Ogólne zasady dawkowania tiamazolu
Tiamazol jest lekiem, który pomaga w leczeniu nadczynności tarczycy oraz w przygotowaniu do zabiegów chirurgicznych i terapii jodem radioaktywnym123. Dawkowanie ustalane jest indywidualnie, zależnie od nasilenia choroby i wielkości wola tarczycy. Lek dostępny jest w postaci tabletek, które należy połykać w całości i popijać wodą45.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Początkowa dawka dobowa wynosi zwykle od 10 do 60 mg, przy czym najczęściej stosuje się 20–40 mg na dobę678.
- Dawkę dzienną należy podzielić na 2–4 równe części i przyjmować o stałych porach4.
- Po uzyskaniu poprawy (zwykle po 2–3 tygodniach, czasem do 8 tygodni) dawkę stopniowo się zmniejsza do podtrzymującej, która wynosi 2,5–20 mg na dobę910.
- Leczenie podtrzymujące można prowadzić jako monoterapię lub w połączeniu z lewotyroksyną, by uniknąć niedoczynności tarczycy9.
- Czas trwania leczenia to zazwyczaj 6 miesięcy do 2 lat118.
Dawkowanie w szczególnych sytuacjach
- W przypadku przełomu tarczycowego stosuje się 100 mg jako dawkę początkową, a następnie co 8 godzin po 30 mg8.
- Przygotowanie do operacji tarczycy: tiamazol podaje się przez 3–4 tygodnie przed zabiegiem, zgodnie z indywidualnym zaleceniem lekarza12.
- Wspomaganie leczenia jodem radioaktywnym: leczenie dostosowuje się indywidualnie, czasem konieczne jest utrzymanie terapii przez kilka miesięcy13.
- Dawkowanie zawsze powinno być ustalane przez lekarza i dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
- Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia, ponieważ może to prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia.
- Zbyt duże dawki mogą spowodować niedoczynność tarczycy, a zbyt małe – brak skuteczności leczenia.
- W trakcie terapii konieczne są regularne badania kontrolne, szczególnie morfologii krwi i poziomu hormonów tarczycy.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Stosowanie tiamazolu jest zalecane u dzieci i młodzieży od 3. do 17. roku życia109.
- Początkowa dawka to zwykle 0,5 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę, podzielona na 2–3 równe dawki10.
- Dawka podtrzymująca może być niższa i jest dostosowywana w zależności od odpowiedzi na leczenie10.
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej 40 mg10.
- U dzieci poniżej 2 lat nie zaleca się stosowania tiamazolu ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności14.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawkowania u osób starszych, ale zaleca się indywidualne dostosowanie dawki i ścisłą kontrolę lekarską45.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawki, ale zaleca się ostrożność i indywidualne dostosowanie pod ścisłą kontrolą lekarza54.
- Dawka powinna być możliwie najmniejsza5.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- U osób z zaburzeniami czynności wątroby klirens (usuwanie leku z organizmu) jest zmniejszony1315.
- Zaleca się stosowanie możliwie najmniejszych skutecznych dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta1315.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Tiamazol można stosować w ciąży wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza1617.
- Jeśli lek jest stosowany w ciąży, należy podawać najmniejszą skuteczną dawkę, bez łączenia z hormonami tarczycy17.
- Konieczna jest ścisła kontrola stanu zdrowia matki, płodu i noworodka17.
- Nie przekraczaj maksymalnej dobowej dawki 40 mg, szczególnie u dzieci i młodzieży.
- U pacjentów z zaburzeniami wątroby i nerek dawki muszą być ustalane bardzo ostrożnie i indywidualnie.
- U dzieci poniżej 2 roku życia nie zaleca się stosowania tiamazolu.
- W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy niedoczynności tarczycy i inne dolegliwości, jak nudności, senność, bóle mięśni czy zaburzenia miesiączkowania18.
- Przedwczesne odstawienie leku grozi nawrotem lub nasileniem nadczynności tarczycy.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie tiamazolu może się różnić w zależności od celu leczenia:
- W leczeniu nadczynności tarczycy dawki początkowe są wyższe, a po uzyskaniu poprawy przechodzi się na dawkę podtrzymującą6.
- W przełomie tarczycowym stosuje się znacznie większe dawki (100 mg początkowo, potem 30 mg co 8 godzin)8.
- Przed zabiegiem chirurgicznym lub leczeniem jodem radioaktywnym dawkowanie ustalane jest indywidualnie, zwykle przez kilka tygodni przed planowanym zabiegiem12.
- W leczeniu profilaktycznym (np. przed ekspozycją na jod) stosuje się zwykle 10–20 mg przez około 10 dni15.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna zalecana dawka dobowa tiamazolu to 40 mg10.
- Przedawkowanie może prowadzić do niedoczynności tarczycy, powiększenia wola, senności, zmęczenia, nudności, bólu mięśni i innych dolegliwości18.
- W razie podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem18.
Podsumowanie: tiamazol – dawkowanie dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Początkowo 10–60 mg na dobę (zazwyczaj 20–40 mg), podzielone na 2–4 dawki. Dawka podtrzymująca 2,5–20 mg na dobę. Czas leczenia: 6–24 miesiące67. |
| Dzieci (3–17 lat) | 0,5 mg/kg masy ciała na dobę w 2–3 dawkach podzielonych. Dawka podtrzymująca niższa. Maksymalna dawka: 40 mg na dobę10. |
| Dzieci do 2 lat | Nie zaleca się stosowania14. |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, indywidualne dostosowanie i ścisła kontrola5. |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Indywidualne dostosowanie dawki pod ścisłą kontrolą, dawka możliwie najmniejsza5. |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Najmniejsze skuteczne dawki, ścisła kontrola lekarska15. |
| Kobiety w ciąży | Możliwe stosowanie po indywidualnej ocenie, tylko najmniejsza skuteczna dawka17. |


















