Ogólne zasady dawkowania treosulfanu

Treosulfan podawany jest wyłącznie dożylnie, w postaci roztworu do infuzji, najczęściej jako element leczenia przeciwnowotworowego lub przygotowania do przeszczepienia komórek macierzystych123. Schemat dawkowania różni się w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz obecności innych chorób.

Dawkowanie u dorosłych – leczenie nowotworów

  • Monoterapia: Zazwyczaj stosuje się dawkę od 5 do 8 g/m² powierzchni ciała, podawaną we wlewie dożylnym trwającym 15–30 minut. Leczenie powtarza się co 3–4 tygodnie. Standardowo zaleca się 6 cykli leczenia1.
  • W skojarzeniu z cisplatyną: Treosulfan stosuje się w dawce 5 g/m² powierzchni ciała, także co 3–4 tygodnie1.

Dawkowanie u dorosłych – przygotowanie do przeszczepienia komórek macierzystych

  • Nowotwory złośliwe: Treosulfan podaje się w dawce 10 g/m² na dobę przez 3 kolejne dni (dni -4, -3, -2 przed przeszczepieniem), razem z fludarabiną. Całkowita dawka wynosi 30 g/m²23.
  • Choroby niezłośliwe: Zalecana dawka to 14 g/m² na dobę przez 3 dni (dni -6, -5, -4 przed przeszczepieniem), również w skojarzeniu z fludarabiną i ewentualnie tiotepą. Całkowita dawka to 42 g/m²45.
Ważne: Dawkowanie treosulfanu jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza, zależnie od masy ciała, powierzchni ciała oraz ogólnego stanu pacjenta. W przypadku wcześniejszego leczenia innymi lekami przeciwnowotworowymi lub radioterapią, a także przy pogorszonej kondycji organizmu, lekarz może zmniejszyć dawkę początkową. Kontrola parametrów krwi jest kluczowa przed każdym kolejnym cyklem, ponieważ treosulfan może znacząco obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi16.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Treosulfan jest stosowany u dzieci powyżej 1 miesiąca życia w skojarzeniu z fludarabiną (oraz ewentualnie tiotepą) jako przygotowanie do przeszczepienia komórek macierzystych78.
  • Dawka zależy od powierzchni ciała:
    • < 0,4 m² – 10 g/m² na dobę przez 3 dni
    • ≥ 0,4 do < 0,9 m² – 12 g/m² na dobę przez 3 dni
    • ≥ 0,9 m² – 14 g/m² na dobę przez 3 dni
  • Nie zaleca się stosowania treosulfanu u dzieci poniżej 1 miesiąca życia78.

Osoby starsze

  • W przypadku przygotowania do przeszczepienia komórek macierzystych nie ma potrzeby modyfikacji dawki ze względu na wiek910.
  • W leczeniu nowotworów, zwłaszcza przy zaburzeniach czynności nerek, może być konieczne ścisłe monitorowanie i ewentualne zmniejszenie dawki11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

  • W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń czynności nerek i wątroby nie jest wymagane dostosowanie dawki w leczeniu przygotowującym do przeszczepu910.
  • Treosulfan jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby1213.
  • W leczeniu nowotworów należy ściśle monitorować morfologię krwi i odpowiednio zmodyfikować dawkę, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek, ponieważ treosulfan jest wydalany przez nerki11.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Treosulfan jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią121314.

Modyfikacje dawkowania w zależności od sytuacji klinicznej

W przypadku pojawienia się powikłań hematologicznych (spadek liczby białych krwinek poniżej 1000/μl lub płytek poniżej 25 000/μl), kolejną dawkę treosulfanu należy zmniejszyć do 1 g/m²1. Jeśli po 3 tygodniach od podania leku liczba białych krwinek wynosi poniżej 3500/μl lub płytek poniżej 100 000/μl, leczenie należy wstrzymać i ponowić morfologię po tygodniu. Jeśli wartości nadal są niskie, dawkę należy zmniejszyć do 6 g/m² (monoterapia) lub do 3 g/m² (w skojarzeniu z cisplatyną). Gdy parametry hematologiczne wracają do normy, dawkę można zwiększyć o 1 g/m² w kolejnym cyklu11.

Bezpieczeństwo dawkowania treosulfanu:

  • Podczas leczenia treosulfanem bardzo ważne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza liczby białych krwinek i płytek156.
  • W przypadku wystąpienia ciężkich powikłań, takich jak ostre zakażenia, ciężka mielosupresja czy objawy uszkodzenia narządów, należy niezwłocznie poinformować lekarza.
  • Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności serca, płuc, wątroby, nerek oraz u osób z niektórymi chorobami genetycznymi (np. niedokrwistość Fanconiego)1213.
  • W przypadku przedawkowania może dojść do bardzo poważnych powikłań hematologicznych i konieczne jest leczenie podtrzymujące161718.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

Maksymalne dawki do podania określone są w schematach terapeutycznych i nie powinny być przekraczane: dla dorosłych w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami nie należy przekraczać 8 g/m² na cykl (monoterapia) lub 5 g/m² (w skojarzeniu z cisplatyną). W leczeniu przygotowującym do przeszczepu całkowita dawka wynosi odpowiednio 30–42 g/m², rozłożona na 3 dni. Przedawkowanie grozi ciężkimi powikłaniami, głównie w postaci mielosupresji i pancytopenii, nudności, wymiotów, zapalenia błon śluzowych i kwasicy. W razie podejrzenia przedawkowania należy wdrożyć intensywne leczenie podtrzymujące161718.

Podsumowanie: Treosulfan – różne schematy dawkowania dla różnych pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (nowotwory, monoterapia) 5–8 g/m² co 3–4 tygodnie, 6 cykli1
Dorośli (nowotwory, z cisplatyną) 5 g/m² co 3–4 tygodnie, 6 cykli1
Dorośli (przygotowanie do przeszczepu, nowotwory) 10 g/m²/dobę przez 3 dni (łącznie 30 g/m²)23
Dorośli (przygotowanie do przeszczepu, choroby niezłośliwe) 14 g/m²/dobę przez 3 dni (łącznie 42 g/m²)45
Dzieci (powyżej 1 miesiąca)
  • < 0,4 m²: 10 g/m²/dobę przez 3 dni
  • 0,4–0,9 m²: 12 g/m²/dobę przez 3 dni
  • ≥ 0,9 m²: 14 g/m²/dobę przez 3 dni
Dzieci poniżej 1 miesiąca Nie zaleca się78
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych (przeszczepienie), modyfikacja możliwa w nowotworach91011
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami nerek/wątroby Bez modyfikacji dawki (przeszczepienie); monitorowanie i ewentualna modyfikacja (nowotwory)91011
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami nerek/wątroby Przeciwwskazane1213
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane121314

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się treosulfan?

Treosulfan podaje się dożylnie w postaci infuzji, zwykle przez 15–120 minut, zależnie od wskazania i schematu leczenia.12

Czy dawkowanie treosulfanu różni się u dzieci?

Tak, dawka zależy od powierzchni ciała i wieku. Dzieci poniżej 1 miesiąca życia nie powinny otrzymywać treosulfanu.34

Czy osoby starsze wymagają innej dawki treosulfanu?

W leczeniu przed przeszczepieniem nie ma potrzeby modyfikacji dawki. W innych wskazaniach lekarz może zalecić modyfikację.56

Kiedy treosulfan jest przeciwwskazany?

Treosulfan jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby, w ciąży i podczas karmienia piersią.78