REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania pipekuronium

Pipekuronium (Pipecuronii bromidum) jest lekiem wykorzystywanym do wywołania zwiotczenia mięśni szkieletowych w trakcie zabiegów operacyjnych oraz podczas sztucznej wentylacji płuc12. Podaje się go wyłącznie dożylnie, najczęściej w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań34. Dawkowanie zawsze ustalane jest indywidualnie, biorąc pod uwagę rodzaj znieczulenia, czas trwania zabiegu, inne stosowane leki oraz stan zdrowia pacjenta56. Zaleca się monitorowanie działania leku za pomocą stymulatora nerwów obwodowych, co pomaga dobrać odpowiednią dawkę i uniknąć powikłań56.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Dawka początkowa umożliwiająca intubację i rozpoczęcie zabiegu chirurgicznego wynosi zazwyczaj od 0,04 mg/kg do 0,10 mg/kg masy ciała, zależnie od oczekiwanego czasu trwania zabiegu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta78.
  • Często zaleca się dawki z przedziału 0,06–0,10 mg/kg, a w niektórych przypadkach – zwłaszcza przy krótszych zabiegach lub po zastosowaniu innych leków zwiotczających (np. sukcynylocholiny) – stosuje się mniejsze dawki, np. 0,05 mg/kg78.
  • Efekt zwiotczenia mięśni pojawia się zazwyczaj po 2–3 minutach i utrzymuje się przez około 40–90 minut, w zależności od dawki78.
  • Dawki podtrzymujące (w celu utrzymania zwiotczenia podczas dłuższych zabiegów): 0,01–0,02 mg/kg (lub według innego źródła: 0,01–0,015 mg/kg) – każda kolejna dawka wydłuża czas działania o 30–60 minut910.

Droga podania i postać leku

  • Pipekuronium podaje się wyłącznie dożylnie, w formie świeżo przygotowanego roztworu116.
  • Nie wolno mieszać go z innymi lekami lub roztworami w tej samej strzykawce lub worku infuzyjnym11.
Ważne informacje o stosowaniu pipekuronium:

  • Lek podawany jest wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, w warunkach umożliwiających przeprowadzenie sztucznej wentylacji płuc56.
  • W trakcie stosowania pipekuronium niezbędne jest monitorowanie działania leku i funkcji życiowych pacjenta56.
  • Nie należy przekraczać zalecanych dawek, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek910.
  • W przypadku przedawkowania pacjent wymaga wsparcia oddechowego i podania odpowiednich leków odwracających działanie pipekuronium1213.

Dawkowanie pipekuronium w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

W dostępnych materiałach nie opisano szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania pipekuronium u dzieci i młodzieży. Zastosowanie leku w tej grupie powinno być rozważane indywidualnie przez lekarza, a dawki muszą być dobierane ostrożnie, z uwzględnieniem masy ciała oraz indywidualnych potrzeb pacjenta56.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie podano szczególnych modyfikacji dawkowania dla osób starszych. W praktyce dawkę ustala się indywidualnie, zwracając szczególną uwagę na stan zdrowia, funkcjonowanie nerek i wątroby oraz inne współistniejące choroby56.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • U osób z niewydolnością nerek okres działania pipekuronium może być wydłużony910.
  • Nie zaleca się przekraczania dawki 0,04 mg/kg masy ciała910.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Pipekuronium nie powinno być stosowane u osób z chorobami wątroby, chyba że przewidywane korzyści przewyższają potencjalne zagrożenia. W takich przypadkach decyzję o zastosowaniu i dawkowaniu podejmuje lekarz14.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

W badaniach na zwierzętach nie wykazano działania uszkadzającego płód ani zaburzeń płodności, jednak stosowanie pipekuronium w ciąży i w okresie karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka przez lekarza1516.

Co jeszcze warto wiedzieć o dawkowaniu pipekuronium?

  • Blokada nerwowo-mięśniowa po pipekuronium zazwyczaj ustępuje samoistnie, ale jeśli konieczne jest szybkie odwrócenie jej efektu, można podać dożylnie leki takie jak neostygmina lub pirydostygmina wraz z atropiną1110.
  • W przypadku zaburzeń elektrolitowych, kwasicy, odwodnienia lub innych schorzeń mogących wpływać na działanie leków zwiotczających mięśnie, dawka pipekuronium powinna być dostosowana do aktualnego stanu pacjenta17.
  • Obniżona temperatura ciała może wydłużać czas działania pipekuronium17.
  • W razie przedawkowania konieczne jest zastosowanie sztucznej wentylacji i podanie odpowiednich leków odwracających działanie pipekuronium1213.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek nie należy przekraczać dawki 0,04 mg/kg masy ciała910.
  • W praktyce klinicznej pipekuronium nie jest stosowane w sposób ciągły przez całą dobę, lecz jednorazowo lub w dawkach podtrzymujących podczas zabiegów56.
  • Przedawkowanie może prowadzić do długotrwałego porażenia mięśni i wymaga wsparcia oddechowego oraz podania leków odwracających blokadę nerwowo-mięśniową1213.

Pipekuronium – podsumowanie schematów dawkowania

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Dawka początkowa 0,04–0,10 mg/kg mc. dożylnie; dawki podtrzymujące 0,01–0,02 mg/kg78910
Dzieci i młodzież Brak szczegółowych zaleceń – indywidualne ustalenie przez lekarza56
Pacjenci w podeszłym wieku Jak u dorosłych, indywidualizacja dawki zależnie od stanu zdrowia56
Niewydolność nerek Nie przekraczać 0,04 mg/kg; możliwe wydłużenie działania leku910
Zaburzenia czynności wątroby Stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko14
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Ostrożnie, decyzja lekarza na podstawie oceny korzyści i ryzyka1516

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest zalecane dawkowanie pipekuronium u dorosłych?

Dawka początkowa to 0,04–0,10 mg/kg masy ciała dożylnie. Dawki podtrzymujące wynoszą 0,01–0,02 mg/kg.

Czy pipekuronium można stosować u dzieci?

Brak szczegółowych zaleceń – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie.

Jak podawać pipekuronium u pacjentów z niewydolnością nerek?

Nie należy przekraczać dawki 0,04 mg/kg, ponieważ działanie leku może się wydłużyć.

Czy pipekuronium można stosować w chorobach wątroby?

Stosować tylko, jeśli korzyści przewyższają ryzyko – decyzję podejmuje lekarz.

REKLAMA