REKLAMA

Lewonorgestrel – podstawowe informacje o dawkowaniu i ryzyku przedawkowania

Lewonorgestrel to syntetyczny hormon należący do grupy progestagenów, wykorzystywany przede wszystkim w środkach antykoncepcyjnych. Może występować samodzielnie lub w połączeniu z estrogenami, w różnych formach – od tabletek, przez plastry, aż po systemy domaciczne1234. Standardowe dawki różnią się w zależności od produktu i drogi podania. W przypadku tabletek antykoncepcyjnych, typowa zawartość lewonorgestrelu wynosi od 50 do 150 mikrogramów na tabletkę, natomiast w tabletkach „po” (antykoncepcja awaryjna) dawka jednorazowa to aż 1500 mikrogramów2. Plastry transdermalne oraz systemy domaciczne uwalniają mniejsze ilości leku na dobę, zwykle w zakresie od 10 do 20 mikrogramów34.

Za przedawkowanie uważa się przyjęcie większej niż zalecana ilości lewonorgestrelu – może to być przypadkowe połknięcie kilku tabletek naraz, przyjęcie kilku plastrów jednocześnie, czy użycie większej liczby systemów domacicznych. W praktyce jednak, nawet znaczne przekroczenie dawki nie prowadzi zazwyczaj do groźnych powikłań, choć może wywołać nieprzyjemne objawy567.

Objawy przedawkowania lewonorgestrelu – na co zwrócić uwagę?

Przedawkowanie lewonorgestrelu, niezależnie od postaci leku, rzadko powoduje ciężkie działania niepożądane. Objawy najczęściej są łagodne lub umiarkowane i dotyczą głównie układu pokarmowego oraz hormonalnego58976. Warto zaznaczyć, że w przypadku domacicznych systemów terapeutycznych oraz plastrów transdermalnych ciężkie przedawkowanie jest bardzo mało prawdopodobne10111213.

  • Nudności i wymioty – najczęstsze objawy po przyjęciu większej ilości lewonorgestrelu, niezależnie od postaci leku58976.
  • Krwawienie z pochwy – może wystąpić u kobiet, nawet u dziewcząt przed pierwszą miesiączką, jeśli przypadkowo przyjęły lek58976.
  • Ból brzucha – bywa zgłaszany po przedawkowaniu tabletek59.
  • Tkliwość piersi – może pojawić się po zażyciu większych dawek, zwłaszcza przy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych lub plastrów5910.
  • Zawroty głowy, ospałość, zmęczenie – zgłaszane przez niektóre osoby59.
  • Obrzęki, niepokój, pobudzenie – mogą pojawić się w przypadku plastrów transdermalnych10.

Warto podkreślić, że w większości przypadków objawy ustępują samoistnie i nie prowadzą do poważnych konsekwencji zdrowotnych. W przypadku systemów domacicznych (np. spirale) nie opisano sytuacji przedawkowania – ta droga podania sprawia, że uwalniana ilość hormonu jest ściśle kontrolowana i bardzo trudno o przedawkowanie111213.

Ważne:

  • Ciężkie działania niepożądane po przedawkowaniu lewonorgestrelu występują bardzo rzadko.
  • Najczęstsze objawy to nudności, wymioty oraz krwawienie z pochwy.
  • Nie opisano przypadków zagrażających życiu po przedawkowaniu tej substancji w antykoncepcji doustnej, „po” czy domacicznej.
  • W przypadku systemów domacicznych i plastrów przedawkowanie jest praktycznie niemożliwe ze względu na sposób podawania.

Postępowanie w przypadku przedawkowania lewonorgestrelu

W razie przyjęcia zbyt dużej dawki lewonorgestrelu postępowanie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów, takich jak nudności czy wymioty5897610. Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na lewonorgestrel58976. W przypadku plastrów lub systemów transdermalnych, wystarczy usunąć plaster ze skóry, by przerwać dalsze uwalnianie leku10. W przypadku tabletek nie ma potrzeby wykonywania żadnych specjalnych zabiegów, poza obserwacją i ewentualnym łagodzeniem objawów.

W sytuacji wystąpienia bardzo nasilonych dolegliwości (np. obfite wymioty, silne krwawienie) lub jeśli przedawkowanie dotyczyło dziecka, należy skonsultować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala.

Tabela podsumowująca: objawy, postępowanie, hospitalizacja

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (nudności, ból brzucha, tkliwość piersi, niewielkie krwawienie) Leczenie objawowe, obserwacja, w przypadku plastrów – usunięcie systemu Nie, chyba że objawy się nasilają
Umiarkowane (obfite wymioty, większe krwawienie z pochwy, ospałość, zawroty głowy) Leczenie objawowe, konsultacja z lekarzem, w przypadku plastrów – usunięcie systemu Raczej nie, chyba że objawy utrzymują się lub nasilają
Ciężkie (bardzo rzadkie, np. silne krwawienie, odwodnienie) Leczenie objawowe, hospitalizacja w razie potrzeby, brak antidotum Tak, jeśli stan jest ciężki lub dotyczy dziecka
Najważniejsze fakty o przedawkowaniu lewonorgestrelu:

  • Nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie tej substancji.
  • W razie wystąpienia objawów, należy postępować objawowo i obserwować stan zdrowia.
  • Objawy zwykle ustępują samoistnie, a hospitalizacja jest wymagana jedynie w wyjątkowych przypadkach.
  • Systemy domaciczne i plastry transdermalne praktycznie nie stwarzają ryzyka przedawkowania.

Lewonorgestrel – bezpieczne stosowanie i profilaktyka przedawkowania

Lewonorgestrel, stosowany zgodnie z zaleceniami, jest substancją bezpieczną i dobrze tolerowaną. Przypadki przedawkowania najczęściej wynikają z pomyłki przy dawkowaniu tabletek lub przypadkowego zażycia przez dzieci. Warto zawsze przechowywać leki poza zasięgiem dzieci i nie przekraczać zalecanych dawek. Dzięki odpowiedniemu dawkowaniu oraz zastosowaniu nowoczesnych systemów podawania, ryzyko poważnych powikłań jest minimalne5897610111213.

Lewonorgestrel – przedawkowanie zwykle niegroźne, ale wymaga uwagi

Podsumowując, przedawkowanie lewonorgestrelu najczęściej nie wiąże się z ryzykiem ciężkich powikłań. Objawy zwykle ograniczają się do nudności, wymiotów i niewielkich krwawień. Leczenie polega na łagodzeniu objawów, a hospitalizacja jest konieczna tylko w rzadkich przypadkach. Systemy domaciczne i plastry są praktycznie wolne od ryzyka przedawkowania, co czyni lewonorgestrel jedną z bezpieczniejszych substancji stosowanych w antykoncepcji5897610111213.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania lewonorgestrelu?

Najczęstsze objawy to nudności, wymioty, ból brzucha, krwawienie z pochwy i tkliwość piersi1234.

Czy przedawkowanie lewonorgestrelu jest groźne?

Zwykle nie. Objawy są łagodne i przemijające. Ciężkie powikłania po przedawkowaniu występują bardzo rzadko12.

Jak postępować w przypadku przedawkowania lewonorgestrelu?

Stosuje się leczenie objawowe. W przypadku plastrów lub systemów transdermalnych należy usunąć system. Nie istnieje antidotum12.

Czy można przedawkować lewonorgestrel stosowany w spirali domacicznej?

Nie. Przedawkowanie jest praktycznie niemożliwe przy stosowaniu systemów domacicznych z lewonorgestrelem123.

REKLAMA