Polisacharydy, znane również jako glikany, to związki chemiczne, które są zbudowane z reszt monosacharydów połączonych wiązaniami glikozydowymi. Należą do grupy węglowodanów, czyli cukrów, i odgrywają kluczową rolę w organizmach żywych. W przeciwieństwie do monosacharydów, polisacharydy mają duży ciężar cząsteczkowy i nie rozpuszczają się w wodzie, chociaż mogą tworzyć układy koloidalne. Ich struktura sprawia, że nie mają one smaku ani zapachu, co czyni je wyjątkowymi w porównaniu do innych związków organicznych. W naturze polisacharydy pełnią różnorodne funkcje, w tym jako substancje zapasowe (np. skrobia w roślinach i glikogen w zwierzętach) oraz budulcowe (np. celuloza w roślinach). Właściwości polisacharydów są szeroko wykorzystywane w medycynie i farmacji, co czyni je istotnymi w kontekście lecznictwa.

Właściwości lecznicze i zastosowanie polisacharydów

Polisacharydy mają wiele właściwości, które przyczyniają się do ich zastosowania w medycynie. Oto niektóre z nich:
  • Regulacja poziomu cukru we krwi: Polisacharydy, takie jak inulina, są używane w dietach diabetyków, ponieważ pomagają stabilizować poziom glukozy we krwi.
  • Wsparcie układu odpornościowego: Niektóre polisacharydy, takie jak beta-glukany, mają działanie immunomodulujące, co może pomóc wzmocnić naturalne mechanizmy obronne organizmu.
  • Właściwości prebiotyczne: Inulina i inne polisacharydy działają jako prebiotyki, stymulując rozwój korzystnych bakterii w jelitach, co wspiera zdrowie układu pokarmowego.
  • Właściwości przeciwzapalne: Niektóre polisacharydy, takie jak kwas hialuronowy, mają działanie przeciwzapalne i są stosowane w leczeniu chorób stawów.
  • Stosowanie w kosmetykach: Kwas hialuronowy jest szeroko stosowany w kosmetykach ze względu na swoje właściwości nawilżające i ujędrniające skórę.
Polisacharydy są stosowane w różnych preparatach, w tym suplementach diety, lekach, kosmetykach oraz produktach spożywczych.

Mechanizm działania polisacharydów na organizm

Polisacharydy działają na organizm poprzez różnorodne mechanizmy. Oto niektóre z nich:
  • Stabilizacja poziomu glukozy: Inulina, będąc rozpuszczalnym błonnikiem, spowalnia wchłanianie glukozy w jelitach, co przyczynia się do stabilizacji poziomu cukru we krwi.
  • Wsparcie mikroflory jelitowej: Prebiotyczne właściwości polisacharydów wspierają rozwój korzystnych bakterii w jelitach, co wpływa na poprawę trawienia i ogólnego stanu zdrowia.
  • Regeneracja tkanek: Kwas hialuronowy, obecny w tkankach łącznych, wspiera regenerację i nawilżenie skóry oraz stawów, co jest istotne w terapii chorób degeneracyjnych.
Dzięki tym mechanizmom polisacharydy odgrywają ważną rolę w profilaktyce i terapii wielu schorzeń.

Ostrożność w stosowaniu polisacharydów

Mimo licznych korzyści, niektóre grupy osób powinny zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu polisacharydów:
  • Osoby z alergiami: Niektóre polisacharydy, takie jak chityna, mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
  • Pacjenci z chorobami nerek: Inulina, chociaż jest stosowana w diagnostyce, powinna być stosowana ostrożnie u osób z zaburzeniami funkcji nerek.
  • Osoby z nietolerancją pokarmową: Niektóre polisacharydy mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dlatego osoby z wrażliwością pokarmową powinny unikać ich nadmiernego spożycia.
Osoby z powyższymi schorzeniami powinny konsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji lub stosowaniem produktów zawierających polisacharydy.