Ogólne zasady dawkowania leflunomidu
Leflunomid dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o różnych mocach (10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 100 mg) przeznaczonych do stosowania doustnego123. Lek należy połykać w całości i popijać odpowiednią ilością płynu. Można go przyjmować niezależnie od posiłku, ponieważ pokarm nie wpływa na jego wchłanianie456.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Dawka początkowa: Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od tzw. dawki nasycającej, czyli 100 mg leflunomidu raz dziennie przez 3 kolejne dni789.
- Dawka podtrzymująca: Po zakończeniu dawki początkowej stosuje się:
- W reumatoidalnym zapaleniu stawów: 10 do 20 mg raz dziennie – dawka dobierana jest indywidualnie w zależności od aktywności choroby789.
- W artropatii łuszczycowej: 20 mg raz dziennie10116.
- Czas trwania terapii: Pierwsze efekty leczenia można zauważyć po 4–6 tygodniach, a poprawa może postępować przez kolejne 4–6 miesięcy106.
Dawkowanie leflunomidu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Leflunomid nie jest zalecany do stosowania u osób poniżej 18. roku życia. Nie określono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania w tej grupie wiekowej10116.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma potrzeby modyfikowania dawki u osób powyżej 65. roku życia, o ile nie występują inne schorzenia, które mogłyby wpływać na metabolizm leku10116.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- U pacjentów z łagodną niewydolnością nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki10116.
- Leflunomid jest przeciwwskazany u osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek, ponieważ brak jest wystarczających danych na temat bezpieczeństwa w tej grupie pacjentów1213.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Leflunomid nie powinien być stosowany u osób z zaburzeniami czynności wątroby – w tej grupie pacjentów lek jest przeciwwskazany1213.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Leflunomid jest przeciwwskazany w czasie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i przez odpowiedni czas po zakończeniu terapii (do momentu, aż stężenie leku we krwi spadnie poniżej określonej wartości)1415.
- Leflunomid nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią1415.
- W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności wątroby czy poważne zaburzenia krwi, może być konieczne zmniejszenie dawki do 10 mg lub całkowite przerwanie leczenia i wdrożenie specjalnej procedury usuwania leku z organizmu1617.
- Nie należy łączyć leflunomidu z innymi lekami o działaniu toksycznym na wątrobę lub szpik kostny, jak np. metotreksat1819.
- Alkohol jest przeciwwskazany podczas terapii, ponieważ zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby1617.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Reumatoidalne zapalenie stawów: Po dawce początkowej 100 mg przez 3 dni, dawka podtrzymująca wynosi 10–20 mg na dobę, dobierana indywidualnie79.
- Artropatia łuszczycowa: Po dawce początkowej 100 mg przez 3 dni, zalecana dawka podtrzymująca to 20 mg na dobę106.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- W standardowym leczeniu maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 20 mg79.
- W razie przyjęcia większej dawki niż zalecana, mogą pojawić się objawy takie jak bóle brzucha, nudności, biegunka, podwyższenie enzymów wątrobowych, niedokrwistość, leukopenia czy wysypka2021.
- W przypadku przedawkowania należy zastosować specjalną procedurę usuwania leku z organizmu (podanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego)2021.
Tabela: Schemat dawkowania leflunomidu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (reumatoidalne zapalenie stawów) | 100 mg raz dziennie przez 3 dni, następnie 10–20 mg raz dziennie79 |
| Dorośli (artropatia łuszczycowa) | 100 mg raz dziennie przez 3 dni, następnie 20 mg raz dziennie106 |
| Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat) | Nie zaleca się stosowania106 |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych; brak konieczności modyfikacji dawki106 |
| Pacjenci z łagodną niewydolnością nerek | Jak u dorosłych; brak konieczności modyfikacji dawki106 |
| Pacjenci z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazane1213 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Przeciwwskazane1213 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane1415 |
Leflunomid – dawkowanie dostosowane do potrzeb pacjenta
Leflunomid należy do leków wymagających ścisłego monitorowania podczas terapii. Dawkowanie ustala lekarz specjalista, biorąc pod uwagę rodzaj i ciężkość choroby, wiek pacjenta, wydolność nerek i wątroby oraz ewentualne choroby towarzyszące. Stosowanie się do zaleceń oraz regularne wykonywanie badań kontrolnych to klucz do skutecznej i bezpiecznej terapii. Warto pamiętać, że niektóre grupy pacjentów – zwłaszcza dzieci, osoby z poważnymi chorobami wątroby czy nerek oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią – nie powinny przyjmować leflunomidu. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do dawki lub pojawienia się niepokojących objawów, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem prowadzącym791617.


















