Jak działa tebentafusp?
Tebentafusp należy do grupy nowoczesnych leków przeciwnowotworowych i jest specjalnym białkiem fuzyjnym, które aktywuje komórki układu odpornościowego (limfocyty T) w celu rozpoznawania i niszczenia komórek czerniaka błony naczyniowej oka1. Działanie tebentafuspu jest możliwe tylko u osób posiadających określony antygen HLA-A*02:01, ponieważ lek rozpoznaje właśnie ten antygen na powierzchni komórek nowotworowych2. Dzięki temu mechanizmowi, komórki nowotworowe są celem ataku pobudzonych limfocytów, co prowadzi do ich zniszczenia3.
Wskazania do stosowania tebentafuspu
Wskazania u dorosłych
Tebentafusp jest stosowany jako leczenie pojedynczym lekiem (monoterapia) u dorosłych pacjentów, u których występuje antygen HLA-A*02:01, w następujących przypadkach2:
- Nieresekcyjny czerniak błony naczyniowej oka – czyli taki, którego nie można usunąć chirurgicznie2.
- Przerzutowy czerniak błony naczyniowej oka – gdy nowotwór rozprzestrzenił się poza pierwotne miejsce wystąpienia2.
Terapia tebentafuspem jest dostępna wyłącznie dla dorosłych pacjentów spełniających powyższe kryteria. Skuteczność leczenia została potwierdzona zarówno u pacjentów, którzy wcześniej nie byli leczeni, jak i u tych, u których inne terapie okazały się nieskuteczne56.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Tebentafusp nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków zwolniła producenta z obowiązku przeprowadzania badań w tej grupie wiekowej w leczeniu czerniaka błony naczyniowej oka7.
- Brak dopuszczenia do stosowania tebentafuspu u dzieci i młodzieży7.
Specjalne grupy pacjentów
Zgodnie z dostępnymi informacjami, tebentafusp nie był badany u pacjentów z klinicznie istotną chorobą serca oraz u osób z objawowymi lub nieleczonymi przerzutami do mózgu56. Przed rozpoczęciem leczenia należy przeprowadzić odpowiednie badania, aby wykluczyć te przeciwwskazania.
Nie ma szczegółowych danych dotyczących stosowania tebentafuspu u osób starszych czy pacjentów z niewydolnością nerek – decyzję o leczeniu zawsze podejmuje lekarz na podstawie ogólnego stanu zdrowia pacjenta5.
Podsumowanie: Tebentafusp jako nowoczesna terapia czerniaka błony naczyniowej oka
Tebentafusp stanowi przełomową opcję terapeutyczną dla dorosłych pacjentów z określonym typem czerniaka oka, pod warunkiem obecności antygenu HLA-A*02:012. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a jego stosowanie u osób starszych oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi wymaga indywidualnej oceny lekarza. Terapia tebentafuspem pozwala na poprawę przeżycia i kontrolę choroby u pacjentów, dla których dotychczasowe możliwości leczenia były ograniczone58.
- Tebentafusp nie jest stosowany w leczeniu innych nowotworów poza czerniakiem błony naczyniowej oka.
- Przed rozpoczęciem terapii niezbędne jest wykonanie testu na obecność antygenu HLA-A*02:01.
- Leczenie odbywa się wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych.
- W trakcie pierwszych tygodni terapii pacjent pozostaje pod szczególnym nadzorem w szpitalu ze względu na możliwość wystąpienia reakcji ogólnoustrojowych (CRS) oraz innych działań niepożądanych.
Tabela: Wskazania do stosowania tebentafuspu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Nieresekcyjny lub przerzutowy czerniak błony naczyniowej oka (z HLA-A*02:01) | Tak | Nie | Nie | Tak* | Tak* |
*Decyzja o leczeniu osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, na podstawie ogólnego stanu zdrowia pacjenta5.


















