REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania laktulozy

Laktuloza jest lekiem podawanym doustnie, najczęściej w formie syropu lub roztworu. Jej dawkowanie zależy od wieku pacjenta, przyczyny stosowania oraz postaci farmaceutycznej. Lek można przyjmować w pojedynczej dawce dobowej lub w dwóch dawkach podzielonych. Zaleca się przyjmowanie laktulozy o tej samej porze dnia, najlepiej podczas śniadania12. W trakcie terapii warto pić odpowiednią ilość płynów – zalecane jest 1,5–2 litry dziennie3.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • W przewlekłych zaparciach zwykle stosuje się dawkę początkową 15–45 ml syropu (co odpowiada 10–30 g laktulozy) na dobę, a dawkę podtrzymującą 15–30 ml na dobę43.
  • W encefalopatii wątrobowej dawka początkowa wynosi 3–4 razy na dobę po 30–45 ml, a dawkę należy indywidualnie dostosować, aby pacjent oddawał luźny stolec 2–3 razy na dobę56.

Dostępne postacie i drogi podania

  • Laktuloza jest dostępna głównie jako syrop lub roztwór doustny o różnych stężeniach, np. 2,5 g/5 ml, 7,5 g/15 ml, 667 mg/ml78.
  • Podawana jest wyłącznie doustnie. Można ją rozcieńczyć wodą, sokiem lub mlekiem29.
Ważne dla stosujących laktulozę:

  • Laktulozę należy przyjmować regularnie, najlepiej o tej samej porze dnia, co ułatwia utrzymanie prawidłowego rytmu wypróżnień.
  • Przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, zwłaszcza u osób starszych lub w encefalopatii wątrobowej, zaleca się okresową kontrolę poziomu elektrolitów (sodu i potasu) we krwi1011.
  • W przypadku wystąpienia biegunki lub wzdęć należy zmniejszyć dawkę do tolerowanej przez organizm92.
  • Laktuloza zawiera cukry, co może mieć znaczenie dla osób z cukrzycą12.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Niemowlęta (poniżej 1 roku): do 5 ml syropu na dobę134.
  • Dzieci (1–6 lat): 5–10 ml na dobę24.
  • Dzieci (7–14 lat): 10–15 ml na dobę132.
  • Młodzież powyżej 14 lat: dawkowanie jak u dorosłych13.
  • Laktuloza w leczeniu encefalopatii wątrobowej nie jest zalecana u dzieci – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności145.

Osoby w podeszłym wieku

Nie ma konieczności modyfikowania dawki ze względu na wiek, ale zaleca się regularne kontrolowanie poziomu elektrolitów podczas długotrwałego stosowania, szczególnie przy wysokich dawkach1516.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie ma potrzeby zmiany dawkowania laktulozy u osób z niewydolnością nerek, ponieważ lek praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego1718.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności modyfikacji dawki w przypadku zaburzeń czynności wątroby w leczeniu zaparć. W przypadku leczenia encefalopatii wątrobowej dawka jest wyższa i powinna być dostosowana indywidualnie, tak aby pacjent oddawał 2–3 luźne stolce dziennie196.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Dostępne dane przedkliniczne i kliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenia dla kobiet w ciąży oraz matek karmiących piersią podczas stosowania laktulozy, jednak zawsze decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje lekarz2021.

Najważniejsze informacje o bezpieczeństwie stosowania laktulozy:

  • Laktulozy nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną, galaktozemii, niedrożności przewodu pokarmowego lub podejrzenia perforacji jelita2223.
  • Laktuloza zawiera cukry, dlatego osoby z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów (galaktoza, laktoza, fruktoza) nie powinny jej stosować1110.
  • Przedawkowanie może prowadzić do biegunki, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. W takim przypadku należy przerwać stosowanie leku2425.
  • W razie wystąpienia bólów brzucha, nudności lub wymiotów należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie9.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Laktuloza stosowana jest głównie w leczeniu przewlekłych zaparć oraz w encefalopatii wątrobowej. W zależności od wskazania, schemat dawkowania jest inny:

  • Przewlekłe zaparcia: niższe dawki, które można stopniowo dostosowywać do efektu terapeutycznego. U dzieci dawkę zwiększa się co 3 dni do uzyskania prawidłowych wypróżnień92.
  • Encefalopatia wątrobowa: wyższe dawki, często podawane kilka razy dziennie. Celem jest uzyskanie 2–3 luźnych stolców na dobę56.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W przypadku leczenia zaparć u dorosłych dawka laktulozy zwykle nie przekracza 45 ml na dobę, natomiast w encefalopatii wątrobowej może być znacznie wyższa – nawet do 180 ml na dobę, podzielona na kilka dawek65. Przedawkowanie może prowadzić do biegunki, odwodnienia oraz zaburzeń równowagi elektrolitowej, dlatego w przypadku pojawienia się takich objawów należy przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem2524.

Laktuloza – elastyczność dawkowania dla każdego pacjenta

Laktuloza to substancja czynna o szerokim zakresie zastosowań i elastycznym schemacie dawkowania, który można łatwo dostosować do potrzeb pacjenta. Jej skuteczność w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Dzięki dostępności w postaci syropu lub roztworu doustnego laktuloza jest łatwa do podania zarówno dorosłym, jak i dzieciom, a możliwość indywidualizacji dawki pozwala na uzyskanie optymalnych efektów terapeutycznych przy zachowaniu bezpieczeństwa stosowania. Odpowiednie przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz regularna kontrola reakcji organizmu pozwala na bezpieczne korzystanie z tego leku przez różne grupy pacjentów.

Podsumowanie dawkowania – tabela dla poszczególnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (zaparcia) Dawka początkowa: 15–45 ml syropu na dobę (10–30 g laktulozy); dawka podtrzymująca: 15–30 ml na dobę
Dorośli (encefalopatia wątrobowa) 3–4 razy na dobę po 30–45 ml; dawka dostosowana do 2–3 luźnych stolców dziennie
Dzieci 7–14 lat 15 ml na dobę; dawka podtrzymująca: 10–15 ml na dobę
Dzieci 1–6 lat 5–10 ml na dobę
Niemowlęta (poniżej 1 roku) do 5 ml na dobę
Osoby w podeszłym wieku Jak u dorosłych; zalecana kontrola elektrolitów przy długotrwałym stosowaniu
Pacjenci z niewydolnością nerek Nie wymaga modyfikacji dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Nie wymaga modyfikacji dawki w zaparciach; w encefalopatii dawka dostosowana indywidualnie
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Możliwe stosowanie po konsultacji z lekarzem
Dzieci z encefalopatią wątrobową Nie zaleca się – brak danych dotyczących bezpieczeństwa

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować laktulozę u dorosłych na zaparcia?

Zwykle stosuje się 15–45 ml syropu na dobę jako dawkę początkową, a następnie 15–30 ml jako dawkę podtrzymującą45.

Jak podawać laktulozę dzieciom?

Niemowlęta do 5 ml na dobę, dzieci 1–6 lat 5–10 ml na dobę, dzieci 7–14 lat 10–15 ml na dobę. Dawka jest indywidualnie dostosowywana13.

Czy osoby starsze muszą modyfikować dawkę laktulozy?

Nie, stosują takie same dawki jak dorośli, ale zaleca się kontrolę elektrolitów przy długotrwałym stosowaniu15.

Jak dawkować laktulozę w encefalopatii wątrobowej?

U dorosłych stosuje się 3–4 razy na dobę po 30–45 ml, tak by pacjent oddawał 2–3 luźne stolce dziennie6.

Czy można podawać laktulozę dzieciom z encefalopatią wątrobową?

Nie zaleca się, ponieważ brak jest danych o bezpieczeństwie i skuteczności w tej grupie wiekowej14.

REKLAMA