Glikopironium – działania niepożądane i ich charakterystyka

Każda substancja czynna, w tym glikopironium, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić12. Profil działań niepożądanych glikopironium zależy od postaci leku (np. proszek do inhalacji, aerozol, roztwór doustny), dawki, czasu stosowania oraz wieku i stanu zdrowia pacjenta2. Najczęściej obserwowane są objawy typowe dla leków o działaniu przeciwcholinergicznym, ale mogą się one różnić w zależności od sposobu podania oraz tego, czy glikopironium jest stosowane samodzielnie czy w połączeniu z innymi substancjami czynnymi34. Działania niepożądane mogą mieć charakter łagodny lub poważny, jednak w większości przypadków są łagodne i przemijające1.

Ważne jest, by każdorazowo rozważać korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem glikopironium oraz uważnie obserwować swój organizm w trakcie terapii1.

Działania niepożądane – wpływ postaci leku i drogi podania

Glikopironium może być stosowane wziewnie (w proszku do inhalacji, aerozolu) lub doustnie (roztwór doustny). Wziewne podanie glikopironium stosuje się głównie w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) lub astmy, natomiast roztwór doustny używany jest najczęściej w terapii nadmiernego ślinotoku, zwłaszcza u dzieci2. W zależności od postaci, działania niepożądane mogą się różnić zarówno pod względem częstości, jak i rodzaju objawów12.

Ważne:

  • Działania niepożądane glikopironium mogą być nasilone u osób starszych oraz u dzieci, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub wyższych dawkach2.
  • Objawy takie jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu są typowe dla leków o działaniu przeciwcholinergicznym12.
  • Niektóre działania niepożądane mogą być bardziej nasilone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków lub u osób z chorobami przewlekłymi2.
  • W przypadku pojawienia się poważnych objawów (np. trudności w oddawaniu moczu, obrzęku twarzy, silnych reakcji alergicznych) należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza5.

Działania niepożądane według częstości występowania

Działania niepożądane glikopironium dzielą się według częstości ich występowania. Poniżej przedstawiono je w podziale na bardzo częste, częste, niezbyt częste, rzadkie, bardzo rzadkie oraz o nieznanej częstości67.

Bardzo często (≥1/10)

  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej – szczególnie częsta przy doustnym stosowaniu, może pojawiać się głównie na początku leczenia, często ustępuje po kilku tygodniach2.
  • Zaparcia – szczególnie widoczne przy dłuższym stosowaniu roztworu doustnego2.
  • Biegunka i wymioty – mogą pojawić się zarówno u dorosłych, jak i dzieci2.
  • Zatrzymanie moczu – wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u dzieci i osób starszych2.
  • Niedrożność nosa, zaczerwienienie skóry, drażliwość, zmniejszenie ilości wydzieliny oskrzelowej2.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Zapalenie części nosowej gardła, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok89.
  • Ból głowy, bezsenność89.
  • Bóle mięśniowo-szkieletowe, ból kończyny8.
  • Kaszel, zwłaszcza przy stosowaniu leków wziewnych10.
  • Suchość w jamie ustnej, niestrawność, nudności, wymioty, próchnica zębów89.
  • Zakażenie układu moczowego9.
  • Podrażnienie gardła, ból w obrębie jamy ustnej i gardła9.
  • Nadwrażliwość (alergia), hiperglikemia9.
  • Uczucie zmęczenia, astenia (osłabienie)8.

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)

  • Obrzęk naczynioruchowy (nagły obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła)8.
  • Niedoczulica (zmniejszone czucie)8.
  • Migotanie przedsionków, kołatanie serca8.
  • Krwawienie z nosa, dysfonia (zaburzenia głosu), paradoksalny skurcz oskrzeli89.
  • Wysypka, świąd8.
  • Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, zatrzymanie moczu8.
  • Bóle mięśniowo-szkieletowe klatki piersiowej8.

Rzadko i bardzo rzadko (<1/1000)

  • Jaskra (choroba oczu powodująca wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego)34.
  • Dodatkowe zaburzenia rytmu serca, takie jak tachykardia czy bradykardia11.
  • Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, rumień, nadmierne pocenie się11.

Częstość nieznana

  • Niektóre reakcje psychiczne, np. wahania nastroju, wybuchy złości, zaburzenia zachowania u dzieci7.
  • Paradoksalny skurcz oskrzeli (nagłe nasilenie duszności po inhalacji leku)8.
  • Niektóre reakcje alergiczne i nadwrażliwość11.
Pamiętaj:

  • Niektóre działania niepożądane, takie jak suchość w ustach, mogą pojawiać się głównie na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie12.
  • Jeśli pojawią się poważne objawy (np. zatrzymanie moczu, nasilona duszność, reakcje alergiczne), nie należy ich lekceważyć.
  • Profil działań niepożądanych może się różnić w przypadku stosowania glikopironium samodzielnie lub w lekach złożonych, gdzie obecne są inne substancje czynne, np. indakaterol, formoterol, beklometazon34.
  • W razie wątpliwości warto zwracać uwagę na wszelkie zmiany w samopoczuciu i informować o nich personel medyczny.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane należy zgłosić do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Pozwala to na stałe monitorowanie bezpieczeństwa terapii oraz ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania glikopironium1213.

Podsumowanie: Glikopironium – bezpieczeństwo stosowania i profil działań niepożądanych

Glikopironium jest substancją, której działania niepożądane wynikają głównie z jej działania przeciwcholinergicznego. Najczęściej są to objawy łagodne, takie jak suchość w ustach czy zaparcia, choć u niektórych pacjentów mogą pojawić się także poważniejsze reakcje, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu lub wyższych dawkach2. Profil działań niepożądanych zależy od drogi podania oraz tego, czy glikopironium jest stosowane samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów zawsze należy zgłosić je odpowiednim służbom, aby wspólnie zadbać o bezpieczeństwo terapii12.

Tabela: Działania niepożądane glikopironium według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Drażliwość (dzieci, roztwór doustny) Ból głowy, bezsenność Niedoczulica Bezsenność (dzieci), zmiany zachowania
Układ pokarmowy Suchość w ustach, zaparcia, biegunka, wymioty Nudności, niestrawność, próchnica zębów Kandydoza przełyku, zaburzenia motoryki żołądka Nudności
Układ oddechowy Niedrożność nosa, zmniejszenie wydzieliny oskrzelowej Zapalenie gardła, zapalenie zatok, kaszel Krwawienie z nosa, dysfonia Paradoksalny skurcz oskrzeli
Skóra i tkanka podskórna Zaczerwienienie skóry Wysypka Świąd Pokrzywka Suchość skóry
Układ moczowy Zatrzymanie moczu Zakażenie dróg moczowych, bolesne oddawanie moczu Nagląca potrzeba oddania moczu
Układ sercowo-naczyniowy Migotanie przedsionków, kołatanie serca Dodatkowe zaburzenia rytmu Bradykardia, tachykardia
Inne Uczucie zmęczenia, astenia Obrzęk naczynioruchowy Reakcje alergiczne Niepokój, nadpobudliwość

8971434

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane glikopironium?

Najczęściej występują suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, biegunka, wymioty oraz infekcje dróg oddechowych i moczowych.2

Czy działania niepożądane glikopironium różnią się w zależności od postaci leku?

Tak, działania niepożądane mogą się różnić w zależności od drogi podania – inne są przy stosowaniu wziewnym, a inne przy doustnym.21

Czy suchość w ustach po glikopironium jest powodem do niepokoju?

Suchość w ustach jest częstym objawem i zwykle ma łagodny charakter, ale jeśli jest uciążliwa lub przewlekła, należy skonsultować się z lekarzem.1

Jak zgłosić działania niepożądane glikopironium?

Działania niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta leku.12

Czy dzieci są bardziej narażone na działania niepożądane glikopironium?

Tak, dzieci mogą być bardziej podatne na niektóre działania niepożądane, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu.2