Jak działa wismodegib?

Wismodegib należy do grupy leków przeciwnowotworowych i działa jako inhibitor szlaku Hedgehog – to specyficzny szlak sygnałowy, który odpowiada za wzrost, przeżycie i różnicowanie komórek. U niektórych pacjentów z rakiem podstawnokomórkowym szlak ten jest nadmiernie aktywny, co prowadzi do niekontrolowanego namnażania się komórek nowotworowych. Wismodegib blokuje ten proces, hamując aktywność białka SMO, które jest kluczowe dla przekazywania sygnałów w tym szlaku1. Dzięki temu możliwe jest zahamowanie wzrostu guza lub nawet jego zmniejszenie.

Wskazania do stosowania wismodegibu

Wismodegib stosowany jest wyłącznie u dorosłych pacjentów w określonych, trudnych do leczenia przypadkach raka podstawnokomórkowego skóry. Jego zastosowanie jest ściśle określone i nie obejmuje wszystkich postaci tego nowotworu2.

Wskazania u dorosłych

Lek ten przeznaczony jest do stosowania w dwóch głównych sytuacjach:

  • Objawowy rak podstawnokomórkowy z przerzutami – czyli przypadki, w których nowotwór rozprzestrzenił się poza skórę do innych narządów, takich jak węzły chłonne, płuca, kości czy narządy wewnętrzne23.
  • Miejscowo zaawansowany rak podstawnokomórkowy – dotyczy pacjentów, u których zmiany skórne nie mogą być usunięte chirurgicznie (np. z powodu lokalizacji, wielkości, licznych nawrotów lub ryzyka znacznego zniekształcenia) lub radioterapia okazała się nieskuteczna, przeciwwskazana lub nieodpowiednia23.
Ważne: Wismodegib nie jest stosowany w leczeniu innych nowotworów skóry ani w przypadkach, gdy możliwe i skuteczne są leczenie chirurgiczne lub radioterapia. Jego użycie jest zarezerwowane dla pacjentów, którzy nie mają innych opcji terapeutycznych lub dla których zabiegi te są niewłaściwe. Lek jest przeznaczony wyłącznie do stosowania u osób dorosłych i nie powinien być używany w innych wskazaniach2.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Wismodegib nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Badania wykazały ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak przedwczesne zamknięcie płytek wzrostowych kości oraz zaburzenia rozwoju zębów, które mogą prowadzić do trwałych deformacji i zaburzeń wzrostu4. Europejska Agencja Leków nie zatwierdziła stosowania tego leku w żadnych podgrupach dzieci i młodzieży z rakiem podstawnokomórkowym5.

  • Stosowanie u dzieci i młodzieży jest przeciwwskazane – ze względu na ryzyko poważnych, nieodwracalnych działań niepożądanych i brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz skuteczności w tej grupie wiekowej45.

Inne specjalne grupy pacjentów

Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania wismodegibu:

  • Kobiety w ciąży: Wismodegib jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, ponieważ może powodować śmierć płodu lub poważne wady rozwojowe. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 24 miesiące po zakończeniu terapii67.
  • Mężczyźni: Ze względu na możliwość przenikania leku do nasienia, mężczyźni powinni stosować odpowiednią antykoncepcję podczas terapii i przez 2 miesiące po jej zakończeniu8.
Uwaga na bezpieczeństwo stosowania:

  • Wismodegib nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią ze względu na wysokie ryzyko uszkodzenia płodu i noworodka.
  • W trakcie leczenia oraz przez odpowiedni czas po jego zakończeniu wymagane jest stosowanie skutecznej antykoncepcji zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn.
  • Pacjenci nie powinni oddawać krwi ani być dawcami nasienia przez określony czas po zakończeniu leczenia.
  • U dzieci i młodzieży lek jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko trwałych zaburzeń wzrostu i rozwoju zębów.

Tabela stosowania wismodegibu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Objawowy rak podstawnokomórkowy z przerzutami Tak Nie Nie Tak Brak danych
Miejscowo zaawansowany rak podstawnokomórkowy niespełniający kryteriów leczenia chirurgicznego lub radioterapii Tak Nie Nie Tak Brak danych

245

Wismodegib – skuteczne leczenie trudnych przypadków raka podstawnokomórkowego

Wismodegib stanowi ważną opcję terapeutyczną dla dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem podstawnokomórkowym, zwłaszcza wtedy, gdy inne metody, takie jak zabieg chirurgiczny czy radioterapia, nie są możliwe do zastosowania lub nie przyniosły oczekiwanych rezultatów2. Lek nie jest jednak odpowiedni dla dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Stosowanie wismodegibu wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście planowania rodziny i ochrony przed potencjalnym wpływem na rozwijający się płód. Dzięki swojemu działaniu, wismodegib może znacząco poprawić jakość życia osób dotkniętych trudnymi postaciami tego nowotworu skóry1.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się wismodegib?

Wismodegib jest stosowany u dorosłych z objawowym rakiem podstawnokomórkowym z przerzutami oraz z miejscowo zaawansowanym rakiem podstawnokomórkowym, gdy leczenie chirurgiczne lub radioterapia są nieskuteczne lub niemożliwe1.

Czy wismodegib można stosować u dzieci?

Nie, lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i brak danych o skuteczności2.

Czy wismodegib można stosować w ciąży?

Nie, wismodegib jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu3.

Czy wismodegib można stosować u osób starszych?

Tak, wismodegib może być stosowany u osób starszych w tych samych wskazaniach co u dorosłych4.