleczanowej czy badania mające na celu określenie czynności wątroby i nerek.

Niezwykle ważne są badania obrazowe – zazwyczaj początkowo wykonywane są takie badania, jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy PET-TK, które umożliwiają stwierdzenie tego, czy doszło do rozsiania choroby.

Poza już wymienionymi, w diagnostyce chłoniaków niezwykle duże znaczenie mają badania histologiczne i immunohistochemiczne. Mogą być one wykonywane po pobraniu zajętego węzła chłonnego — zalecane jest, aby do badań trafiał nie fragment, a cały węzeł chłonny. Czasami zlecane jest również wykonanie badań szpiku — np. biopsji aspiracyjnej szpiku.

Leczenie polega na zastosowaniu chemioterapii lub w skojarzeniu chemio- i radioterapii.
Podstawę leczenia chłoniaków stanowią leki podawane dożylnie lub doustnie i działające (systemowo) w całym organizmie, czyli tzw. chemioterapia, często w skojarzeniu z immunoterapią lub innymi lekami celowanymi, uzupełniona o radioterapię i / lub wysokodawkowaną chemioterapię z przeszczepem komórek hematopoetycznych.

Zapobieganie występowaniu chorób nowotworowych obejmuje przede wszystkim zmianę trybu życia na zdrowszy. Wyzbycie się złych nawyków oraz świadome unikanie zagrożeń.