Jak działa pemetreksed?

Pemetreksed należy do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych analogami kwasu foliowego. Jego działanie polega na hamowaniu ważnych procesów w komórkach nowotworowych, co utrudnia im podział i wzrost123456. Lek ten działa wielokierunkowo, zakłócając procesy metaboliczne w komórkach nowotworowych, co prowadzi do ich obumierania lub zatrzymania rozwoju. Z tego powodu pemetreksed jest wykorzystywany w leczeniu wybranych rodzajów nowotworów, szczególnie płuc i opłucnej.

Wskazania do stosowania pemetreksedu u dorosłych

Pemetreksed jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji i podawany jest wyłącznie dożylnie. Zakres jego zastosowania jest jasno określony i zależy od rodzaju nowotworu oraz stopnia jego zaawansowania. W zależności od przypadku, pemetreksed może być stosowany samodzielnie (monoterapia) lub w połączeniu z innymi lekami, głównie z cisplatyną7891011.

  • Złośliwy międzybłoniak opłucnej: Pemetreksed w połączeniu z cisplatyną jest wskazany u pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni chemioterapią, a ich choroba jest nieoperacyjna. Lek stosuje się, gdy nie można wykonać zabiegu chirurgicznego i konieczne jest leczenie systemowe7891011.
  • Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP): Pemetreksed jest stosowany u dorosłych w kilku sytuacjach:

Ważne: Pemetreksed nie jest przeznaczony do leczenia wszystkich typów nowotworów płuca. Lek jest zalecany wyłącznie u osób z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, w którym nie dominuje typ płaskonabłonkowy. W przypadku innych rodzajów raka płuca, skuteczność i bezpieczeństwo pemetreksedu mogą być niższe, dlatego decyzja o zastosowaniu tego leku zawsze musi być indywidualnie oceniona przez lekarza prowadzącego7891011.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Pemetreksed nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży. Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek przeprowadzania badań tej substancji w tej grupie wiekowej w zatwierdzonych wskazaniach. Oznacza to, że nie ma wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania pemetreksedu u osób poniżej 18. roku życia11718.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

Chociaż pemetreksed stosowany jest głównie u dorosłych, istnieją pewne szczególne sytuacje, które należy brać pod uwagę:

  • Osoby starsze: Nie podano szczególnych ograniczeń wiekowych, ale leczenie powinno być prowadzone z ostrożnością, dostosowując dawkę do stanu ogólnego pacjenta i ewentualnych chorób współistniejących192021.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: Pemetreksed nie powinien być stosowany u osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 45 ml/min). U osób z łagodniejszą niewydolnością nerek zaleca się unikanie niektórych leków oraz szczególną ostrożność podczas terapii222324.
  • Kobiety w ciąży: Brak jest szczegółowych danych dotyczących stosowania pemetreksedu w ciąży w kontekście wskazań, dlatego decyzja o leczeniu zawsze musi być indywidualnie oceniona przez lekarza252627.

Tabela: Zastosowanie pemetreksedu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Złośliwy międzybłoniak opłucnej (w skojarzeniu z cisplatyną) Tak Nie Nie Tak Nie, jeśli klirens kreatyniny < 45 ml/min
Niedrobnokomórkowy rak płuca (w skojarzeniu z cisplatyną, leczenie I rzutu) Tak Nie Nie Tak Nie, jeśli klirens kreatyniny < 45 ml/min
Niedrobnokomórkowy rak płuca (monoterapia, leczenie podtrzymujące lub II rzutu) Tak Nie Nie Tak Nie, jeśli klirens kreatyniny < 45 ml/min
Wskazówki dla pacjentów:

  • Pemetreksed jest lekiem stosowanym wyłącznie pod nadzorem lekarza specjalisty, najczęściej w warunkach szpitalnych.
  • Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań krwi i ocenienie czynności nerek.
  • Podczas leczenia pemetreksedem zaleca się stosowanie suplementacji kwasu foliowego i witaminy B12, aby zmniejszyć ryzyko powikłań.
  • Lek nie jest odpowiedni dla wszystkich pacjentów – lekarz zawsze indywidualnie ocenia, czy można go zastosować.

Pemetreksed – skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu raka płuca i międzybłoniaka opłucnej

Pemetreksed jest obecnie jednym z ważniejszych leków stosowanych u dorosłych w leczeniu złośliwych nowotworów płuc oraz międzybłoniaka opłucnej. Jego zastosowanie ogranicza się do ściśle określonych wskazań, głównie ze względu na potwierdzoną skuteczność i bezpieczeństwo w tych właśnie przypadkach7891011. Lek nie jest stosowany u dzieci i młodzieży, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Przed włączeniem do terapii, zawsze należy dokładnie rozważyć korzyści i możliwe ryzyko, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjenta oraz rodzaj nowotworu.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie nowotwory stosuje się pemetreksed?

Pemetreksed jest stosowany głównie w leczeniu złośliwego międzybłoniaka opłucnej oraz niedrobnokomórkowego raka płuca u dorosłych, jeśli nie dominuje typ płaskonabłonkowy123.

Czy pemetreksed można stosować u dzieci?

Nie, pemetreksed nie jest przeznaczony do leczenia dzieci i młodzieży, ponieważ brak jest odpowiednich danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej45.

Czy pemetreksed może być stosowany u osób z niewydolnością nerek?

Nie, pemetreksed nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 45 ml/min)67.

W jakiej postaci podawany jest pemetreksed?

Pemetreksed występuje w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji i jest podawany dożylnie89.