REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania klopidogrelu

Klopidogrel najczęściej stosuje się w postaci tabletek powlekanych, które przyjmuje się doustnie, niezależnie od posiłku. Standardowa dawka dla dorosłych oraz osób w podeszłym wieku wynosi 75 mg raz na dobę1234. Lek może być stosowany jako jedyny środek przeciwpłytkowy lub w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), zwłaszcza w niektórych schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, takich jak ostry zespół wieńcowy czy migotanie przedsionków56.

  • Standardowa dawka: 75 mg raz dziennie doustnie, bez konieczności modyfikacji w przypadku osób starszych123.
  • Droga podania: doustna (tabletki powlekane)127.
  • Można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku89.

W niektórych sytuacjach, na początku leczenia, stosuje się tzw. dawkę nasycającą – wyższą, jednorazową dawkę, która pozwala szybciej uzyskać pożądane działanie przeciwzakrzepowe12.

Dawkowanie klopidogrelu w zależności od wskazania

Ostry zespół wieńcowy

  • Bez uniesienia odcinka ST (niestabilna dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego bez załamka Q):
    • Leczenie należy rozpocząć od pojedynczej dawki nasycającej 300 mg lub 600 mg (u pacjentów poniżej 75. roku życia, gdy planowana jest przezskórna interwencja wieńcowa, można rozważyć 600 mg)1234.
    • Leczenie kontynuuje się dawką 75 mg raz na dobę, zwykle w połączeniu z ASA (zwykle 75–100 mg na dobę)12.
  • Z uniesieniem odcinka ST (zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST):
    • Leczenie rozpoczyna się od dawki nasycającej 300 mg, a następnie stosuje się 75 mg raz na dobę (w skojarzeniu z ASA i lekami trombolitycznymi lub bez nich)1011.
    • U pacjentów w wieku powyżej 75 lat leczenie rozpoczyna się bez dawki nasycającej1011.
  • Po zabiegu przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI):
    • Dawka nasycająca wynosi 600 mg (u pacjentów powyżej 75 lat z ostrożnością)1213.
    • W przypadku zabiegu PCI do 24 godzin od leczenia fibrynolitycznego – dawka nasycająca 300 mg1213.
    • Następnie kontynuuje się 75 mg raz dziennie z ASA1213.

Długość leczenia w ostrych zespołach wieńcowych wynosi do 12 miesięcy, a największą korzyść obserwuje się po 3 miesiącach1011.

Ważne dla pacjentów z ostrym zawałem serca i zabiegami wieńcowymi:

  • W niektórych sytuacjach na początku leczenia klopidogrelem stosuje się tzw. dawkę nasycającą – wyższą, jednorazową dawkę (300 mg lub 600 mg), która pozwala szybciej uzyskać działanie przeciwzakrzepowe124.
  • W przypadku planowanego zabiegu przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) lekarz może zdecydować o podaniu wyższej dawki początkowej (600 mg), zwłaszcza u młodszych pacjentów1213.
  • U osób powyżej 75 lat należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu wysokiej dawki początkowej1415.
  • W przypadku pominięcia dawki – jeśli minęło mniej niż 12 godzin, należy przyjąć pominiętą tabletkę i kolejną o stałej porze; jeśli więcej niż 12 godzin, należy przyjąć tylko kolejną, nie wolno przyjmować podwójnej dawki1413.

Umiarkowane do wysokiego ryzyka przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA) lub niewielki udar niedokrwienny (IS)

  • Dawka nasycająca 300 mg klopidogrelu, a następnie 75 mg raz na dobę oraz ASA (75–100 mg na dobę)169.
  • Leczenie klopidogrelem i ASA rozpoczyna się w ciągu 24 godzin od wystąpienia objawów i kontynuuje przez 21 dni, a następnie przechodzi na pojedynczą terapię przeciwpłytkową169.

Migotanie przedsionków

  • Klopidogrel w pojedynczej dawce dobowej 75 mg, razem z ASA (75–100 mg na dobę)1613.

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Klopidogrelu nie należy stosować u dzieci i młodzieży ze względu na brak potwierdzonej skuteczności oraz bezpieczeństwa813.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie jest wymagana modyfikacja dawki w przypadku osób starszych, ale w niektórych sytuacjach, zwłaszcza u pacjentów powyżej 75 lat, należy zachować ostrożność przy podawaniu dawki nasycającej 600 mg1415.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Doświadczenie w tej grupie jest ograniczone. Klopidogrel można stosować ostrożnie u osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, natomiast w ciężkiej niewydolności nerek jego stosowanie jest przeciwwskazane (dotyczy preparatów złożonych, np. z ASA)1718.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Doświadczenie w tej grupie jest ograniczone. Klopidogrelu nie należy stosować w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby, natomiast w umiarkowanych schorzeniach wątroby lek można stosować wyłącznie z zachowaniem ostrożności81319.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Klopidogrel nie jest zalecany do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. W badaniach przedklinicznych wykazano, że substancja może przenikać do mleka i wpływać na rozwój potomstwa2021.
  • W przypadku preparatów złożonych z ASA (np. DuoPlavin) stosowanie jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży22.
O czym należy pamiętać przy stosowaniu klopidogrelu:

  • Klopidogrel może wydłużać czas krwawienia – należy informować lekarza o wszelkich nietypowych krwawieniach lub planowanych zabiegach chirurgicznych2315.
  • Nie należy stosować klopidogrelu równocześnie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, jeśli nie zaleci tego lekarz24.
  • W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej, lecz przyjąć kolejną dawkę o zwykłej porze14.
  • Przy zaburzeniach wątroby lub nerek oraz u osób starszych zaleca się szczególną ostrożność i regularne kontrole u lekarza813.

Dawkowanie preparatów złożonych: klopidogrel + kwas acetylosalicylowy (ASA)

  • Preparaty złożone, takie jak DuoPlavin, zawierają 75 mg klopidogrelu oraz 75 mg lub 100 mg ASA w jednej tabletce2526.
  • Stosuje się je u dorosłych i osób starszych w pojedynczej dawce dobowej (w zależności od preparatu: 75 mg/75 mg lub 75 mg/100 mg)2728.
  • Lek podaje się po wcześniejszym leczeniu oddzielnymi tabletkami klopidogrelu i ASA, a następnie zastępuje nimi te dwa leki2728.
  • Preparaty złożone są wskazane do stosowania w ostrym zespole wieńcowym oraz po zabiegach wieńcowych, przez okres do 12 miesięcy2728.
  • Nie należy stosować tych preparatów u dzieci i młodzieży, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby2229.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia przed przedawkowaniem

  • W leczeniu przewlekłym nie należy przekraczać dawki 75 mg klopidogrelu na dobę12.
  • W niektórych sytuacjach (dawka nasycająca) podaje się jednorazowo 300 mg lub 600 mg, ale tylko na początku terapii, zgodnie z zaleceniami lekarza12.
  • Przedawkowanie klopidogrelu może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia i powikłań krwotocznych. Nie ma specyficznego antidotum, a w razie przedawkowania stosuje się przetoczenie masy płytkowej3031.

Dawkowanie klopidogrelu – podsumowanie w tabeli

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 75 mg raz na dobę doustnie; w niektórych sytuacjach dawka nasycająca 300–600 mg na początku leczenia
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania klopidogrelu
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych; ostrożność przy dawce nasycającej 600 mg u osób ≥75 lat
Pacjenci z niewydolnością nerek Stosować ostrożnie w łagodnej/umiarkowanej niewydolności; przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności (preparaty złożone)
Pacjenci z niewydolnością wątroby Ostrożność w umiarkowanych chorobach; przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach
Kobiety w ciąży i karmiące Nie zaleca się stosowania; przeciwwskazany w trzecim trymestrze (preparaty z ASA)

Klopidogrel – dawkowanie w różnych sytuacjach klinicznych

Klopidogrel to lek o ugruntowanym zastosowaniu w profilaktyce powikłań zakrzepowych. Jego dawkowanie jest dobrze określone, a w większości przypadków wynosi 75 mg raz na dobę, niezależnie od wieku czy płci. Wyjątkiem są sytuacje wymagające szybkiego działania, gdzie lekarz może zalecić wyższą dawkę nasycającą na początku leczenia. Klopidogrel może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z ASA, a dla niektórych pacjentów dostępne są także preparaty złożone zawierające obie substancje czynne. Dawkowanie należy zawsze dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz uwzględniać obecność chorób towarzyszących i ryzyko krwawień. W razie wątpliwości dotyczących dawkowania lub wystąpienia działań niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem12342728.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest standardowa dawka klopidogrelu dla dorosłych?

Standardowa dawka klopidogrelu dla dorosłych to 75 mg raz na dobę, przyjmowana doustnie, niezależnie od posiłku.12

Czy klopidogrel można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania klopidogrelu u dzieci i młodzieży ze względu na brak potwierdzonej skuteczności.8

Jak postępować w przypadku pominięcia dawki klopidogrelu?

Jeśli od planowanej dawki nie minęło 12 godzin, należy ją przyjąć. Po 12 godzinach – przyjąć tylko kolejną dawkę, nie stosować dawki podwójnej.14

Czy dawkowanie klopidogrelu wymaga modyfikacji u osób starszych?

Nie, zwykle stosuje się dawkę jak u dorosłych, jednak przy dawce nasycającej 600 mg u osób powyżej 75 lat należy zachować ostrożność.14

Czy klopidogrel można stosować w niewydolności nerek lub wątroby?

W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach – ostrożnie. W ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby – przeciwwskazany.823

REKLAMA