Dlaczego ostrożność przy stosowaniu leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważna?

Ciąża oraz okres karmienia piersią to wyjątkowe momenty w życiu kobiety, w których organizm przechodzi wiele zmian. W tym czasie nawet leki stosowane miejscowo mogą mieć wpływ na dziecko, ponieważ część substancji może przenikać przez łożysko lub do mleka matki123. Dlatego każda kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, nawet jeśli jest to preparat do stosowania na skórę lub błony śluzowe.

Stosowanie mupirocyny w ciąży

Mupirocyna jest antybiotykiem do stosowania miejscowego, który blokuje rozwój bakterii wywołujących zakażenia skóry i błon śluzowych45. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały, by mupirocyna wywierała szkodliwy wpływ na rozwój płodu123. Jednak u ludzi brakuje odpowiednich danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jej stosowania w czasie ciąży.

Większość ChPL wskazuje, że mupirocyna może być stosowana w ciąży jedynie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy przewidywane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko1263. Dotyczy to zarówno postaci kremów, maści do stosowania na skórę, jak i maści do nosa7. W przypadku niektórych preparatów, takich jak niektóre maści, wyraźnie podkreślono, by nie stosować ich w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne8.

  • Brak jest badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo mupirocyny u kobiet ciężarnych1.
  • Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodu23.
  • Stosowanie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy korzyści przewyższają ryzyko6.
  • Niektóre preparaty zalecają szczególną ostrożność lub wręcz unikanie stosowania w ciąży, jeśli nie ma wyraźnych wskazań8.
Ważne: U kobiet w ciąży mupirocyna powinna być stosowana wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne. Mimo że badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płód, brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jej stosowania u ludzi. Różne postacie leku (maść, krem, maść do nosa) mogą mieć różne zalecenia co do użycia w ciąży, dlatego zawsze należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i informacjami z ulotki produktu1826.

Stosowanie mupirocyny podczas karmienia piersią

Informacje dotyczące przenikania mupirocyny do mleka matki są ograniczone. W większości ChPL podkreśla się, że nie wiadomo, czy mupirocyna przenika do mleka ludzkiego lub w jakim stopniu mogłaby oddziaływać na karmione dziecko1963. W niektórych przypadkach, np. przy leczeniu pękniętej brodawki sutkowej, zaleca się bardzo dokładne umycie brodawki przed karmieniem piersią, aby zminimalizować ryzyko spożycia leku przez dziecko196.

W kilku dokumentach podkreślono, że mupirocynę można stosować w okresie karmienia piersią wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka32. Są jednak również preparaty, które zalecają unikanie stosowania mupirocyny w okresie karmienia piersią8.

  • Nie wiadomo, czy mupirocyna przenika do mleka kobiecego9.
  • W przypadku leczenia brodawek należy je dokładnie umyć przed przystawieniem dziecka do piersi6.
  • Stosowanie jest możliwe wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka3.
  • Niektóre postacie leku są przeciwwskazane podczas karmienia piersią8.

Wpływ mupirocyny na płodność

Dostępne dane wskazują, że mupirocyna nie wpływa negatywnie na płodność. Badania na zwierzętach nie wykazały takiego działania, jednak nie ma odpowiednich badań klinicznych z udziałem ludzi196.

Warto wiedzieć:

  • Mupirocyna jest stosowana wyłącznie miejscowo i ogólnoustrojowe wchłanianie jest bardzo niewielkie, co ogranicza potencjalne narażenie płodu lub niemowlęcia na lek3.
  • W przypadku leczenia pękniętych brodawek sutkowych u kobiet karmiących piersią, zawsze należy zadbać o higienę i usunięcie pozostałości leku przed karmieniem6.
  • Niektóre produkty z mupirocyną mają różne zalecenia dotyczące stosowania w ciąży i laktacji – zawsze należy sprawdzić ulotkę konkretnego preparatu8.

Mupirocyna – bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tylko w razie konieczności Brak danych klinicznych u ludzi; stosować, gdy korzyści przewyższają ryzyko
Karmienie piersią Tylko w razie konieczności Nieznane przenikanie do mleka; w przypadku leczenia brodawek konieczne umycie przed karmieniem
Płodność Brak wpływu Brak danych o niekorzystnym wpływie na płodność u ludzi i zwierząt

Pytania i odpowiedzi

Czy mupirocyna jest bezpieczna w ciąży?

Może być stosowana tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy korzyści przewyższają ryzyko. Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa u kobiet ciężarnych1.

Czy mupirocyna przenika do mleka matki?

Brakuje danych na temat przenikania mupirocyny do mleka kobiecego. Zaleca się ostrożność i stosowanie tylko w razie konieczności2.

Czy można stosować mupirocynę na brodawki sutkowe podczas karmienia piersią?

Można stosować na pęknięte brodawki, ale przed karmieniem należy dokładnie umyć leczone miejsce3.

Czy mupirocyna wpływa na płodność?

Nie wykazano wpływu mupirocyny na płodność w badaniach na zwierzętach. Brak danych klinicznych u ludzi4.