Bezpieczeństwo kabotegrawiru – dla kogo szczególna ostrożność?
Kabotegrawir, stosowany zarówno w leczeniu zakażenia HIV-1, jak i w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP), jest na ogół dobrze tolerowany, jednak jego stosowanie wymaga zachowania szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami czynności wątroby, nerek oraz u pacjentów z wysokim wskaźnikiem masy ciała (BMI), a także u osób, które mogły mieć kontakt z wirusem HIV w niedalekiej przeszłości12.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Stosowanie kabotegrawiru w czasie ciąży nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu34.
- Dane dotyczące stosowania kabotegrawiru u kobiet w ciąży są ograniczone, a wpływ na ciążę u ludzi pozostaje nieznany3.
- Badania na zwierzętach wykazały, że substancja może przenikać przez łożysko, ale nie wykazano działania uszkadzającego płód w dawkach terapeutycznych3.
- Kabotegrawir może być obecny w mleku matki nawet do 12 miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu lub dłużej. Zaleca się, aby kobiety zakażone HIV nie karmiły piersią, aby uniknąć przeniesienia wirusa na dziecko35.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Podczas stosowania kabotegrawiru zgłaszano zawroty głowy, senność i zmęczenie, które mogą mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn67.
- Zaleca się indywidualną ocenę stanu pacjenta przed podjęciem takich czynności6.
Interakcje z alkoholem
- Brak jest jednoznacznych danych dotyczących interakcji kabotegrawiru z alkoholem, jednak zarówno w leczeniu HIV, jak i w profilaktyce PrEP, należy zachować ostrożność przy spożywaniu alkoholu, zwłaszcza u osób z chorobami wątroby10.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Nie ma konieczności dostosowania dawki kabotegrawiru u osób z łagodnymi, umiarkowanymi ani ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, które nie są dializowane12.
- U osób otrzymujących leczenie nerkozastępcze (dializowanych) brak jest danych, dlatego zaleca się ostrożność1.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A lub B w skali Childa-Pugha)12.
- U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C) kabotegrawir należy stosować z dużą ostrożnością, ponieważ nie badano jego bezpieczeństwa w tej grupie112.
- Osoby z rozpoznaną chorobą wątroby lub współistniejącym zakażeniem HBV/HCV powinny być szczególnie monitorowane pod kątem toksycznego wpływu na wątrobę10.
Stosowanie kabotegrawiru u seniorów
- Nie ma konieczności dostosowania dawki kabotegrawiru u osób w podeszłym wieku12.
- Dane dotyczące osób powyżej 65. roku życia są jednak ograniczone1.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Dzieci i młodzież poniżej 18 lat (lub 12 lat i masy ciała poniżej 35 kg w PrEP) – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1112.
- Osoby z nadwrażliwością na kabotegrawir lub inne składniki preparatu nie powinny go stosować13.
- Kabotegrawir jest przeciwwskazany w przypadku jednoczesnego stosowania niektórych leków, takich jak ryfampicyna, ryfapentyna, karbamazepina, okskarbazepina, fenytoina czy fenobarbital13.
- W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości (np. wysypka, gorączka, złe samopoczucie, obrzęk, ból mięśni lub stawów, objawy ze strony wątroby) lek należy natychmiast odstawić14.
- Osoby z wysokim BMI (≥30 kg/m²), z podtypem wirusa HIV-1 A6/A1 lub z mutacjami oporności na rylpiwirynę mają zwiększone ryzyko niepowodzenia terapii, szczególnie w schemacie wstrzyknięć raz na dwa miesiące15.
- U młodzieży przyjmującej kabotegrawir zgłaszano przypadki myśli samobójczych i prób samobójczych, szczególnie u osób z chorobami psychicznymi w wywiadzie16.
- Przed rozpoczęciem terapii kabotegrawirem należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym o lekach dostępnych bez recepty oraz suplementach.
- Kabotegrawir może wchodzić w interakcje z innymi lekami, zwłaszcza z lekami przeciwpadaczkowymi i przeciwgruźliczymi – ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
- Lek może powodować reakcje alergiczne, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii.
- Pacjenci z przewlekłymi chorobami wątroby lub nerek powinni być szczególnie monitorowani podczas leczenia.
Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania kabotegrawiru
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Dane powyżej 65 r.ż. są ograniczone |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki; ostrożność przy dializie |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Można stosować (łagodne/umiarkowane) | W ciężkich zaburzeniach – stosować z ostrożnością |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy, senność |
| Kobiety w ciąży | Zalecana ostrożność | Stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zalecane przy zakażeniu HIV | Kabotegrawir przenika do mleka matki |
| Dzieci i młodzież <18 lat (lub <12 lat i <35 kg w PrEP) | Nie zalecane | Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności |
| Jednoczesne stosowanie z alkoholem | Zachować ostrożność | Brak jednoznacznych danych, szczególna ostrożność przy chorobach wątroby |
| Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwpadaczkowymi, ryfampicyną, ryfapentyną | Przeciwwskazane | Ryzyko znacznego zmniejszenia skuteczności |
| Pacjenci z wysokim BMI, podtypem HIV-1 A6/A1, mutacjami oporności na rylpiwirynę | Zachować szczególną ostrożność | Większe ryzyko niepowodzenia terapii |


















