Bezpieczeństwo stosowania memantyny – ogólne informacje
Memantyna jest lekiem, którego stosowanie wymaga zachowania ostrożności w niektórych sytuacjach, szczególnie u pacjentów z padaczką, chorobami nerek i wątroby oraz u osób z poważnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi123. Przed rozpoczęciem leczenia zawsze należy uwzględnić indywidualne potrzeby pacjenta i jego stan zdrowia.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Kobiety w ciąży
Nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania memantyny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach sugerują, że lek może wpływać na rozwój płodu, powodując zahamowanie wzrostu, jednak ryzyko dla ludzi nie jest dokładnie znane. Memantyny nie należy stosować w czasie ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne456.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy memantyna przenika do mleka matki, ale jest to możliwe ze względu na jej właściwości. Z tego powodu kobiety przyjmujące memantynę nie powinny karmić piersią78.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Choroba Alzheimera sama w sobie pogarsza zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Memantyna może dodatkowo wpływać na te zdolności, powodując niekiedy zawroty głowy lub senność. Pacjenci leczeni ambulatoryjnie powinni zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia samochodu lub obsługi maszyn910.
- Memantyna nie powinna być stosowana jednocześnie z innymi lekami działającymi na ten sam układ receptorowy, takimi jak amantadyna, ketamina czy dekstrometorfan, ponieważ może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego1112.
- Pacjenci z czynnikami, które mogą podwyższać pH moczu (np. zmiana diety na wegetariańską, stosowanie leków alkalizujących), powinni być szczególnie monitorowani, ponieważ może to wpłynąć na wydalanie memantyny i jej stężenie w organizmie13.
- Przeciwwskazaniem do stosowania memantyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu14.
Interakcje z alkoholem
Nie ma konkretnych informacji dotyczących bezpośrednich interakcji memantyny z alkoholem w dostępnych dokumentach. Jednakże, z uwagi na działanie memantyny na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się ostrożność przy łączeniu jej z alkoholem, ponieważ może to zwiększać ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia koncentracji czy zawroty głowy12.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Memantyna jest wydalana głównie przez nerki. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 50-80 ml/min) nie ma potrzeby zmiany dawki. W przypadku umiarkowanego uszkodzenia nerek (klirens 30-49 ml/min) zaleca się rozpoczęcie od mniejszej dawki (10 mg na dobę) i ewentualne zwiększenie do 20 mg, jeśli lek jest dobrze tolerowany. U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens 5-29 ml/min) maksymalna dawka wynosi 10 mg na dobę1516.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
U pacjentów z lekkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest wymagana zmiana dawkowania memantyny. Brak jest natomiast danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku u osób z ciężką niewydolnością wątroby, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tej grupie pacjentów1718.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
Dla pacjentów w wieku powyżej 65 lat zalecana dawka dobowa memantyny jest taka sama jak dla dorosłych i wynosi 20 mg na dobę. Nie ma potrzeby modyfikacji dawki wyłącznie ze względu na wiek, ale należy regularnie monitorować tolerancję leku1920.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z padaczką lub mające napady drgawkowe w wywiadzie powinny być leczone memantyną z zachowaniem ostrożności, ponieważ lek może zwiększać ryzyko drgawek1121.
- Pacjenci z niedawno przebytym zawałem serca, niewyrównaną niewydolnością serca lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym powinni być ściśle monitorowani podczas leczenia memantyną, ponieważ w tych grupach brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa2223.
- U osób z dziedziczną nietolerancją niektórych cukrów (laktozy, fruktozy) oraz u osób uczulonych na soję, orzeszki ziemne lub inne substancje pomocnicze, stosowanie niektórych postaci memantyny jest przeciwwskazane2425.
- Memantyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, np. L-dopą, agonistami receptorów dopaminowych, środkami antycholinergicznymi, barbituranami, neuroleptykami, dantrolenem, baklofenem, cymetydyną, ranitydyną, prokainamidem, chinidyną, chininą, nikotyną oraz warfaryną2627.
- Podczas równoczesnego stosowania z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryną) zaleca się regularne monitorowanie wskaźników krzepnięcia krwi (INR)28.
- Nie zaleca się stosowania memantyny u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności29.
Podsumowanie – memantyna a bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży | Zalecane unikanie | Stosować tylko, gdy jest to absolutnie konieczne |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zaleca się | Nie wiadomo, czy memantyna przenika do mleka |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Zachować ostrożność | Dostosować dawkę przy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Nie stosować w ciężkiej niewydolności | Brak konieczności modyfikacji dawki przy lekkim i umiarkowanym uszkodzeniu |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy lub senność |
| Padaczka, napady drgawkowe | Zachować ostrożność | Ryzyko zwiększenia liczby napadów |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak szczegółowych danych |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się | Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności |


















