Epidemiologia atrofii pochwy – częstość występowania u kobiet

Atrofia pochwy stanowi jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych dotykających kobiety w okresie pomenopauzalnym. Dane epidemiologiczne wskazują na znaczną rozpowszechnienie tego schorzenia, choć dokładne statystyki różnią się w zależności od zastosowanych kryteriów diagnostycznych i populacji badanej.

Częstość występowania w populacji ogólnej

Według różnych źródeł, atrofia pochwy rozwija się u 10% do 50% wszystkich kobiet po menopauzie¹. Bardziej szczegółowe badania wskazują jednak na znacznie wyższą częstość występowania. W badaniu ANGEL wykazano, że atrofia pochwy została zdiagnozowana u 36,8% badanych kobiet². Inne źródła podają jeszcze wyższe wskaźniki – według niektórych danych, problem ten może dotyczyć nawet do 98% kobiet po menopauzie³.

Rozpowszechnienie atrofii pochwy wśród kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym w populacji ogólnej waha się między 36,8% a 81,3%⁴. Niektóre badania sugerują, że problem ten może dotyczyć od 50% do 60% kobiet po menopauzie, przy czym eksperci uważają, że rzeczywista częstość może być wyższa niż podawana w raportach⁵.

Zależność od wieku

Częstość występowania atrofii pochwy wyraźnie wzrasta wraz z wiekiem. W badaniu ANGEL zaobserwowano, że rozpowszechnienie wahało się od 19,2% u kobiet w wieku 40-45 lat do 53,8% u kobiet w wieku 52-55 lat². Inne badania potwierdzają ten trend – u kobiet w wieku 40-49 lat objawy występują u 15-19% badanych⁶.

Szczególnie dramatyczny wzrost częstości występowania obserwuje się w latach następujących po menopauzie. Badania podłużne wykazały, że objawy suchości pochwy występują u 3% kobiet w wieku rozrodczym, 4% kobiet we wczesnym okresie przejściowym menopauzy, 21% kobiet w późniejszych latach przejściowych menopauzy, 40% kobiet po 3 latach od menopauzy i aż 83% kobiet po 6 latach od menopauzy⁷. Inne źródła podają, że objawy zespołu moczowo-płciowego menopauzy obserwuje się u 65% kobiet rok po menopauzie w porównaniu z 87% sześć lat po menopauzie⁸.

Rozpowszechnienie w różnych populacjach

Częstość występowania atrofii pochwy różni się w zależności od populacji i regionu geograficznego. W badaniach europejskich stwierdzono, że nasilenie objawów wahało się od 40% w Niemczech do 54,42% w Hiszpanii, przy czym co druga respondentka oceniała swoje objawy jako umiarkowane lub ciężkie⁹. Epidemiologia atrofii pochwy w okresie pomenopauzalnym różni się między krajami ze względu na takie czynniki jak status socjoekonomiczny i dostęp do opieki ginekologicznej¹⁰.

W Stanach Zjednoczonych, które mają największą pulę pacjentek z atrofią pochwy po menopauzie, problem ten stanowi również największy rynek pod względem leczenia¹¹. Według różnych źródeł, od 40% do 54% kobiet po menopauzie zgłasza uciążliwe objawy związane z atrofią pochwy¹².

Problem niedoszacowania

Jednym z głównych wyzwań w epidemiologii atrofii pochwy jest znaczne niedoszacowanie rzeczywistej częstości występowania. Wiele kobiet nie zgłasza objawów swoim lekarzom z różnych powodów, w tym zawstydzenia, przekonań kulturowych, religijnych lub społecznych, czy braku świadomości na temat bezpiecznych i skutecznych metod leczenia¹³.

Badania pokazują, że tylko około 30% kobiet z atrofią pochwy omawia swoje objawy z podstawowym dostawcą opieki zdrowotnej⁸. Inne źródła wskazują, że 70% kobiet doświadczających objawów atrofii pochwy nie omawia swoich problemów zdrowotnych z pracownikami służby zdrowia¹². Szacuje się również, że mniej niż 25% kobiet cierpiących na atrofię pochwy otrzymuje odpowiednią opiekę medyczną¹².

Badania ankietowe oceniające zrozumienie atrofii pochwy przez kobiety w menopauzie wykazały, że prawie 75% nie omawiało swoich obaw z klinikami¹⁴. Co więcej, ankieta przeprowadzona wśród lekarzy, którzy identyfikowali się jako zapewniający opiekę kobietom w menopauzie z zespołem moczowo-płciowym, wykazała, że nawet do 15% kobiet z objawową atrofią pochwy nie otrzymało żadnej formy leczenia¹⁴.

Znaczenie kliniczne i społeczne

Pomimo wysokiej częstości występowania, atrofia pochwy pozostaje niewystarczająco rozpoznawana i leczona. Tylko 7% kobiet w wieku 45-90 lat obecnie korzysta z przepisanej terapii miejscowej estrogenowej lub doustnych selektywnych modulatorów receptorów estrogenowych⁶. Ta katastrofalna rozbieżność między wysoką częstością występowania a rzadką diagnozą kliniczną powoduje ciężki, postępujący przebieg atrofii pochwy i znaczne pogorszenie jakości życia pacjentek⁹.

Atrofia pochwy nie tylko wpływa na jakość życia, zdrowie seksualne i relacje partnerskie, ale jest również związana ze zwiększonym ryzykiem depresji i lęku u kobiet po menopauzie¹⁵. Objawy zespołu moczowo-płciowego menopauzy powodują znaczne pogorszenie jakości życia, dlatego konieczne jest usprawnienie zarządzania tym zespołem w celu złagodzenia jego wpływu na jakość życia pacjentek w okresie pomenopauzalnym¹⁵.