Paroksetyna – ogólne zasady bezpieczeństwa stosowania

Stosowanie paroksetyny wymaga szczególnej ostrożności u określonych grup pacjentów, w tym u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami nerek lub wątroby, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią1234. Lek ten nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych i wrogości563.

Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny w ciąży i podczas karmienia piersią

Stosowanie paroksetyny w ciąży wiąże się z nieco większym ryzykiem wystąpienia wad rozwojowych serca u dziecka, zwłaszcza jeśli lek przyjmowany jest w pierwszym trymestrze78910. U noworodków, których matki przyjmowały paroksetynę pod koniec ciąży, mogą wystąpić objawy takie jak trudności w oddychaniu, drgawki, zaburzenia temperatury ciała, drażliwość lub trudności z karmieniem. Zazwyczaj pojawiają się one w ciągu 24 godzin po porodzie i najczęściej ustępują samoistnie11121314.

Paroksetyna przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Badania wykazują, że u niemowląt karmionych piersią stężenia leku są bardzo niskie lub niewykrywalne i nie powodują objawów niepożądanych. Jeśli dziecko nie wykazuje niepokojących objawów, można rozważyć karmienie piersią podczas stosowania paroksetyny15161718.

Ważne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią:

  • Paroksetynę można stosować w ciąży tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko78910.
  • W trzecim trymestrze leczenie może prowadzić do przejściowych objawów u noworodka, takich jak drżenie, trudności z oddychaniem, drażliwość lub trudności z karmieniem11121314.
  • Lek przenika do mleka matki w bardzo małych ilościach, zazwyczaj nie powodując działań niepożądanych u niemowlęcia15161718.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Paroksetyna nie powoduje zaburzeń funkcji poznawczych i psychomotorycznych, jednak – jak w przypadku wszystkich leków wpływających na psychikę – zaleca się zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn19202122. U niektórych osób mogą wystąpić zawroty głowy, senność lub inne objawy, które mogą utrudniać wykonywanie tych czynności1920.

Interakcje z alkoholem

Podczas stosowania paroksetyny nie zaleca się spożywania alkoholu, mimo że lek nie nasila działania alkoholu na zdolności psychoruchowe23242526. Łączenie paroksetyny z alkoholem może jednak zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak senność czy zaburzenia koncentracji1920.

Stosowanie paroksetyny u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) stężenie paroksetyny w osoczu może być wyższe niż u osób zdrowych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek leku162728.

Stosowanie paroksetyny u osób z niewydolnością wątroby

Podobnie jak w przypadku niewydolności nerek, u pacjentów z niewydolnością wątroby również obserwuje się zwiększone stężenie paroksetyny we krwi. Dlatego także w tej grupie pacjentów należy stosować lek w najniższej skutecznej dawce162728.

Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny u seniorów

U osób starszych stężenie paroksetyny we krwi może być wyższe, jednak zakres stężeń zazwyczaj pokrywa się z obserwowanym u młodszych dorosłych. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od standardowej dawki, ale nie przekraczanie 40 mg na dobę1234. U seniorów większe jest także ryzyko hiponatremii (obniżonego poziomu sodu we krwi), a także nieprawidłowych krwawień, dlatego należy zachować szczególną ostrożność293031.

O czym należy pamiętać, stosując paroksetynę?

  • Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia – w tej grupie zwiększa ryzyko zachowań samobójczych i wrogości563.
  • U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby należy stosować niższe dawki162728.
  • Podczas terapii mogą pojawić się objawy odstawienne, szczególnie przy nagłym przerwaniu leczenia (np. zawroty głowy, niepokój, nudności)323334.
  • Paroksetyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, m.in. z lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi neuroleptykami, lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwbólowymi35363738.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Osoby z cukrzycą – paroksetyna może wpływać na poziom glukozy we krwi, czasem konieczna jest modyfikacja dawek leków przeciwcukrzycowych39404142.
  • Osoby z padaczką – napady drgawkowe występują rzadko, ale w razie ich pojawienia się lek należy odstawić35404342.
  • Pacjenci z jaskrą z wąskim kątem przesączania – paroksetyna może powodować rozszerzenie źrenic, co wymaga szczególnej ostrożności404342.
  • Osoby z chorobami serca lub ryzykiem wydłużenia odstępu QT – należy zachować ostrożność ze względu na możliwość interakcji z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT293044.
  • Osoby z tendencją do krwawień – szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych453046.

Paroksetyna – podsumowanie bezpieczeństwa w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Dorośli Można stosować Standardowe dawki, obserwacja działań niepożądanych
Osoby starsze Można stosować Nie przekraczać 40 mg na dobę; zwiększone ryzyko hiponatremii i krwawień
Kobiety w ciąży Zachować szczególną ostrożność Ryzyko wad serca u dziecka, objawy odstawienne u noworodka
Karmienie piersią Można rozważyć Bardzo niskie stężenie leku w mleku, monitorować dziecko
Dzieci i młodzież <18 lat Nie stosować Podwyższone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości
Niewydolność nerek Można stosować z ostrożnością Stosować najniższą skuteczną dawkę
Niewydolność wątroby Można stosować z ostrożnością Stosować najniższą skuteczną dawkę
Cukrzyca Można stosować z ostrożnością Może być konieczna modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego
Padaczka Zachować ostrożność W przypadku napadów drgawkowych lek odstawić
Jaskra Zachować ostrożność Może rozszerzać źrenice
Osoby z tendencją do krwawień Zachować ostrożność Ryzyko krwawień większe, szczególnie z innymi lekami
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Możliwe zawroty głowy, senność
Alkohol Zachować ostrożność Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii

Pytania i odpowiedzi

Czy paroksetyna jest bezpieczna dla kobiet w ciąży?

Stosowanie paroksetyny w ciąży może zwiększać ryzyko wad serca u dziecka. Lek stosuje się tylko, gdy jest to konieczne12.

Czy można prowadzić samochód podczas leczenia paroksetyną?

Paroksetyna zwykle nie upośledza zdolności prowadzenia pojazdów, ale u niektórych osób może powodować senność lub zawroty głowy1.

Czy paroksetynę można stosować u dzieci?

Nie. Paroksetyna nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży do 18. roku życia ze względu na ryzyko zachowań samobójczych1.

Czy można pić alkohol podczas leczenia paroksetyną?

Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia paroksetyną, mimo że lek nie nasila działania alkoholu1.

Jak postępować przy niewydolności nerek lub wątroby?

W tych przypadkach stosuje się niższe dawki paroksetyny, zgodnie z zaleceniami lekarza1.