Ryzankizumab – bezpieczeństwo stosowania w różnych schorzeniach

Stosowanie ryzankizumabu wymaga zachowania szczególnej ostrożności u osób z przewlekłymi zakażeniami, nawracającymi infekcjami lub znanymi czynnikami ryzyka zakażenia. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli u pacjenta występuje aktywna, istotna infekcja1234. Profil bezpieczeństwa jest podobny niezależnie od postaci leku (podskórna lub dożylna) oraz wskazania, ale w szczególnych sytuacjach, takich jak wiek, choroby współistniejące czy okres ciąży i karmienia piersią, mogą pojawić się dodatkowe zalecenia5678.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Brakuje wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania ryzankizumabu w okresie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu, ale dla bezpieczeństwa zaleca się unikanie stosowania tego leku u kobiet w ciąży9101112.
  • Nie wiadomo, czy ryzankizumab przenika do mleka kobiecego. Wiadomo jednak, że podobne przeciwciała mogą być obecne w mleku matki przez pierwsze dni po porodzie, co może wiązać się z ryzykiem dla dziecka w tym okresie9101112.
  • Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez co najmniej 21 tygodni po zakończeniu terapii9101112.
  • Decyzję o karmieniu piersią podczas terapii należy podjąć, rozważając korzyści dla dziecka i matki13141516.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Ryzankizumab nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nie zgłaszano działań takich jak senność czy zaburzenia koncentracji po jego zastosowaniu, niezależnie od wskazania czy drogi podania17181920.

Ważne: Ryzankizumab może zwiększać ryzyko zakażeń, zwłaszcza u osób z przewlekłymi infekcjami, nawracającymi zakażeniami w wywiadzie lub czynnikami ryzyka infekcji. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć aktywne zakażenia, w tym gruźlicę, oraz rozważyć przeprowadzenie wszystkich zalecanych szczepień. Podczas terapii pacjenci powinni być czujni na objawy infekcji i niezwłocznie zgłaszać je lekarzowi121222323424.

Interakcje z alkoholem

Nie opisano specyficznych interakcji ryzankizumabu z alkoholem w dostępnych źródłach. Jednak ze względu na możliwe obniżenie odporności w trakcie leczenia, warto zachować ostrożność podczas spożywania alkoholu, który również może wpływać na układ odpornościowy25262728.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących stosowania ryzankizumabu u osób z zaburzeniami czynności nerek, ale na podstawie mechanizmu działania i sposobu wydalania tego leku nie oczekuje się, aby konieczne było dostosowanie dawki u takich pacjentów. Przeciwciała monoklonalne, do których należy ryzankizumab, nie są usuwane przez nerki w sposób istotny klinicznie567829303132.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Podobnie jak w przypadku niewydolności nerek, nie ma potrzeby modyfikacji dawki ryzankizumabu u osób z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ lek ten nie jest metabolizowany przez enzymy wątrobowe. Nie odnotowano różnic w skuteczności czy bezpieczeństwie u tych pacjentów567829303132.

Stosowanie ryzankizumabu u seniorów

U osób w podeszłym wieku nie jest wymagane dostosowanie dawki ryzankizumabu. Dostępne dane wskazują, że starsi pacjenci nie są bardziej narażeni na działania niepożądane niż osoby młodsze, choć liczba pacjentów w wieku powyżej 75 lat w badaniach była ograniczona567829303132.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • U dzieci i młodzieży bezpieczeństwo i skuteczność ryzankizumabu nie zostały ustalone. Stosowanie tego leku w tych grupach wiekowych nie jest obecnie zalecane5678.
  • Pacjenci z nadwagą nie wymagają modyfikacji dawki. Jednak u osób o masie ciała powyżej 130 kg skuteczność może być nieco mniejsza, choć nie wpływa to na bezpieczeństwo563334.
  • Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ryzankizumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi lub terapiami biologicznymi, gdyż nie oceniano bezpieczeństwa takich połączeń25262728.
  • Pacjenci po niedawno przebytych szczepieniach żywymi szczepionkami powinni odczekać co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. W trakcie terapii i przez 21 tygodni po jej zakończeniu nie należy podawać szczepionek żywych35363738.
Informacje praktyczne:

  • Ryzankizumab może być podawany w różnych postaciach – wstrzyknięcia podskórne lub infuzje dożylne – w zależności od choroby i stanu pacjenta.
  • Nie ma konieczności zmiany dawki w przypadku niewydolności nerek, wątroby, u osób starszych czy pacjentów z nadwagą.
  • W przypadku reakcji alergicznej lub poważnych działań niepożądanych (np. duszności, pokrzywki) należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie35363738.
  • Lek zawiera bardzo mało sodu i nie wpływa na poziom sodu w organizmie. W niektórych postaciach zawiera sorbitol, co należy uwzględnić u osób z nietolerancją tego składnika394041.

Bezpieczeństwo ryzankizumabu w wybranych grupach pacjentów – tabela

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki, ale dane u osób powyżej 75 lat są ograniczone5678
Pacjenci z zaburzeniami nerek Można stosować Nie wymaga zmiany dawki529
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Można stosować Nie wymaga zmiany dawki529
Prowadzenie pojazdów Można prowadzić Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów17
Kobiety w ciąży Nie zalecane Brak wystarczających danych, zaleca się unikanie stosowania9
Karmienie piersią Nie zalecane Brak danych o przenikaniu do mleka, decyzja indywidualna9
Dzieci i młodzież Nie zalecane Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności5
Alkohol Zachować ostrożność Brak specyficznych danych o interakcjach25
Pacjenci z przewlekłymi zakażeniami Zachować ostrożność Może zwiększać ryzyko infekcji1
Szczepienia żywe Nie zalecane Unikać szczepień żywymi szczepionkami podczas terapii i 21 tygodni po jej zakończeniu35

Ryzankizumab – skuteczność i bezpieczeństwo dla pacjenta

Ryzankizumab jest lekiem o korzystnym profilu bezpieczeństwa, odpowiednim dla wielu dorosłych pacjentów z chorobami zapalnymi, takimi jak łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Nie wymaga dostosowania dawki u większości pacjentów, niezależnie od wieku czy chorób współistniejących. Szczególnej ostrożności wymagają jednak kobiety w ciąży, matki karmiące piersią, dzieci i młodzież oraz osoby z przewlekłymi infekcjami. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć zakażenia oraz wykonać zalecane szczepienia. Ryzankizumab nie wpływa na prowadzenie pojazdów i jest ogólnie dobrze tolerowany, ale podczas leczenia należy obserwować swój organizm i nie bagatelizować ewentualnych objawów infekcji czy reakcji alergicznych1234.

Pytania i odpowiedzi

Czy ryzankizumab jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Nie zaleca się stosowania ryzankizumabu w okresie ciąży z powodu braku wystarczających danych na temat bezpieczeństwa9.

Czy podczas terapii ryzankizumabem można prowadzić samochód?

Tak, ryzankizumab nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów17.

Czy ryzankizumab można stosować u osób z niewydolnością nerek lub wątroby?

Nie ma konieczności dostosowania dawki u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby5.

Jakie środki ostrożności należy zachować podczas leczenia ryzankizumabem?

Należy unikać leczenia podczas aktywnych infekcji, nie stosować szczepionek żywych i obserwować objawy alergii lub infekcji1.

Czy ryzankizumab można podawać dzieciom?

Bezpieczeństwo i skuteczność ryzankizumabu u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone5.