Ogólne zasady dawkowania tapentadolu

Tapentadol dostępny jest w różnych postaciach, takich jak:

Wybór odpowiedniej postaci leku, drogi podania i dawki zależy od nasilenia bólu, wieku, masy ciała oraz doświadczenia pacjenta z lekami przeciwbólowymi123.

Dawkowanie u dorosłych – ból ostry

  • Tabletki powlekane i roztwór doustny: standardowa dawka początkowa to 50 mg co 4–6 godzin. W razie potrzeby pierwszego dnia leczenia kolejną dawkę można podać nawet po 1 godzinie, jeśli ból nie ustąpił. Dawka powinna być dostosowywana indywidualnie1435.
  • Maksymalna dawka dobowa: nie należy przekraczać 700 mg w pierwszej dobie oraz 600 mg w kolejnych dniach leczenia6789.
  • Czas trwania terapii: tapentadol w tej postaci przeznaczony jest do krótkotrwałego leczenia bólu ostrego. Jeśli potrzebne jest dłuższe leczenie, zaleca się rozważenie zmiany na tabletki o przedłużonym uwalnianiu6710.

Dawkowanie u dorosłych – ból przewlekły

  • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu: zazwyczaj stosuje się 50 mg dwa razy na dobę (co 12 godzin). Dawka początkowa może być wyższa u osób, które wcześniej przyjmowały inne opioidy. Dawkę zwiększa się o 50 mg co 3 dni, aż do uzyskania odpowiedniego efektu przeciwbólowego21112.
  • Maksymalna dawka dobowa: nie należy przekraczać 500 mg na dobę (czyli 250 mg co 12 godzin)131415.
  • Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Nie należy ich dzielić ani żuć16.
Ważne informacje dla pacjentów przyjmujących tapentadol:

  • Tapentadol powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza, a dawkowanie może być indywidualnie dostosowywane.
  • Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej, ponieważ może to prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa, drgawki czy utrata przytomności6138.
  • Przy długotrwałym stosowaniu należy rozważyć zmianę na tabletki o przedłużonym uwalnianiu.
  • Nie należy nagle przerywać leczenia – dawkę trzeba zmniejszać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych1713.

Dawkowanie tapentadolu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież – dawkowanie zależne od postaci leku

  • Roztwór doustny (4 mg/ml i 20 mg/ml): stosowany u dzieci od 2. roku życia. Zalecana dawka pojedyncza wynosi 1,25 mg na kilogram masy ciała co 4 godziny. Maksymalna dawka dobowa to 7,5 mg/kg (czyli 6 dawek na dobę). Dla dzieci o masie ciała do 16 kg stosuje się stężenie 4 mg/ml, a powyżej 16 kg – 20 mg/ml1819.
  • Czas trwania leczenia: u dzieci nie powinien przekraczać 3 dni2021.
  • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu: mogą być stosowane u dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia z przewlekłym bólem silnym, wymagającym leczenia opioidami. Dawka początkowa to 1,5 mg/kg co 12 godzin (nie więcej niż 50 mg na dawkę początkową). Dawka maksymalna wynosi 3,5 mg/kg co 12 godzin, ale nie powinna przekraczać 500 mg na dobę22232425.
  • Nie należy stosować tapentadolu u dzieci młodszych niż 2 lata (roztwór) lub 6 lat (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), ani u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby202126.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Na ogół nie ma potrzeby zmiany dawki w tej grupie wiekowej. Jednak ze względu na większe ryzyko zaburzeń czynności nerek lub wątroby, zaleca się ostrożność i ewentualne dostosowanie dawki według indywidualnych potrzeb27221819.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodna i umiarkowana niewydolność nerek: nie wymaga modyfikacji dawki u dorosłych17131028.
  • Ciężka niewydolność nerek: nie zaleca się stosowania tapentadolu (wszystkie postacie leku)17131028.
  • Dzieci i młodzież z zaburzeniami czynności nerek: brak danych, nie zaleca się stosowania2021.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Łagodna niewydolność wątroby: nie wymaga zmiany dawki17291028.
  • Umiarkowana niewydolność wątroby: stosować z ostrożnością, zaczynając od najniższej możliwej dawki (np. 25–50 mg w zależności od postaci leku), nie częściej niż co 8–24 godziny. Maksymalna dawka dobowa to 150 mg (tabletki powlekane/roztwór) lub 50 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) na początku leczenia27293031.
  • Ciężka niewydolność wątroby: nie zaleca się stosowania tapentadolu27293031.
  • Dzieci i młodzież z zaburzeniami czynności wątroby: brak danych, nie zaleca się stosowania3221.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Stosowanie tapentadolu w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane, chyba że lekarz uzna to za konieczne. Tapentadol może przenikać do mleka matki333435.
Bezpieczeństwo i przedawkowanie tapentadolu:

  • Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, takich jak depresja oddechowa, utrata przytomności, drgawki czy nawet zatrzymanie oddechu363738.
  • W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zapewnić drożność dróg oddechowych i skontaktować się z personelem medycznym.
  • Tapentadol może powodować uzależnienie, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu394041.
  • Lek powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza.

Podsumowanie dawkowania tapentadolu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (ból ostry) – tabletki powlekane, roztwór doustny 50 mg co 4–6 godzin; maks. 700 mg/dobę pierwszego dnia, potem 600 mg/dobę
Dorośli (ból przewlekły) – tabletki o przedłużonym uwalnianiu 50 mg dwa razy na dobę; zwiększanie dawki co 3 dni; maks. 500 mg/dobę
Dzieci 2–18 lat (roztwór doustny) 1,25 mg/kg co 4 godziny; maks. 7,5 mg/kg/dobę; leczenie do 3 dni
Dzieci 6–18 lat (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) 1,5 mg/kg co 12 godzin (max. 50 mg na dawkę początkową); maks. 3,5 mg/kg co 12 godzin (max. 500 mg/dobę)
Pacjenci w podeszłym wieku Zwykle jak u dorosłych; ostrożność przy zaburzeniach nerek/wątroby
Łagodna/umiarkowana niewydolność nerek Bez modyfikacji dawki
Ciężka niewydolność nerek Przeciwwskazane
Łagodna niewydolność wątroby Bez modyfikacji dawki
Umiarkowana niewydolność wątroby Ostrożność, najniższa możliwa dawka, nie częściej niż co 8–24 h, maks. 150 mg/dobę (tabletki powlekane/roztwór), 50 mg/dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
Ciężka niewydolność wątroby Przeciwwskazane
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się stosowania

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie tapentadolu u dorosłych?

Standardowa dawka początkowa to 50 mg co 4–6 godzin w bólu ostrym. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu stosuje się 50 mg dwa razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa to 700 mg pierwszego dnia i 600 mg w kolejnych dniach dla postaci natychmiastowej, a 500 mg/dobę dla tabletek o przedłużonym uwalnianiu.123

Jak dawkować tapentadol u dzieci?

U dzieci od 2. roku życia roztwór doustny podaje się w dawce 1,25 mg/kg co 4 godziny (maks. 7,5 mg/kg/dobę, nie dłużej niż 3 dni). U dzieci powyżej 6 lat tabletki o przedłużonym uwalnianiu: 1,5 mg/kg co 12 godzin, maks. 3,5 mg/kg co 12 godzin, nie przekraczając 500 mg/dobę.1822

Czy tapentadol można stosować u osób z niewydolnością nerek lub wątroby?

W łagodnej i umiarkowanej niewydolności nerek lub wątroby nie jest wymagana zmiana dawki. W ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby stosowanie tapentadolu jest przeciwwskazane.171310

Jak długo można stosować tapentadol u dzieci?

Roztwór doustny tapentadolu u dzieci można stosować maksymalnie przez 3 dni, ze względu na brak danych o bezpieczeństwie dłuższego stosowania.2021