Standardowa dawka i granica przedawkowania omeprazolu
Omeprazol jest substancją czynną stosowaną w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego, takich jak refluks czy choroba wrzodowa1. Standardowa dawka omeprazolu w leczeniu tych schorzeń wynosi zazwyczaj 20–40 mg na dobę, podawana doustnie w postaci kapsułek, tabletek lub dożylnie jako roztwór do infuzji23.
Przedawkowanie omeprazolu oznacza przyjęcie ilości znacznie przekraczającej zalecaną dawkę terapeutyczną. W literaturze medycznej opisano przypadki przyjęcia nawet do 2400 mg doustnie, czyli ponad 100 razy więcej niż dawka zwykle stosowana w leczeniu45. W badaniach klinicznych podawano także dożylne dawki do 650 mg w ciągu trzech dni bez obserwowania poważnych skutków ubocznych6.
Podsumowując, przedawkowanie omeprazolu występuje po przyjęciu dawek znacznie przekraczających te, które są zalecane do codziennego stosowania.
- Przedawkowanie omeprazolu rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, jednak może powodować szereg nieprzyjemnych objawów, zwłaszcza u osób wrażliwych lub przy bardzo wysokich dawkach.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na omeprazol ani ezomeprazol – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów.
- W przypadku znacznego przedawkowania, zawsze należy skontaktować się z lekarzem.
Objawy przedawkowania omeprazolu
Objawy przedawkowania omeprazolu i jego pochodnych (takich jak ezomeprazol) są najczęściej łagodne i przemijające. Występują one zarówno po doustnym, jak i dożylnym przyjęciu dużych dawek457. W przypadku omeprazolu, objawy zwykle nie zależą od drogi podania, choć mogą być bardziej nasilone przy bardzo dużych dawkach.
Najczęstsze objawy przedawkowania
- Nudności i wymioty457
- Bóle brzucha45
- Biegunka45
- Zawroty głowy45
- Bóle głowy45
- W pojedynczych przypadkach: apatia, depresja, splątanie45
- W przypadku ezomeprazolu po bardzo dużych dawkach mogą wystąpić ogólne osłabienie i dolegliwości żołądkowo-jelitowe7
Wszystkie wymienione objawy najczęściej ustępują samoistnie i nie pozostawiają trwałych następstw45.
Czy objawy mogą być groźne?
Dotychczas nie opisano przypadków ciężkich powikłań lub zgonów w wyniku przedawkowania omeprazolu lub ezomeprazolu. Nawet bardzo wysokie dawki zwykle nie powodowały trwałych uszkodzeń narządów45. W badaniach klinicznych, nawet po dożylnym podaniu do 650 mg omeprazolu w ciągu kilku dni, nie zaobserwowano niepożądanych efektów zależnych od dawki6.
Postępowanie w przypadku przedawkowania omeprazolu
Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na omeprazol ani na jego pochodną ezomeprazol78. Leczenie przedawkowania polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i wspieraniu podstawowych funkcji organizmu.
- W przypadku wystąpienia objawów, takich jak nudności, wymioty czy bóle brzucha, stosuje się leczenie objawowe, np. nawodnienie i środki przeciwbólowe45.
- W cięższych przypadkach może być konieczna obserwacja szpitalna, szczególnie u osób starszych lub przewlekle chorych45.
- Omeprazol i ezomeprazol silnie wiążą się z białkami krwi, dlatego nie można ich skutecznie usunąć z organizmu za pomocą dializy78.
- W większości przypadków objawy ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin do kilku dni45.
W razie wątpliwości lub utrzymujących się objawów zawsze należy skontaktować się z lekarzem.
- Nie należy samodzielnie podejmować prób usuwania leku z organizmu, np. poprzez prowokowanie wymiotów.
- Leczenie polega głównie na obserwacji i łagodzeniu dolegliwości.
- W przypadku bardzo dużego przedawkowania lub pogorszenia stanu zdrowia – niezwłocznie zgłoś się do lekarza.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania omeprazolu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, bóle głowy, zawroty głowy) | Leczenie objawowe (nawadnianie, odpoczynek, ewentualnie leki łagodzące objawy) | Nie, zwykle objawy ustępują samoistnie45 |
| Umiarkowane (apatia, depresja, splątanie) | Leczenie objawowe, obserwacja, konsultacja lekarska | Może być konieczna w przypadku nasilonych objawów psychicznych45 |
| Ciężkie (bardzo rzadkie, brak opisu powikłań zagrażających życiu) | Obserwacja, leczenie podtrzymujące, hospitalizacja w przypadku pogorszenia stanu | Rzadko, głównie profilaktycznie u osób z chorobami przewlekłymi45 |
Omeprazol – bezpieczeństwo w przypadku przedawkowania
Omeprazol oraz jego pochodna ezomeprazol, nawet po przyjęciu bardzo dużych dawek, wykazują duży margines bezpieczeństwa. Objawy przedawkowania są zwykle łagodne, przemijające i nie prowadzą do poważnych powikłań. Mimo to nie należy lekceważyć sytuacji, gdyż każdy organizm może zareagować indywidualnie. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i nie przekraczać wskazanych dawek.


















