Jak dawkować selegilinę?

Selegilina, znana także jako Selegilinum lub Selegilini hydrochloridum, to lek wykorzystywany głównie w leczeniu choroby Parkinsona. Jej dawkowanie zależy od postaci leku, drogi podania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Stosuje się ją doustnie, najczęściej w postaci tabletek powlekanych o zawartości 5 mg substancji czynnej12.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Typowa dawka dobowa wynosi od 5 mg do 10 mg34.
  • Lek można przyjmować jednorazowo rano (10 mg) lub w dwóch dawkach podzielonych – 5 mg rano i 5 mg wczesnym popołudniem34.
  • Nie należy przekraczać dawki 10 mg na dobę34.
  • W leczeniu skojarzonym z lewodopą początkowa dawka to 5 mg raz na dobę rano; jeśli reakcja jest niewystarczająca, można zwiększyć do 10 mg na dobę4.
  • Po rozpoczęciu leczenia selegiliną zaleca się zmniejszenie dawki lewodopy nawet o 10–30% (niekiedy więcej), aby zminimalizować działania niepożądane34.

Dostępne postacie leku i drogi podania

Selegilina dostępna jest w postaci tabletek powlekanych, które przyjmuje się doustnie12. Nie występują inne formy podania tej substancji w przedstawionych źródłach.

Ważne dla pacjenta:

  • Nie należy przekraczać maksymalnej dobowej dawki selegiliny (10 mg na dobę), ponieważ wyższe dawki mogą prowadzić do utraty selektywności działania leku i zwiększać ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nadciśnienia56.
  • W przypadku leczenia skojarzonego z lewodopą może być konieczne dostosowanie dawki lewodopy, by ograniczyć ryzyko niepożądanych efektów, takich jak ruchy mimowolne lub pobudzenie78.
  • Selegilina nie powinna być przyjmowana z określonymi lekami, w tym niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi i opioidami910.
  • Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy podczas stosowania leku, należy niezwłocznie poinformować lekarza.

Dawkowanie selegiliny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie ma doświadczenia dotyczącego stosowania selegiliny u dzieci i młodzieży. Z tego względu nie zaleca się jej stosowania w tej grupie wiekowej3.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie ma konieczności zmiany dawkowania u osób starszych – powinni oni przyjmować selegilinę w standardowych dawkach, podobnie jak dorośli3.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku łagodnych zaburzeń czynności nerek brak jest jednoznacznych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania34. W umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach nerek zaleca się szczególną ostrożność – lek powinien być stosowany pod kontrolą lekarza i w razie potrzeby z redukcją dawki36.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku nerek, brak jest wyraźnych zaleceń co do modyfikacji dawkowania przy łagodnych zaburzeniach wątroby34. W umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach wątroby należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki36.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu selegiliny na płód, jednak brak jest odpowiednich badań u ludzi. Lek powinien być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko1112. Brakuje także danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania selegiliny podczas karmienia piersią1112.

O czym należy pamiętać podczas przyjmowania selegiliny?

  • Stosowanie większych dawek niż zalecane (ponad 10 mg na dobę) może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym utraty selektywności działania leku i ryzyka niebezpiecznych interakcji z innymi lekami oraz pokarmami bogatymi w tyraminę (np. sery pleśniowe, wino, piwo)56.
  • W razie przedawkowania mogą pojawić się objawy podobne do tych, które występują przy nieselektywnych inhibitorach MAO: pobudzenie, drżenie, wahania ciśnienia krwi, gorączka, a nawet śpiączka lub drgawki1314.
  • Nie ma swoistego antidotum na przedawkowanie selegiliny – leczenie jest wyłącznie objawowe1315.
  • W przypadku współistniejących chorób przewlekłych, takich jak niestabilne nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, ciężka dławica piersiowa, psychozy lub wrzody żołądka, konieczna jest szczególna ostrożność podczas stosowania selegiliny56.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna zalecana dawka dobowa selegiliny to 10 mg (niezależnie od tego, czy lek jest przyjmowany jednorazowo, czy w dawkach podzielonych)34.
  • Przekroczenie tej dawki może prowadzić do utraty selektywności działania leku i pojawienia się objawów charakterystycznych dla nieselektywnych inhibitorów MAO, w tym poważnych zaburzeń ciśnienia tętniczego oraz zaburzeń ze strony ośrodkowego układu nerwowego56.

Podsumowanie – dawkowanie selegiliny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 5–10 mg na dobę, doustnie, jednorazowo rano lub w 2 dawkach podzielonych (5 mg rano i 5 mg wczesnym popołudniem); maksymalnie 10 mg/dobę
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania – brak danych dotyczących bezpieczeństwa
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych – nie ma potrzeby modyfikacji
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami nerek/wątroby Brak konieczności modyfikacji dawki; zachować ostrożność
Pacjenci z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami nerek/wątroby Zaleca się ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki pod kontrolą lekarza
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Stosować wyłącznie w przypadku wyraźnych wskazań i po rozważeniu ryzyka

Selegilina – skuteczność i bezpieczeństwo dawkowania

Selegilina jest skutecznym lekiem w leczeniu choroby Parkinsona, pod warunkiem przestrzegania odpowiedniego schematu dawkowania. Dzięki jasno określonym dawkom oraz możliwości zmniejszenia dawek lewodopy w leczeniu skojarzonym, lek ten pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta34. Kluczowe jest jednak, aby nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki i stosować selegilinę z ostrożnością u osób z chorobami współistniejącymi, zwłaszcza nerek i wątroby. Brak doświadczenia w stosowaniu u dzieci i młodzieży sprawia, że nie powinno się jej podawać w tej grupie wiekowej. W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią decyzję o zastosowaniu leku należy podejmować indywidualnie.

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować selegilinę?

Selegilinę stosuje się raz na dobę rano lub w dwóch dawkach podzielonych (5 mg rano i 5 mg wczesnym popołudniem).

Jaka jest maksymalna dawka selegiliny na dobę?

Maksymalna dawka dobowa selegiliny to 10 mg.

Czy dzieci mogą przyjmować selegilinę?

Nie zaleca się stosowania selegiliny u dzieci i młodzieży – brak danych dotyczących bezpieczeństwa.

Czy osoby starsze muszą zmieniać dawkowanie selegiliny?

Nie, osoby starsze przyjmują selegilinę w tych samych dawkach co dorośli.

Czy selegilinę można stosować przy chorobach nerek lub wątroby?

W łagodnych zaburzeniach nie ma konieczności modyfikacji dawki, w umiarkowanych i ciężkich przypadkach należy zachować ostrożność.