Macytentan

Macytentan to substancja czynna należąca do grupy antagonistów receptorów endoteliny, stosowana w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH). Działa poprzez blokowanie receptorów endoteliny, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu naczyniowego. Jest to ważne, ponieważ nadciśnienie płucne jest schorzeniem, w którym ciśnienie krwi w tętnicach płucnych jest podwyższone, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak niewydolność serca. Macytentan jest dostępny w postaci tabletek powlekanych i jest stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 40 kg masy ciała. Jego stosowanie wymaga starannego monitorowania przez lekarzy, ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz konieczność dostosowania dawkowania w przypadku niektórych pacjentów.

Mechanizm działania

Macytentan działa jako silny antagonista receptorów endoteliny, w szczególności receptora ETA, na który ma około 100-krotne powinowactwo w porównaniu do receptora ETB. Endotelina jest peptydem, który odgrywa kluczową rolę w regulacji napięcia naczyniowego, a jej nadmiar prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych oraz wzrostu ciśnienia krwi. Blokując te receptory, macytentan zmniejsza napięcie naczyniowe, co prowadzi do obniżenia ciśnienia w tętnicach płucnych.

Farmakodynamiczne właściwości macytentanu obejmują długotrwałe działanie na receptory endoteliny, co pozwala na stabilizację ciśnienia krwi w płucach. Farmakokinetyka substancji obejmuje jej wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i eliminację:

• Wchłanianie: Maksymalne stężenie macytentanu w osoczu osiągane jest po około 8-9 godzinach od podania.
• Dystrybucja: Substancja wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, co wpływa na jej biodostępność.
• Metabolizm: Macytentan jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, w szczególności CYP3A4, co prowadzi do powstania aktywnego metabolitu.
• Eliminacja: Około 50% dawki jest wydalane z moczem, co wskazuje na intensywny metabolizm.

Najważniejsze postacie leku, w jakich występuje macytentan

• Tabletki powlekane 10 mg

Wskazania do stosowania

Macytentan jest wskazany do stosowania w długotrwałej terapii tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH) w następujących grupach pacjentów:

• Dorośli: W monoterapii lub w leczeniu skojarzonym w przypadku PAH w klasie czynnościowej II lub III wg WHO.
• Dzieci i młodzież: W monoterapii lub w skojarzeniu, u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat i masie ciała ≥40 kg w klasie czynnościowej II do III wg WHO.

Dawkowanie

Zalecane dawkowanie macytentanu wynosi:

• Dorośli i dzieci powyżej 40 kg: 10 mg raz na dobę.
• W przypadku pominięcia dawki: Należy przyjąć pominiętą dawkę tak szybko, jak to możliwe, ale nie należy przyjmować dwóch dawek jednocześnie.

Typowe działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą:

• Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
• Ból głowy
• Anemia

Inne potencjalne działania niepożądane obejmują niedociśnienie, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia wątroby.

Przeciwwskazania oraz specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania macytentanu obejmują:

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub jakąkolwiek substancję pomocniczą.
• Ciąża i karmienie piersią.
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz klinicznie znaczące zwiększenie aktywności aminotransferaz.

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, należy zachować szczególną ostrożność i monitorować stan pacjenta.

Bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią

Macytentan jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. U kobiet w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji. W przypadku karmienia piersią również nie zaleca się stosowania, ponieważ nie wiadomo, czy substancja przenika do mleka.

Bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów

Macytentan ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak należy zachować ostrożność, ponieważ mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak bóle głowy czy niedociśnienie, które mogą wpływać na zdolność do prowadzenia.

Najważniejsze interakcje

Macytentan może wchodzić w interakcje z innymi lekami, szczególnie z:

• Silnymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna), co może zmniejszać jego skuteczność.
• Silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol), co może zwiększać jego stężenie w organizmie.
• Lekami antykoncepcyjnymi, które nie wpływają na farmakokinetykę macytentanu.

Objawy przedawkowania oraz procedura postępowania w przypadku przedawkowania

Objawy przedawkowania macytentanu mogą obejmować ból głowy, nudności i wymioty. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie podtrzymujące, a ze względu na wysokie wiązanie białek przez macytentan, dializa może być nieskuteczna.