Standardowa dawka i granica przedawkowania omeprazolu

Omeprazol jest substancją czynną stosowaną w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego, takich jak refluks czy choroba wrzodowa1. Standardowa dawka omeprazolu w leczeniu tych schorzeń wynosi zazwyczaj 20–40 mg na dobę, podawana doustnie w postaci kapsułek, tabletek lub dożylnie jako roztwór do infuzji23.

Przedawkowanie omeprazolu oznacza przyjęcie ilości znacznie przekraczającej zalecaną dawkę terapeutyczną. W literaturze medycznej opisano przypadki przyjęcia nawet do 2400 mg doustnie, czyli ponad 100 razy więcej niż dawka zwykle stosowana w leczeniu45. W badaniach klinicznych podawano także dożylne dawki do 650 mg w ciągu trzech dni bez obserwowania poważnych skutków ubocznych6.

Podsumowując, przedawkowanie omeprazolu występuje po przyjęciu dawek znacznie przekraczających te, które są zalecane do codziennego stosowania.

Ważne:

  • Przedawkowanie omeprazolu rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, jednak może powodować szereg nieprzyjemnych objawów, zwłaszcza u osób wrażliwych lub przy bardzo wysokich dawkach.
  • Nie istnieje specyficzna odtrutka na omeprazol ani ezomeprazol – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów.
  • W przypadku znacznego przedawkowania, zawsze należy skontaktować się z lekarzem.

Objawy przedawkowania omeprazolu

Objawy przedawkowania omeprazolu i jego pochodnych (takich jak ezomeprazol) są najczęściej łagodne i przemijające. Występują one zarówno po doustnym, jak i dożylnym przyjęciu dużych dawek457. W przypadku omeprazolu, objawy zwykle nie zależą od drogi podania, choć mogą być bardziej nasilone przy bardzo dużych dawkach.

Najczęstsze objawy przedawkowania

  • Nudności i wymioty457
  • Bóle brzucha45
  • Biegunka45
  • Zawroty głowy45
  • Bóle głowy45
  • W pojedynczych przypadkach: apatia, depresja, splątanie45
  • W przypadku ezomeprazolu po bardzo dużych dawkach mogą wystąpić ogólne osłabienie i dolegliwości żołądkowo-jelitowe7

Wszystkie wymienione objawy najczęściej ustępują samoistnie i nie pozostawiają trwałych następstw45.

Czy objawy mogą być groźne?

Dotychczas nie opisano przypadków ciężkich powikłań lub zgonów w wyniku przedawkowania omeprazolu lub ezomeprazolu. Nawet bardzo wysokie dawki zwykle nie powodowały trwałych uszkodzeń narządów45. W badaniach klinicznych, nawet po dożylnym podaniu do 650 mg omeprazolu w ciągu kilku dni, nie zaobserwowano niepożądanych efektów zależnych od dawki6.

Postępowanie w przypadku przedawkowania omeprazolu

Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na omeprazol ani na jego pochodną ezomeprazol78. Leczenie przedawkowania polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i wspieraniu podstawowych funkcji organizmu.

  • W przypadku wystąpienia objawów, takich jak nudności, wymioty czy bóle brzucha, stosuje się leczenie objawowe, np. nawodnienie i środki przeciwbólowe45.
  • W cięższych przypadkach może być konieczna obserwacja szpitalna, szczególnie u osób starszych lub przewlekle chorych45.
  • Omeprazol i ezomeprazol silnie wiążą się z białkami krwi, dlatego nie można ich skutecznie usunąć z organizmu za pomocą dializy78.
  • W większości przypadków objawy ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin do kilku dni45.

W razie wątpliwości lub utrzymujących się objawów zawsze należy skontaktować się z lekarzem.

Najważniejsze zasady postępowania przy przedawkowaniu omeprazolu:

  • Nie należy samodzielnie podejmować prób usuwania leku z organizmu, np. poprzez prowokowanie wymiotów.
  • Leczenie polega głównie na obserwacji i łagodzeniu dolegliwości.
  • W przypadku bardzo dużego przedawkowania lub pogorszenia stanu zdrowia – niezwłocznie zgłoś się do lekarza.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania omeprazolu

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, bóle głowy, zawroty głowy) Leczenie objawowe (nawadnianie, odpoczynek, ewentualnie leki łagodzące objawy) Nie, zwykle objawy ustępują samoistnie45
Umiarkowane (apatia, depresja, splątanie) Leczenie objawowe, obserwacja, konsultacja lekarska Może być konieczna w przypadku nasilonych objawów psychicznych45
Ciężkie (bardzo rzadkie, brak opisu powikłań zagrażających życiu) Obserwacja, leczenie podtrzymujące, hospitalizacja w przypadku pogorszenia stanu Rzadko, głównie profilaktycznie u osób z chorobami przewlekłymi45

Omeprazol – bezpieczeństwo w przypadku przedawkowania

Omeprazol oraz jego pochodna ezomeprazol, nawet po przyjęciu bardzo dużych dawek, wykazują duży margines bezpieczeństwa. Objawy przedawkowania są zwykle łagodne, przemijające i nie prowadzą do poważnych powikłań. Mimo to nie należy lekceważyć sytuacji, gdyż każdy organizm może zareagować indywidualnie. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i nie przekraczać wskazanych dawek.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania omeprazolu?

Najczęściej pojawiają się nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, bóle głowy i zawroty głowy. W pojedynczych przypadkach mogą wystąpić apatia, depresja lub splątanie.

Czy przedawkowanie omeprazolu jest groźne dla życia?

Dotychczas nie opisano ciężkich powikłań ani zgonów po przedawkowaniu omeprazolu. Objawy zwykle ustępują samoistnie.

Co zrobić w przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki omeprazolu?

Należy obserwować swój stan i w razie wystąpienia niepokojących objawów skontaktować się z lekarzem. Leczenie polega na łagodzeniu objawów.

Czy istnieje odtrutka na omeprazol?

Nie, nie istnieje specyficzna odtrutka. Leczenie polega na obserwacji i łagodzeniu objawów.

Czy można usunąć omeprazol z organizmu za pomocą dializy?

Nie, omeprazol bardzo silnie wiąże się z białkami krwi i nie jest skutecznie usuwany podczas dializy.