Bezpieczeństwo stosowania trastuzumabu – co warto wiedzieć?
Stosowanie trastuzumabu oraz jego połączeń, takich jak trastuzumab emtanzyna czy preparaty złożone z pertuzumabem, wymaga szczególnej uwagi w zakresie bezpieczeństwa, zwłaszcza u osób z chorobami serca, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią123. Profil bezpieczeństwa może się różnić w zależności od drogi podania, dawki oraz obecności innych substancji czynnych w leku.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
- Ciąża: Stosowanie trastuzumabu, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniach, jest niezalecane w okresie ciąży, chyba że korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu456. Opisywano przypadki uszkodzenia płodu, takie jak małowodzie, niedorozwój płuc i zaburzenia funkcji nerek u dzieci matek leczonych trastuzumabem.
- Karmienie piersią: Nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia oraz przez 7 miesięcy po zakończeniu terapii, ponieważ trastuzumab może przenikać do mleka i jego wpływ na niemowlę nie jest w pełni poznany789.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Trastuzumab oraz jego połączenia mogą powodować zawroty głowy i senność, zwłaszcza w okresie reakcji związanych z podaniem leku (np. gorączka, dreszcze)101112.
- W przypadku wystąpienia takich objawów należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn do czasu ich ustąpienia1012.
Interakcje z alkoholem
- W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych nie opisano bezpośrednich interakcji trastuzumabu z alkoholem161718.
- Zaleca się jednak ostrożność, ponieważ alkohol może nasilać działania niepożądane leków przeciwnowotworowych lub wpływać na ogólne samopoczucie pacjenta w trakcie leczenia16.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Nie ma konieczności zmiany dawki trastuzumabu u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek192021.
- W przypadku ciężkiej niewydolności nerek dane są ograniczone – zaleca się ostrożność i ścisłe monitorowanie stanu pacjenta2021.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby nie jest wymagane rutynowe dostosowanie dawki, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu trastuzumab emtanzyny, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności2022.
- Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciężkiej niewydolności wątroby – w takich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć indywidualnie ryzyko i korzyści2022.
Bezpieczeństwo stosowania u osób starszych
- Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawkowania u pacjentów w wieku powyżej 65 lat192321.
- U pacjentów w wieku powyżej 75 lat dane są ograniczone, jednak obserwuje się większą częstość działań niepożądanych, w tym biegunek, powikłań kardiologicznych i neutropenii, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów złożonych2324.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Choroby serca: Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami serca, po zawałach, z niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu czy nadciśnieniem13153. Przed leczeniem i w trakcie terapii konieczne są regularne kontrole kardiologiczne.
- Pacjenci z wcześniejszym leczeniem antracyklinami: Ryzyko powikłań kardiologicznych jest u nich większe, dlatego konieczna jest częsta ocena czynności serca1315.
- Reakcje związane z podaniem leku: U niektórych pacjentów mogą wystąpić reakcje alergiczne, duszność, gorączka, dreszcze lub inne powikłania w czasie lub po infuzji/wstrzyknięciu leku2526. W przypadku ciężkich reakcji należy przerwać leczenie.
- Pacjenci z dusznością spoczynkową: Ze względu na ryzyko powikłań oddechowych, u takich osób nie zaleca się stosowania trastuzumabu2728.
- Połączenia z innymi lekami: W przypadku preparatów złożonych, np. z pertuzumabem, mogą występować dodatkowe działania niepożądane, takie jak gorączka neutropeniczna czy biegunka2924.
Podsumowanie – bezpieczeństwo stosowania trastuzumabu i jego połączeń w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Nie zaleca się | Możliwe poważne uszkodzenie płodu, stosować tylko w wyjątkowych przypadkach |
| Karmienie piersią | Nie zaleca się | Nie karmić piersią podczas leczenia i przez 7 miesięcy po zakończeniu |
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez rutynowej modyfikacji dawki, ale zwiększone ryzyko powikłań, zwłaszcza powyżej 75 lat |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować | Bez modyfikacji dawki w łagodnych/umiarkowanych zaburzeniach, ostrożność w ciężkiej niewydolności |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Ostrożnie | Bez rutynowej modyfikacji dawki w łagodnych/umiarkowanych zaburzeniach; brak danych dla ciężkich |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy, senność, szczególnie podczas reakcji na podanie leku |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach, ale ogólnie niezalecane łączenie z alkoholem |
| Choroby serca, przebyte leczenie antracyklinami | Ostrożnie | Wymagana regularna kontrola kardiologiczna i ocena ryzyka |
| Połączenia z innymi lekami | Ostrożnie | Sprawdź indywidualne zalecenia dla każdego schematu leczenia |


















