Czym jest mechanizm działania maraliksybatu?
Mechanizm działania substancji czynnej to po prostu sposób, w jaki dany lek wpływa na organizm, aby osiągnąć swój efekt terapeutyczny. W przypadku maraliksybatu chodzi o to, jak ogranicza on wchłanianie kwasów żółciowych w jelicie, co pomaga zmniejszyć świąd i poprawić wyniki badań wątroby u pacjentów z określonymi chorobami wątroby1.
Dla lepszego zrozumienia mechanizmu działania warto wspomnieć o dwóch ważnych pojęciach:
- Farmakodynamika – opisuje, jak lek działa na organizm, czyli co dokładnie robi po podaniu.
- Farmakokinetyka – tłumaczy, jak organizm radzi sobie z lekiem: jak go wchłania, rozprowadza, rozkłada i wydala.
Jak działa maraliksybat w organizmie?
Maraliksybat jest bardzo silnym i wybiórczym blokerem białka odpowiedzialnego za wchłanianie kwasów żółciowych w końcowym odcinku jelita cienkiego (tzw. jelicie krętym). Działa głównie w miejscu podania, czyli w jelicie, a do krwi dostaje się tylko w bardzo niewielkiej ilości1.
Blokując wchłanianie kwasów żółciowych, maraliksybat sprawia, że więcej tych substancji jest wydalanych z organizmu przez jelito grube. W efekcie spada ich ilość we krwi, co przekłada się na mniejsze uszkodzenie wątroby i zmniejszenie świądu, który jest częstym i bardzo dokuczliwym objawem chorób takich jak zespół Alagille’a (ALGS) czy postępująca rodzinna cholestaza wewnątrzwątrobowa (PFIC)1.
- Maraliksybat działa miejscowo w jelicie i praktycznie nie wpływa na inne narządy.
- Zmniejsza ilość kwasów żółciowych w surowicy krwi.
- W badaniach wykazano, że skutecznie łagodzi świąd oraz poprawia wyniki badań wątroby.
Warto dodać, że mechanizm działania maraliksybatu nie zależy od wieku pacjenta i jest podobny u dzieci i dorosłych, choć skuteczność i bezpieczeństwo były głównie badane u dzieci1.
Losy maraliksybatu w organizmie – co się z nim dzieje po podaniu?
Maraliksybat podawany jest doustnie w postaci roztworu. Jego droga przez organizm wygląda następująco:
- Wchłanianie: Maraliksybat wchłania się w bardzo małym stopniu. Większość leku działa w jelicie, a do krwi trafia zaledwie śladowa ilość (poniżej 1%)2.
- Dystrybucja: Jeśli już niewielka ilość leku przedostanie się do krwi, wiąże się ona w dużym stopniu z białkami osocza (ok. 91%)2.
- Metabolizm: Maraliksybat praktycznie nie jest rozkładany w organizmie i nie tworzy aktywnych metabolitów3.
- Wydalanie: Lek jest wydalany głównie z kałem w postaci niezmienionej. Bardzo mała ilość (około 0,07% dawki) wydalana jest z moczem3.
Nie ma potrzeby zmiany dawki w zależności od posiłku – maraliksybat można przyjmować zarówno na czczo, jak i z jedzeniem. U osób w różnym wieku, płci i rasie nie zaobserwowano istotnych różnic w działaniu leku2.
W przypadku pacjentów z chorobami wątroby (ALGS, PFIC), lek był badany i nie wykazano, by stężenie maraliksybatu w osoczu zwiększało się nawet u osób z zaburzeniami pracy wątroby. Jednak nie prowadzono badań u osób z zaawansowaną marskością wątroby czy ciężkimi chorobami nerek45.
Wyniki badań przedklinicznych
Badania przedkliniczne, czyli prowadzone na zwierzętach i w laboratorium, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla ludzi w przypadku stosowania maraliksybatu. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, rozwój potomstwa ani działania rakotwórczego. Oznacza to, że maraliksybat jest bezpieczny w badaniach na zwierzętach, ale jak w przypadku każdego nowego leku, długoterminowe skutki u ludzi nadal są monitorowane6.
Podsumowanie: Maraliksybat jako skuteczny i nowoczesny lek w leczeniu cholestazy
Maraliksybat to innowacyjna substancja czynna, która działa głównie w jelicie cienkim, blokując wchłanianie kwasów żółciowych i pomagając w leczeniu uporczywego świądu oraz poprawie wyników badań wątroby u dzieci z chorobami takimi jak ALGS i PFIC178. Jego mechanizm działania opiera się na lokalnym efekcie w przewodzie pokarmowym, co ogranicza ryzyko działań ogólnoustrojowych i pozwala na skuteczne łagodzenie objawów przy minimalnym wchłanianiu do krwi. Dzięki temu maraliksybat stanowi bezpieczną i nowoczesną opcję leczenia dla dzieci i młodzieży z wybranymi chorobami wątroby, a badania kliniczne potwierdzają jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
- Maraliksybat nie wymaga zmiany dawkowania w zależności od posiłku.
- Nie obserwowano istotnych różnic w działaniu leku u dzieci, młodzieży i dorosłych.
- Większość leku jest wydalana z organizmu z kałem, a tylko minimalna ilość trafia do krwi i moczu.
- Przedkliniczne badania potwierdziły bezpieczeństwo stosowania maraliksybatu.
- Nie prowadzono jednak badań u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek czy marskością wątroby.
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Miejsce działania | Jelito kręte (końcowy odcinek jelita cienkiego) |
| Mechanizm działania | Blokuje transporter kwasów żółciowych, zmniejszając ich wchłanianie i zwiększając wydalanie z organizmu |
| Wchłanianie | Bardzo małe, większość leku pozostaje w jelicie |
| Dystrybucja | Jeśli już lek dostanie się do krwi, wiąże się w dużym stopniu z białkami osocza |
| Metabolizm | Nie jest metabolizowany w znaczącym stopniu |
| Wydalanie | Wydalany głównie z kałem w postaci niezmienionej |


















