Paroksetyna – ogólne zasady bezpieczeństwa stosowania
Stosowanie paroksetyny wymaga szczególnej ostrożności u określonych grup pacjentów, w tym u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami nerek lub wątroby, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią1234. Lek ten nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych i wrogości563.
Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny w ciąży i podczas karmienia piersią
Stosowanie paroksetyny w ciąży wiąże się z nieco większym ryzykiem wystąpienia wad rozwojowych serca u dziecka, zwłaszcza jeśli lek przyjmowany jest w pierwszym trymestrze78910. U noworodków, których matki przyjmowały paroksetynę pod koniec ciąży, mogą wystąpić objawy takie jak trudności w oddychaniu, drgawki, zaburzenia temperatury ciała, drażliwość lub trudności z karmieniem. Zazwyczaj pojawiają się one w ciągu 24 godzin po porodzie i najczęściej ustępują samoistnie11121314.
Paroksetyna przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Badania wykazują, że u niemowląt karmionych piersią stężenia leku są bardzo niskie lub niewykrywalne i nie powodują objawów niepożądanych. Jeśli dziecko nie wykazuje niepokojących objawów, można rozważyć karmienie piersią podczas stosowania paroksetyny15161718.
- Paroksetynę można stosować w ciąży tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko78910.
- W trzecim trymestrze leczenie może prowadzić do przejściowych objawów u noworodka, takich jak drżenie, trudności z oddychaniem, drażliwość lub trudności z karmieniem11121314.
- Lek przenika do mleka matki w bardzo małych ilościach, zazwyczaj nie powodując działań niepożądanych u niemowlęcia15161718.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Paroksetyna nie powoduje zaburzeń funkcji poznawczych i psychomotorycznych, jednak – jak w przypadku wszystkich leków wpływających na psychikę – zaleca się zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn19202122. U niektórych osób mogą wystąpić zawroty głowy, senność lub inne objawy, które mogą utrudniać wykonywanie tych czynności1920.
Interakcje z alkoholem
Podczas stosowania paroksetyny nie zaleca się spożywania alkoholu, mimo że lek nie nasila działania alkoholu na zdolności psychoruchowe23242526. Łączenie paroksetyny z alkoholem może jednak zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak senność czy zaburzenia koncentracji1920.
Stosowanie paroksetyny u osób z niewydolnością nerek
U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) stężenie paroksetyny w osoczu może być wyższe niż u osób zdrowych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek leku162728.
Stosowanie paroksetyny u osób z niewydolnością wątroby
Podobnie jak w przypadku niewydolności nerek, u pacjentów z niewydolnością wątroby również obserwuje się zwiększone stężenie paroksetyny we krwi. Dlatego także w tej grupie pacjentów należy stosować lek w najniższej skutecznej dawce162728.
Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny u seniorów
U osób starszych stężenie paroksetyny we krwi może być wyższe, jednak zakres stężeń zazwyczaj pokrywa się z obserwowanym u młodszych dorosłych. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od standardowej dawki, ale nie przekraczanie 40 mg na dobę1234. U seniorów większe jest także ryzyko hiponatremii (obniżonego poziomu sodu we krwi), a także nieprawidłowych krwawień, dlatego należy zachować szczególną ostrożność293031.
- Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia – w tej grupie zwiększa ryzyko zachowań samobójczych i wrogości563.
- U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby należy stosować niższe dawki162728.
- Podczas terapii mogą pojawić się objawy odstawienne, szczególnie przy nagłym przerwaniu leczenia (np. zawroty głowy, niepokój, nudności)323334.
- Paroksetyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, m.in. z lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi neuroleptykami, lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwbólowymi35363738.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z cukrzycą – paroksetyna może wpływać na poziom glukozy we krwi, czasem konieczna jest modyfikacja dawek leków przeciwcukrzycowych39404142.
- Osoby z padaczką – napady drgawkowe występują rzadko, ale w razie ich pojawienia się lek należy odstawić35404342.
- Pacjenci z jaskrą z wąskim kątem przesączania – paroksetyna może powodować rozszerzenie źrenic, co wymaga szczególnej ostrożności404342.
- Osoby z chorobami serca lub ryzykiem wydłużenia odstępu QT – należy zachować ostrożność ze względu na możliwość interakcji z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT293044.
- Osoby z tendencją do krwawień – szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych453046.
Paroksetyna – podsumowanie bezpieczeństwa w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Dorośli | Można stosować | Standardowe dawki, obserwacja działań niepożądanych |
| Osoby starsze | Można stosować | Nie przekraczać 40 mg na dobę; zwiększone ryzyko hiponatremii i krwawień |
| Kobiety w ciąży | Zachować szczególną ostrożność | Ryzyko wad serca u dziecka, objawy odstawienne u noworodka |
| Karmienie piersią | Można rozważyć | Bardzo niskie stężenie leku w mleku, monitorować dziecko |
| Dzieci i młodzież <18 lat | Nie stosować | Podwyższone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości |
| Niewydolność nerek | Można stosować z ostrożnością | Stosować najniższą skuteczną dawkę |
| Niewydolność wątroby | Można stosować z ostrożnością | Stosować najniższą skuteczną dawkę |
| Cukrzyca | Można stosować z ostrożnością | Może być konieczna modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego |
| Padaczka | Zachować ostrożność | W przypadku napadów drgawkowych lek odstawić |
| Jaskra | Zachować ostrożność | Może rozszerzać źrenice |
| Osoby z tendencją do krwawień | Zachować ostrożność | Ryzyko krwawień większe, szczególnie z innymi lekami |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Możliwe zawroty głowy, senność |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii |


















