Jak dawkować metylonaltrekson?
Metylonaltrekson (Methylnaltrexoni bromidum) to substancja czynna stosowana u dorosłych zmagających się z zaparciami wywołanymi przez stosowanie opioidów, gdy inne środki przeczyszczające nie przynoszą efektu123. Lek występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych, dostępnego w ampułkostrzykawkach lub fiolkach, co pozwala na precyzyjne dopasowanie dawki do potrzeb różnych grup pacjentów456.
Standardowe dawkowanie dla dorosłych
- Pacjenci z przewlekłym bólem (bez opieki paliatywnej): Zalecana dawka to 12 mg (0,6 ml roztworu) podawana podskórnie według potrzeby – co najmniej 4 razy w tygodniu, ale nie częściej niż raz na dobę (do 7 dawek na tydzień)789.
- Pacjenci z zaawansowaną chorobą (opieka paliatywna):
- Osoby ważące 38-61 kg: 8 mg (0,4 ml roztworu) podskórnie
- Osoby ważące 62-114 kg: 12 mg (0,6 ml roztworu) podskórnie
Dawki podaje się zwykle co drugi dzień, ale można je stosować rzadziej – w zależności od potrzeb789.
- Pacjenci o masie ciała poza zakresem 38-114 kg: Dawka powinna wynosić 0,15 mg/kg masy ciała. Objętość wstrzyknięcia oblicza się według wzoru: masa ciała (kg) × 0,0075 (ml)10.
Sposób podawania i zalecenia praktyczne
- Metylonaltrekson podaje się wyłącznie podskórnie111213.
- Można podawać niezależnie od posiłków.
- Zaleca się rotacyjną zmianę miejsc wkłucia (górna część nóg, brzuch, górna część ramion).
- Nie należy wstrzykiwać w miejsca z bliznami, rozstępami, siniakami, zaczerwienieniem czy stwardnieniem skóry.
- W przypadku pacjentów objętych opieką paliatywną, metylonaltrekson stosuje się zazwyczaj przez ograniczony czas – w badaniach klinicznych nie dłużej niż 4 miesiące.
- Lek ten powinien być stosowany tylko wtedy, gdy inne środki przeczyszczające nie przyniosły oczekiwanych efektów.
- Nie należy stosować metylonaltreksonu w zaparciach niezwiązanych z opioidami.
- Stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Metylonaltrekson nie jest przeznaczony do stosowania u osób poniżej 18. roku życia. Brakuje danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej141516.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie jest konieczna modyfikacja dawki wyłącznie ze względu na wiek. Osoby starsze mogą stosować standardowe dawki przewidziane dla dorosłych101718.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Łagodne i umiarkowane zaburzenia nerek: Standardowa dawka jak u dorosłych101718.
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min): Dawkę należy zmniejszyć z 12 mg do 8 mg (0,4 ml roztworu) u pacjentów ważących 62–114 kg. U pacjentów o masie ciała poza tym zakresem, dawkę w mg/kg należy zmniejszyć o 50%141516.
- Pacjenci dializowani: Brak danych. Nie zaleca się stosowania metylonaltreksonu u osób wymagających dializoterapii141516.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Łagodna i umiarkowana niewydolność wątroby: Nie jest konieczna modyfikacja dawki141516.
- Ciężka niewydolność wątroby (Klasa C wg Childa-Pugh): Brak danych, nie zaleca się stosowania metylonaltreksonu w tej grupie pacjentów141516.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania metylonaltreksonu w ciąży i podczas karmienia piersią u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, ale lek przenika do mleka szczurów. Zaleca się zachowanie ostrożności i stosowanie tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko192021.
- Nie należy stosować metylonaltreksonu u pacjentów z mechaniczną przeszkodą w przewodzie pokarmowym lub przy zwiększonym ryzyku perforacji jelit.
- Lek może wywołać szybkie wypróżnienie – czasem już w ciągu 30–60 minut od podania.
- W razie ciężkiej biegunki lub bólu brzucha należy przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.
- W badaniach klinicznych leczenie trwało do 4 miesięcy u pacjentów w opiece paliatywnej.
- W razie przedawkowania może dojść do obniżenia ciśnienia tętniczego, dlatego należy monitorować stan pacjenta222324.
Modyfikacja dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie metylonaltreksonu jest inne u pacjentów z przewlekłym bólem i inne u osób objętych opieką paliatywną. W przypadku przewlekłego bólu bez opieki paliatywnej zalecana jest dawka 12 mg podawana codziennie, natomiast w opiece paliatywnej dawka i częstotliwość zależy od masy ciała, a lek podaje się zwykle co drugi dzień789.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Nie należy stosować więcej niż jednej dawki na dobę (maksymalnie 12 mg na dobę u dorosłych z przewlekłym bólem)789.
- W razie braku efektu można podać dwie kolejne dawki w odstępie 24 godzin tylko u pacjentów w opiece paliatywnej.
- Przedawkowanie może prowadzić do nagłego spadku ciśnienia tętniczego (hipotonia ortostatyczna). Objawy te należy natychmiast zgłosić lekarzowi222324.
Metylonaltrekson – dawkowanie w pigułce
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z przewlekłym bólem (bez opieki paliatywnej) | 12 mg podskórnie według potrzeby, co najmniej 4 razy w tygodniu, nie częściej niż raz na dobę |
| Dorośli z zaawansowaną chorobą (opieka paliatywna) | 8 mg (38–61 kg) lub 12 mg (62–114 kg) podskórnie co drugi dzień; dla masy poza tym zakresem: 0,15 mg/kg |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania – brak danych o bezpieczeństwie |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Stosować jak u dorosłych |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Zmniejszyć dawkę z 12 mg do 8 mg (62–114 kg); dla masy poza zakresem – zmniejszyć o 50% |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby | Nie zaleca się stosowania – brak danych |
Metylonaltrekson – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta
Metylonaltrekson to skuteczna opcja dla dorosłych pacjentów z zaparciami wywołanymi opioidami, szczególnie gdy tradycyjne metody zawodzą. Schemat dawkowania zawsze dobierany jest indywidualnie – zależy od masy ciała, stanu zdrowia, wydolności nerek i wątroby oraz od tego, czy pacjent jest objęty opieką paliatywną. Przestrzeganie zaleceń dawkowania zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność leczenia, jednocześnie minimalizując ryzyko powikłań i działań niepożądanych789.


















