REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania metoprololu

Metoprolol występuje w kilku postaciach, m.in. jako tabletki o zwykłym lub przedłużonym uwalnianiu oraz roztwór do wstrzykiwań. Dawkowanie ustala się indywidualnie, w zależności od wskazania, drogi podania, wieku i stanu zdrowia pacjenta123.

  • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (np. metoprololu bursztynian): zwykle stosowane raz na dobę, najlepiej rano, podczas śniadania. Tabletek nie należy żuć ani kruszyć, można je dzielić na pół, ale tylko w celu ułatwienia połknięcia14.
  • Tabletki o zwykłym uwalnianiu (np. metoprololu winian): przyjmuje się najczęściej w 1-3 dawkach podzielonych na dobę, w czasie lub bezpośrednio po posiłku56.
  • Roztwór do wstrzykiwań: podawany jest wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, najczęściej w warunkach szpitalnych78.

Dawkowanie u dorosłych – najczęstsze schematy

  • Nadciśnienie tętnicze:
    • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu: zwykle 47,5–95 mg raz na dobę. W razie potrzeby dawka może być zwiększona do 190 mg na dobę23.
    • Tabletki o zwykłym uwalnianiu: najczęściej 100 mg na dobę w 1-2 dawkach podzielonych. Maksymalnie do 400 mg na dobę5.
  • Dławica piersiowa: 95–190 mg raz na dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) lub 50–100 mg 2–3 razy na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu)25.
  • Zaburzenia rytmu serca: 95–190 mg raz na dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) lub 50–100 mg 2–3 razy na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu)25.
  • Niewydolność serca: Dawka początkowa jest niska i zwiększa się ją stopniowo. Na przykład: 11,88–23,75 mg raz na dobę w pierwszym tygodniu, potem stopniowo zwiększa się co 1–2 tygodnie do dawki docelowej 190 mg raz na dobę lub do maksymalnej dawki tolerowanej przez pacjenta910.
  • Leczenie po zawale serca: Najczęściej 190 mg raz na dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) lub 200 mg na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu) w dawkach podzielonych1112.
  • Profilaktyka migreny: 95–190 mg raz na dobę13.
  • Kołatanie serca: 95 mg raz na dobę; w razie potrzeby dawka może być zwiększona do 190 mg raz na dobę13.
  • Dożylne leczenie w ostrych stanach (np. częstoskurcze, ostry zawał serca):
    • Początkowo 5 mg dożylnie, powoli, w 1–2 minuty. Dawka może być powtarzana co 2–5 minut do maksymalnej dawki 15 mg (w wyjątkowych przypadkach do 20 mg)78.
    • Po leczeniu dożylnym zaleca się przejście na podawanie doustne: 50 mg co 6 godzin przez 2 doby, następnie 100 mg dwa razy na dobę lub 200 mg raz na dobę1415.
Ważne: Zawsze należy połykać tabletki metoprololu w całości lub podzielone, popijając wodą. Nie wolno ich żuć ani kruszyć, ponieważ może to zmienić sposób uwalniania leku w organizmie. Dawkę oraz częstotliwość stosowania ustala lekarz na podstawie indywidualnych potrzeb pacjenta oraz efektów leczenia. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem13.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Nadciśnienie tętnicze (dzieci od 6. roku życia):
    • Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg/kg masy ciała raz na dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu). W razie potrzeby dawkę można zwiększać stopniowo do maksymalnie 2,0 mg/kg masy ciała na dobę (nie więcej niż 200 mg na dobę)1617.
    • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności184.
  • Stosowanie metoprololu u dzieci w innych wskazaniach niż nadciśnienie tętnicze nie zostało dostatecznie zbadane17.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Zazwyczaj nie jest konieczna modyfikacja dawki. Jednak ze względu na możliwość silniejszego działania leku, zwłaszcza obniżenia ciśnienia tętniczego i zwolnienia tętna, dawkę należy zwiększać ostrożnie, szczególnie u osób powyżej 80 lat1916.
  • W niektórych przypadkach lekarz może zalecić rozpoczęcie leczenia od mniejszych dawek, np. 12,5 mg dwa razy na dobę lub 25 mg dwa razy na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu)12.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Zaburzenia czynności nerek mają nieznaczny wpływ na eliminację metoprololu, dlatego nie jest konieczne dostosowanie dawki u tych pacjentów16132021.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U większości pacjentów z marskością wątroby nie ma potrzeby zmiany dawki, ponieważ metoprolol wiąże się w niewielkim stopniu z białkami osocza. Jednak w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby (np. u pacjentów z zespoleniem żyły wrotnej z żyłą główną dolną) lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki13201621.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Metoprolol może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne i na wyraźne zalecenie lekarza. W przypadku stosowania w ostatnim trymestrze, lek powinien być odstawiony na co najmniej 48 godzin przed porodem, aby zmniejszyć ryzyko bradykardii i obniżenia ciśnienia u noworodka22.
  • Lek przenika do mleka matki. Decyzję o kontynuacji leczenia i karmieniu piersią podejmuje lekarz22.
Informacja dla pacjenta:

  • Nie należy nagle przerywać leczenia metoprololem – zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej dwa tygodnie, aby uniknąć ryzyka zaostrzenia choroby serca lub nagłego wzrostu ciśnienia2324.
  • W razie wystąpienia objawów takich jak zawroty głowy, nadmierne zmęczenie lub znaczne spowolnienie tętna, należy skontaktować się z lekarzem19.
  • Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym należy poinformować lekarza o stosowaniu metoprololu25.
  • W przypadku pominięcia dawki, nie należy przyjmować podwójnej dawki – kolejną dawkę należy przyjąć o zwykłej porze1.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Metoprolol jest stosowany w różnych schorzeniach serca i układu krążenia. W zależności od wskazania, lekarz może zalecić inne dawki oraz częstotliwość podawania leku12.

  • Leczenie przewlekłe (np. nadciśnienie, dławica piersiowa, przewlekła niewydolność serca): dawki są ustalane na podstawie tolerancji i skuteczności leczenia, często zaczyna się od małej dawki i stopniowo ją zwiększa9.
  • Leczenie doraźne (np. ostry zawał serca, częstoskurcz): stosuje się roztwór do wstrzykiwań, a następnie przechodzi na leczenie doustne78.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych przy podaniu doustnym wynosi zwykle 200 mg w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu, a w niektórych przypadkach (np. nadciśnienie oporne) można stosować do 400 mg na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu)52.
  • W przypadku roztworu do wstrzykiwań maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 20 mg7.
  • Przedawkowanie metoprololu może prowadzić do poważnych zaburzeń, takich jak silne obniżenie ciśnienia tętniczego, znaczne zwolnienie rytmu serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, a nawet zgon2627.
  • W razie podejrzenia przedawkowania konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna2627.

Podsumowanie dawkowania metoprololu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) 47,5–190 mg raz na dobę, w zależności od wskazania. W niewydolności serca dawka początkowa 11,88–23,75 mg, stopniowo zwiększana co 1–2 tygodnie210
Dorośli (tabletki o zwykłym uwalnianiu) 100–400 mg na dobę w 1–3 dawkach podzielonych, w zależności od wskazania5
Dzieci (od 6 lat) – nadciśnienie Początkowo 0,5 mg/kg masy ciała raz na dobę, maksymalnie do 2,0 mg/kg (nie więcej niż 200 mg na dobę)1617
Dzieci poniżej 6 lat Nie zaleca się stosowania184
Osoby starsze Zwykle jak u dorosłych, ale rozpoczynać od mniejszych dawek i zwiększać ostrożnie1912
Pacjenci z niewydolnością nerek Nie ma konieczności modyfikacji dawki1316
Pacjenci z niewydolnością wątroby W ciężkich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki1320
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosować tylko w razie konieczności, na zlecenie lekarza22

Metoprolol – bezpieczeństwo i skuteczność w różnych sytuacjach

Metoprolol to lek o ugruntowanej pozycji w terapii chorób serca i nadciśnienia. Prawidłowe dobranie dawki oraz regularność przyjmowania są kluczowe dla skuteczności leczenia i bezpieczeństwa pacjenta. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dawkowania lub pojawienia się niepokojących objawów, zawsze należy skonsultować się z lekarzem13.

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować metoprolol?

Częstość podawania zależy od postaci leku. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu stosuje się zwykle raz na dobę, a tabletki o zwykłym uwalnianiu 1–3 razy na dobę24.

Czy metoprolol można stosować u dzieci?

Metoprolol jest stosowany u dzieci powyżej 6. roku życia w leczeniu nadciśnienia. Dawka ustalana jest na podstawie masy ciała12.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki metoprololu?

Nie należy przyjmować podwójnej dawki. Następną dawkę należy przyjąć o zwykłej porze1.

Czy przy chorobach nerek trzeba zmieniać dawkę metoprololu?

Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek21.

Jaka jest maksymalna dawka dobową metoprololu?

Dla dorosłych zwykle nie przekracza 200 mg na dobę (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) lub 400 mg na dobę (tabletki o zwykłym uwalnianiu)42.

REKLAMA