Co to jest roksadustat i jak działa?
Roksadustat jest lekiem należącym do grupy preparatów stosowanych w leczeniu niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą nerek (PChN). Jego działanie polega na stymulacji organizmu do produkcji czerwonych krwinek poprzez hamowanie enzymu hydroksylazy prolilowej, co prowadzi do zwiększenia poziomu naturalnej erytropoetyny i lepszej dostępności żelaza w organizmie. Dzięki temu poprawia się ilość hemoglobiny i masa czerwonych krwinek, co pomaga zwalczać objawy niedokrwistości12345.
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie stosować roksadustatu?
Roksadustat nie powinien być stosowany w następujących sytuacjach:
- Nadwrażliwość na roksadustat, orzeszki ziemne, soję lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku – stosowanie w takich przypadkach może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych67.
- Trzeci trymestr ciąży – stosowanie w tym okresie jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu67.
- Karmienie piersią – ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią, lek nie powinien być stosowany u kobiet karmiących67.
Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie wymaga ostrożności?
W niektórych przypadkach stosowanie roksadustatu wymaga szczegółowej oceny lekarza, który musi dokładnie rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko:
- Pacjenci z istniejącymi czynnikami ryzyka zakrzepowych zdarzeń naczyniowych (TVE), takimi jak otyłość czy wcześniejsze epizody zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej – ryzyko powikłań zakrzepowych jest wtedy większe, dlatego leczenie powinno być prowadzone bardzo ostrożnie89.
- Pacjenci z napadami drgawkowymi lub padaczką – roksadustat może zwiększać ryzyko napadów, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi problemami neurologicznymi1011.
- Osoby z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby – stosowanie wymaga ostrożności i monitorowania, natomiast lek nie jest zalecany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby1213.
Zachowaj szczególną ostrożność – kiedy stosowanie leku wymaga kontroli?
Stosowanie roksadustatu wymaga szczególnej uwagi u następujących grup pacjentów lub w określonych sytuacjach:
- Pacjenci dializowani – szczególnie w pierwszych 12 tygodniach leczenia, kiedy ryzyko zakrzepicy dostępu naczyniowego jest największe14.
- Pacjenci z ciężkimi zakażeniami, w tym posocznicą – wymagana jest szybka diagnoza i leczenie zgodnie ze standardami medycznymi15.
- Pacjenci z niewystarczającą odpowiedzią na leczenie – konieczne jest szybkie zidentyfikowanie przyczyn, takich jak niedobory żywieniowe, współistniejące zakażenia czy inne choroby hematologiczne. W przypadku braku poprawy po 24 tygodniach leczenia, kontynuowanie terapii nie jest zalecane12.
- Kobiety w wieku rozrodczym – muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej tydzień po zakończeniu terapii16.
- Pacjenci z nietolerancją laktozy lub alergią na soję oraz orzeszki ziemne – ze względu na obecność tych składników pomocniczych w tabletkach17.
Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania roksadustatu
Roksadustat jest skutecznym lekiem stosowanym w leczeniu niedokrwistości u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, zarówno niedializowanych, jak i dializowanych. Jednakże jego stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań i zachowania szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u osób uczulonych na składniki leku, kobiet w trzecim trymestrze ciąży oraz karmiących piersią. Względne przeciwwskazania i szczególne środki ostrożności dotyczą pacjentów z ryzykiem zakrzepów, zaburzeniami wątroby, napadami drgawkowymi oraz ciężkimi zakażeniami. Kluczowe jest regularne monitorowanie poziomu hemoglobiny i dostosowywanie dawki, aby uniknąć powikłań.
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na roksadustat, orzeszki ziemne, soję lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Trzeci trymestr ciąży | Przeciwwskazane |
| Karmienie piersią | Przeciwwskazane |
| Istniejące czynniki ryzyka zakrzepowych zdarzeń naczyniowych (np. otyłość, wcześniejsze TVE) | Należy zachować ostrożność |
| Napady drgawkowe, padaczka lub predyspozycje do napadów | Należy zachować ostrożność |
| Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) | Należy zachować ostrożność |
| Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) | Przeciwwskazane |
| Ciąża planowana lub w trakcie rozpoznania niedokrwistości w ciąży | Przeciwwskazane |
| Nietolerancja laktozy, alergia na soję lub orzeszki ziemne | Przeciwwskazane |


















