Jak działa piracetam?
Piracetam należy do grupy leków nootropowych, czyli takich, które wspierają funkcje mózgu, poprawiając między innymi pamięć, koncentrację i zdolności uczenia się12. Jego mechanizm działania polega głównie na korzystnym wpływie na komórki nerwowe i błony komórkowe, co pomaga w prawidłowym przekazywaniu sygnałów w mózgu34. Piracetam poprawia elastyczność krwinek czerwonych i może zmniejszać skłonność płytek krwi do zlepiania się, co przekłada się na lepsze ukrwienie mózgu56. Jego działanie nie ogranicza się do jednego typu komórek, dlatego znajduje zastosowanie w różnych zaburzeniach neurologicznych.
Wskazania do stosowania piracetamu
Piracetam może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, jednak konkretne wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku, drogi podania oraz wieku pacjenta789.
Wskazania u dorosłych
U osób dorosłych piracetam jest stosowany w leczeniu kilku konkretnych schorzeń. W zależności od postaci leku i drogi podania, wskazania mogą obejmować:
- Leczenie mioklonii pochodzenia korowego – mioklonia to zaburzenie objawiające się nagłymi, niekontrolowanymi skurczami mięśni. Piracetam jest stosowany w celu łagodzenia tych objawów, zwłaszcza jeśli mają one pochodzenie korowe, czyli wywodzą się z kory mózgowej789.
- Leczenie zawrotów głowy pochodzenia ośrodkowego i obwodowego – zawroty głowy mogą mieć różne przyczyny, a piracetam może być stosowany zarówno w przypadku zawrotów głowy wynikających z problemów w obrębie mózgu (ośrodkowe), jak i tych związanych z narządem równowagi (obwodowe)789.
Wskazania u dzieci
W przypadku dzieci piracetam jest stosowany wyłącznie w określonych sytuacjach i nie każdy lek zawierający tę substancję jest przeznaczony dla najmłodszych. Najważniejsze wskazanie u dzieci to:
- Leczenie zaburzeń dyslektycznych – piracetam stosuje się u dzieci z zaburzeniami czytania i pisania, zawsze równocześnie z terapią logopedyczną. Nie jest to lek pierwszego wyboru i powinien być stosowany tylko w uzasadnionych przypadkach pod opieką specjalisty789.
Piracetam nie jest wskazany u dzieci w leczeniu mioklonii ani zawrotów głowy – te zastosowania dotyczą wyłącznie osób dorosłych9.
Piracetam w różnych postaciach i drogach podania
Piracetam dostępny jest w kilku postaciach, m.in. jako tabletki powlekane, roztwory doustne, roztwory do wstrzykiwań oraz infuzji. Wskazania mogą się nieznacznie różnić w zależności od formy leku:
- Roztwory do wstrzykiwań i infuzji – stosowane głównie u dorosłych, najczęściej w leczeniu mioklonii pochodzenia korowego101112.
- Tabletki i roztwory doustne – mogą być stosowane zarówno u dorosłych (mioklonia, zawroty głowy), jak i u dzieci (dysleksja, wyłącznie z terapią logopedyczną)789.
Specjalne grupy pacjentów
Stosowanie piracetamu wymaga szczególnej ostrożności u niektórych pacjentów:
- Osoby w podeszłym wieku – mogą przyjmować piracetam, ale w trakcie długotrwałego leczenia konieczna jest regularna kontrola czynności nerek i ewentualna modyfikacja dawki131415.
- Pacjenci z niewydolnością nerek – piracetam jest wydalany głównie przez nerki, dlatego osoby z zaburzoną czynnością nerek powinny zachować ostrożność, a dawkowanie może wymagać dostosowania131415.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania piracetamu, szczególnie w przypadku preparatów zawierających substancje pomocnicze takie jak alkohol benzylowy16.
Tabela – zastosowanie piracetamu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Mioklonia pochodzenia korowego | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Zaburzenia dyslektyczne (z terapią logopedyczną) | Nie | Tak | Tak | Nie dotyczy | Tak, z modyfikacją |
| Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i obwodowego | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
Piracetam – lek o określonych wskazaniach
Piracetam jest sprawdzonym lekiem stosowanym w leczeniu wybranych zaburzeń neurologicznych, takich jak mioklonia pochodzenia korowego u dorosłych oraz zaburzenia dyslektyczne u dzieci, pod warunkiem prowadzenia równoległej terapii logopedycznej. Choć często bywa kojarzony z poprawą funkcji poznawczych, jego zastosowanie powinno być ściśle zgodne z zaleceniami lekarza i ograniczone do wskazań potwierdzonych w dokumentacji medycznej. Piracetam nie jest przeznaczony do leczenia ogólnych problemów z pamięcią czy koncentracją u zdrowych osób, a jego stosowanie u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i nadzoru specjalisty789.


















