Jak dawkować papawerynę? Przegląd najważniejszych informacji
Papaweryna (Papaverini hydrochloridum) jest substancją o działaniu rozkurczającym mięśnie gładkie, stosowaną najczęściej w przypadku bolesnych skurczów przewodu pokarmowego lub dróg moczowych1. Występuje w różnych postaciach – najczęściej jako roztwór do wstrzykiwań oraz jako składnik kropli doustnych23. Schemat dawkowania papaweryny różni się w zależności od wybranej postaci leku, drogi podania i wskazania terapeutycznego45.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Roztwór do wstrzykiwań: Papaweryna podawana jest domięśniowo lub podskórnie w dawce od 40 mg do 120 mg (co odpowiada 2–6 ml roztworu), bez rozcieńczania4.
- W razie potrzeby dawkę można powtórzyć po 3 godzinach, jednak nie więcej niż 4 razy w ciągu doby4.
- Krople doustne: W niestrawności zaleca się jednorazowo około 2,5 ml (1/2 łyżeczki preparatu) rozpuszczone w 1/4 szklanki wody lub na cukier – stosować w razie wystąpienia dolegliwości5.
- W przypadku braku łaknienia stosuje się także 2,5 ml (1/2 łyżeczki) na 1/4 szklanki wody lub na cukier, 30 minut przed jedzeniem, 3–4 razy dziennie5.
Dostępne postacie i drogi podania
- Roztwór do wstrzykiwań: podawany domięśniowo lub podskórnie2.
- Krople doustne: przyjmowane doustnie, jako składnik preparatów złożonych3.
- Papaweryna w postaci roztworu do wstrzykiwań nie powinna być stosowana u dzieci z powodu braku danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej4.
- Krople doustne zawierające papawerynę nie są zalecane dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat6.
- Preparaty z papaweryną mogą zawierać dodatkowe substancje, takie jak alkohol benzylowy lub etanol, które mogą być szkodliwe dla określonych grup pacjentów78.
Dawkowanie papaweryny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Roztwór do wstrzykiwań: Nie należy stosować u dzieci ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych4.
- Krople doustne: Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat6.
Pacjenci w podeszłym wieku
Dawkowanie papaweryny dla osób starszych nie różni się od schematu dla dorosłych, jednak u tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w przypadku współistniejących chorób, takich jak zaburzenia czynności wątroby, nerek, jaskra czy dławica piersiowa9. W przypadku kropli doustnych należy pamiętać o ryzyku związanym z wysoką zawartością alkoholu etylowego8.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Duże objętości alkoholu benzylowego (obecnego w roztworze do wstrzykiwań) powinny być podawane z ostrożnością i tylko w razie konieczności u osób z zaburzeniami czynności nerek, z uwagi na ryzyko kumulacji i toksyczności7. W przypadku kropli doustnych należy zwrócić uwagę na wysoką zawartość etanolu, która może być szkodliwa u pacjentów z chorobami nerek8.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Podobnie jak w przypadku nerek, u osób z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność przy stosowaniu papaweryny, zwłaszcza w postaci roztworu do wstrzykiwań zawierającego alkohol benzylowy7. Krople doustne z wysoką zawartością etanolu również mogą stanowić zagrożenie dla tej grupy pacjentów8.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Roztwór do wstrzykiwań: Stosowanie papaweryny u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością, z uwagi na ryzyko kumulacji alkoholu benzylowego i jego toksyczności. Badania na zwierzętach wskazują na możliwe zagrożenie dla płodu, brak jest natomiast odpowiednich badań u ludzi710.
- Krople doustne: Ze względu na dużą zawartość etanolu, nie zaleca się stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią8.
- Przedawkowanie papaweryny może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, zaburzeń widzenia oraz zaburzeń rytmu serca11.
- W przypadku kropli doustnych nie zgłaszano przypadków przedawkowania, jednak ze względu na zawartość innych składników, po przedawkowaniu należy unikać ekspozycji na słońce i promieniowanie UV12.
- Wysoka zawartość alkoholu w kroplach doustnych może powodować niepożądane skutki, zwłaszcza u osób z chorobami wątroby, nerek, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią8.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Roztwór do wstrzykiwań: Maksymalna liczba podań to 4 razy na dobę. Jednorazowa dawka nie powinna przekraczać 120 mg, a łączna dawka dobowa – 480 mg4.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak znaczny spadek ciśnienia, zaburzenia widzenia i rytmu serca11.
Papaweryna – przegląd dawkowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (roztwór do wstrzykiwań) | 40–120 mg domięśniowo lub podskórnie, w razie potrzeby powtórzyć po 3 godzinach, maksymalnie 4 razy na dobę |
| Dorośli (krople doustne) | 2,5 ml jednorazowo w niestrawności; 2,5 ml 30 minut przed posiłkiem, 3–4 razy dziennie w braku łaknienia |
| Dzieci i młodzież | Nie stosować/nie zaleca się |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, zachować ostrożność przy chorobach współistniejących |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby | Zachować ostrożność, możliwa kumulacja alkoholu benzylowego lub etanolu |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania, zwłaszcza kropli doustnych |


















