Jak działa tapentadol?

Tapentadol należy do grupy silnych leków przeciwbólowych, zwanych opioidami. Jego działanie polega głównie na wpływie na receptory opioidowe w organizmie, co prowadzi do znacznego zmniejszenia odczuwania bólu. Oprócz tego, tapentadol blokuje wychwyt noradrenaliny, co dodatkowo wspiera łagodzenie bólu, zwłaszcza tego przewlekłego lub złożonego123. Lek ten nie wymaga przekształcania w aktywne metabolity, co oznacza, że działa bezpośrednio po podaniu1.

Wskazania do stosowania tapentadolu

Wskazania u dorosłych

Tapentadol występuje w kilku postaciach: w tabletkach powlekanych, tabletkach o przedłużonym uwalnianiu oraz jako roztwór doustny. Wskazania do jego stosowania zależą od wybranej postaci leku oraz od charakteru bólu.

  • Ostry ból o nasileniu umiarkowanym do dużego – w tej sytuacji tapentadol w postaci tabletek powlekanych lub roztworu doustnego jest stosowany u dorosłych, gdy inne metody leczenia bólu nie są wystarczające4567.
  • Przewlekły ból o dużym nasileniu – tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest przeznaczony do leczenia przewlekłego, silnego bólu, który można opanować jedynie silnymi lekami opioidowymi89101112.
  • Ból nowotworowy i nienowotworowy przewlekły – tapentadol o przedłużonym uwalnianiu jest skuteczny zarówno w przewlekłym bólu spowodowanym chorobą nowotworową, jak i bólu nienowotworowym (np. ból kręgosłupa, ból neuropatyczny, ból związany z chorobą zwyrodnieniową stawów)21314.
Ważne: Tapentadol dostępny jest w kilku postaciach – każda z nich przeznaczona jest do leczenia innych rodzajów bólu. Roztwory doustne oraz tabletki powlekane stosuje się głównie w ostrym bólu, natomiast tabletki o przedłużonym uwalnianiu – w przewlekłym bólu o dużym nasileniu. Wskazania różnią się także w zależności od wieku pacjenta oraz obecności innych chorób. Zawsze należy stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza i w odpowiedniej postaci, dostosowanej do indywidualnych potrzeb486.

Wskazania u dzieci

Wskazania do stosowania tapentadolu u dzieci zależą od wieku dziecka, masy ciała oraz postaci leku.

  • Ostry ból o nasileniu umiarkowanym do dużego – tapentadol w postaci roztworu doustnego można stosować u dzieci od 2. roku życia (lub od masy ciała powyżej 16 kg, w zależności od stężenia roztworu), jeśli ból wymaga silnych leków opioidowych67.
  • Przewlekły ból o dużym nasileniu – tapentadol w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu jest przeznaczony do leczenia przewlekłego, silnego bólu u dzieci powyżej 6. roku życia i młodzieży, jeśli inne leki są nieskuteczne89101112.
  • Ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania – tapentadol nie jest zalecany u dzieci poniżej 2. roku życia w przypadku roztworu doustnego, ani u dzieci poniżej 6. roku życia w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu151617.

Tapentadol w połączeniu z innymi substancjami

W badaniach klinicznych oceniano także połączenie tapentadolu z pregabaliną w leczeniu przewlekłego bólu z komponentą neuropatyczną. Taka terapia może być rozważana w szczególnych przypadkach, ale zawsze pod ścisłym nadzorem lekarza18192021.

Stosowanie tapentadolu u osób w podeszłym wieku i pacjentów z chorobami współistniejącymi

W ChPL nie podano odrębnych wskazań do stosowania tapentadolu u osób starszych – stosuje się go na tych samych zasadach co u dorosłych. Jednak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie zaleca się stosowania tapentadolu, zarówno w postaci tabletek, jak i roztworu doustnego22232425.

Uwaga: Tapentadol nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby, a także u dzieci poniżej określonego wieku (2 lub 6 lat w zależności od postaci). Ponadto u dzieci i młodzieży z otyłością zalecana jest szczególna ostrożność i ścisłe monitorowanie dawki. W przypadku osób dorosłych z poważnymi chorobami wątroby lub nerek, również nie zaleca się stosowania tego leku15162627.

Podsumowanie: Tapentadol – skuteczny lek na ból o różnym nasileniu

Tapentadol jest silnym lekiem przeciwbólowym, który znajduje zastosowanie w leczeniu zarówno ostrych, jak i przewlekłych postaci bólu, u dorosłych oraz dzieci. Dzięki różnym formom podania i elastycznym wskazaniom, lek ten może być dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjenta. Wskazania do stosowania tapentadolu obejmują ostry ból (np. po zabiegach, urazach) oraz przewlekły ból o dużym nasileniu (np. ból nowotworowy, ból przewlekły w chorobach zwyrodnieniowych, bóle neuropatyczne). Jednak stosowanie tapentadolu wymaga zachowania ostrożności u osób z chorobami nerek lub wątroby, a także u dzieci poniżej określonego wieku. W każdej sytuacji decyzja o zastosowaniu tego leku powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, biorąc pod uwagę stan zdrowia i rodzaj bólu u pacjenta4867.

Tabela: Wskazania do stosowania tapentadolu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ostry ból (tabletki powlekane/roztwór doustny) Tak Tak (roztwór doustny od 2 lat) Tak (roztwór doustny od 2 lat) Tak Nie
Przewlekły ból (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) Tak Tak (od 6 lat) Nie (poniżej 6 lat) Tak Nie

48910111267171516

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się tapentadol?

Tapentadol jest stosowany w leczeniu ostrego bólu o umiarkowanym i dużym nasileniu oraz przewlekłego bólu o dużym nasileniu, który wymaga silnych leków opioidowych48.

Czy tapentadol można podawać dzieciom?

Tak, roztwór doustny tapentadolu można podawać dzieciom od 2. roku życia, a tabletki o przedłużonym uwalnianiu dzieciom powyżej 6 lat68.

Czy tapentadol jest skuteczny w bólu przewlekłym?

Tak, tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest skuteczny w leczeniu przewlekłego bólu o dużym nasileniu8.

Czy można stosować tapentadol przy chorobach nerek?

Nie zaleca się stosowania tapentadolu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek2224.