Co to jest roksadustat i jak działa?

Roksadustat jest lekiem należącym do grupy preparatów stosowanych w leczeniu niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą nerek (PChN). Jego działanie polega na stymulacji organizmu do produkcji czerwonych krwinek poprzez hamowanie enzymu hydroksylazy prolilowej, co prowadzi do zwiększenia poziomu naturalnej erytropoetyny i lepszej dostępności żelaza w organizmie. Dzięki temu poprawia się ilość hemoglobiny i masa czerwonych krwinek, co pomaga zwalczać objawy niedokrwistości12345.

Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie stosować roksadustatu?

Roksadustat nie powinien być stosowany w następujących sytuacjach:

  • Nadwrażliwość na roksadustat, orzeszki ziemne, soję lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku – stosowanie w takich przypadkach może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych67.
  • Trzeci trymestr ciąży – stosowanie w tym okresie jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu67.
  • Karmienie piersią – ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią, lek nie powinien być stosowany u kobiet karmiących67.

Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie wymaga ostrożności?

W niektórych przypadkach stosowanie roksadustatu wymaga szczegółowej oceny lekarza, który musi dokładnie rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko:

  • Pacjenci z istniejącymi czynnikami ryzyka zakrzepowych zdarzeń naczyniowych (TVE), takimi jak otyłość czy wcześniejsze epizody zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej – ryzyko powikłań zakrzepowych jest wtedy większe, dlatego leczenie powinno być prowadzone bardzo ostrożnie89.
  • Pacjenci z napadami drgawkowymi lub padaczką – roksadustat może zwiększać ryzyko napadów, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi problemami neurologicznymi1011.
  • Osoby z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby – stosowanie wymaga ostrożności i monitorowania, natomiast lek nie jest zalecany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby1213.
Ważne: Monitorowanie poziomu hemoglobiny jest kluczowe podczas leczenia roksadustatem. Zbyt szybki wzrost lub zbyt wysokie wartości hemoglobiny mogą zwiększyć ryzyko powikłań zakrzepowych, szczególnie u pacjentów dializowanych. Zaleca się regularne badania i dostosowanie dawki leku w celu utrzymania bezpiecznych wartości hemoglobiny14.

Zachowaj szczególną ostrożność – kiedy stosowanie leku wymaga kontroli?

Stosowanie roksadustatu wymaga szczególnej uwagi u następujących grup pacjentów lub w określonych sytuacjach:

  • Pacjenci dializowani – szczególnie w pierwszych 12 tygodniach leczenia, kiedy ryzyko zakrzepicy dostępu naczyniowego jest największe14.
  • Pacjenci z ciężkimi zakażeniami, w tym posocznicą – wymagana jest szybka diagnoza i leczenie zgodnie ze standardami medycznymi15.
  • Pacjenci z niewystarczającą odpowiedzią na leczenie – konieczne jest szybkie zidentyfikowanie przyczyn, takich jak niedobory żywieniowe, współistniejące zakażenia czy inne choroby hematologiczne. W przypadku braku poprawy po 24 tygodniach leczenia, kontynuowanie terapii nie jest zalecane12.
  • Kobiety w wieku rozrodczym – muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej tydzień po zakończeniu terapii16.
  • Pacjenci z nietolerancją laktozy lub alergią na soję oraz orzeszki ziemne – ze względu na obecność tych składników pomocniczych w tabletkach17.
Ważne: Niewłaściwe stosowanie roksadustatu, prowadzące do nadmiernego wzrostu hematokrytu, może zwiększyć ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, które mogą zagrażać życiu. Dlatego bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i regularne monitorowanie stanu zdrowia podczas leczenia16.

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania roksadustatu

Roksadustat jest skutecznym lekiem stosowanym w leczeniu niedokrwistości u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, zarówno niedializowanych, jak i dializowanych. Jednakże jego stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań i zachowania szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u osób uczulonych na składniki leku, kobiet w trzecim trymestrze ciąży oraz karmiących piersią. Względne przeciwwskazania i szczególne środki ostrożności dotyczą pacjentów z ryzykiem zakrzepów, zaburzeniami wątroby, napadami drgawkowymi oraz ciężkimi zakażeniami. Kluczowe jest regularne monitorowanie poziomu hemoglobiny i dostosowywanie dawki, aby uniknąć powikłań.

Przeciwwskazanie Typ (bezwzględne/względne)
Nadwrażliwość na roksadustat, orzeszki ziemne, soję lub substancje pomocnicze Przeciwwskazane
Trzeci trymestr ciąży Przeciwwskazane
Karmienie piersią Przeciwwskazane
Istniejące czynniki ryzyka zakrzepowych zdarzeń naczyniowych (np. otyłość, wcześniejsze TVE) Należy zachować ostrożność
Napady drgawkowe, padaczka lub predyspozycje do napadów Należy zachować ostrożność
Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) Należy zachować ostrożność
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) Przeciwwskazane
Ciąża planowana lub w trakcie rozpoznania niedokrwistości w ciąży Przeciwwskazane
Nietolerancja laktozy, alergia na soję lub orzeszki ziemne Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Kiedy nie można stosować roksadustatu?

Roksadustat jest przeciwwskazany u osób uczulonych na jego składniki, kobiet w trzecim trymestrze ciąży oraz karmiących piersią.

Czy roksadustat można stosować u pacjentów z zaburzeniami wątroby?

Lek wymaga ostrożności u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby i nie jest zalecany u osób z ciężkimi zaburzeniami.

Jakie są ryzyka związane z leczeniem roksadustatem u pacjentów dializowanych?

U pacjentów dializowanych istnieje zwiększone ryzyko zakrzepicy dostępu naczyniowego, zwłaszcza przy wysokich wartościach hemoglobiny i szybkim jej wzroście.

Czy kobiety w wieku rozrodczym mogą stosować roksadustat?

Tak, ale muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej tydzień po zakończeniu terapii.