Standardowe dawki furosemidu i kiedy dochodzi do przedawkowania
Furosemid (Furosemidum) to substancja czynna dostępna w różnych postaciach, najczęściej jako tabletki (zwykle 40 mg na tabletkę) oraz roztwory do wstrzykiwań (10 mg/ml, najczęściej w ampułkach po 2 ml, czyli 20 mg na ampułkę)123456. Lek ten należy do grupy diuretyków pętlowych, co oznacza, że powoduje szybkie i intensywne wydalanie moczu78.
Przedawkowanie furosemidu występuje, gdy pacjent przyjmie jednorazowo zbyt dużą dawkę lub przyjmuje go w zbyt wysokich dawkach przez dłuższy czas. Może się to zdarzyć zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym lub domięśniowym91011121314. W praktyce przedawkowanie oznacza przekroczenie dawki, która powoduje utratę zbyt dużej ilości płynów i elektrolitów, prowadząc do groźnych powikłań.
Objawy przedawkowania furosemidu
Objawy przedawkowania zależą od drogi podania, wielkości dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej wynikają z nadmiernej utraty wody i elektrolitów, takich jak sód, potas, magnez czy wapń9151011121314. Objawy mogą być łagodne, umiarkowane lub ciężkie, a w skrajnych przypadkach stanowić zagrożenie życia.
- Układ krążenia: ciężkie niedociśnienie (może prowadzić do wstrząsu), zaburzenia rytmu serca, tachykardia91011121314
- Nerki: ostra niewydolność nerek9151011121314
- Układ nerwowy: stany majaczeniowe, apatia, splątanie, dezorientacja, drgawki, porażenie wiotkie, letarg9151011121314
- Inne: odwodnienie, hipowolemia (zmniejszenie objętości krwi), zagęszczenie krwi (hemokoncentracja), zakrzepica, jadłowstręt, wymioty, kurcze mięśni9151011121314
- Rzadziej: przemijająca głuchota (zwłaszcza przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym), nasilenie dny moczanowej1314
Postępowanie w przypadku przedawkowania furosemidu
W przypadku podejrzenia przedawkowania furosemidu należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie lub podawanie91011121314. Następnie kluczowe jest wyrównanie płynów i zaburzeń elektrolitowych, a także monitorowanie funkcji życiowych oraz parametrów biochemicznych. W przypadku niedociśnienia i odwodnienia konieczne jest dożylne podanie płynów oraz leczenie objawowe1617.
W razie przyjęcia dużej dawki doustnej, jeśli od spożycia nie minęła jeszcze godzina, można zastosować węgiel aktywowany, a także rozważyć płukanie żołądka9151014. W przypadku podania pozajelitowego (dożylnie lub domięśniowo) leczenie ogranicza się do postępowania objawowego i podtrzymującego111213.
Nie istnieje swoiste antidotum (odtrutka) dla furosemidu915111213. Hemodializa nie przyspiesza wydalania leku z organizmu181920.
W przypadku wystąpienia objawów wstrząsu, takich jak bardzo niskie ciśnienie, bladość, pocenie się i duszność, należy ułożyć pacjenta z głową poniżej tułowia i zapewnić dostęp do świeżego powietrza. W razie wstrząsu anafilaktycznego (ciężka reakcja alergiczna) stosuje się leki takie jak adrenalina i glikokortykosteroidy, a w razie potrzeby także leki przeciwhistaminowe oraz wspomaganie oddychania i tlenoterapię2120.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania furosemidu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: zwiększone pragnienie, lekka suchość w ustach, częstsze oddawanie moczu | Obserwacja, ewentualne nawodnienie doustne, kontrola elektrolitów | Nie zawsze, zależy od stanu ogólnego |
| Umiarkowane: osłabienie, zawroty głowy, niewielkie zaburzenia elektrolitowe | Monitorowanie, uzupełnienie płynów i elektrolitów, obserwacja stanu pacjenta | Często wskazana, szczególnie u osób starszych lub z chorobami współistniejącymi |
| Ciężkie: ciężkie niedociśnienie, wstrząs, zaburzenia rytmu serca, ostra niewydolność nerek, majaczenie, porażenie wiotkie, głuchota | Natychmiastowe przerwanie podawania leku, dożylne podanie płynów, korekta elektrolitów, leczenie objawowe (np. adrenalina, glikokortykosteroidy), monitorowanie na oddziale intensywnej terapii | Bezwzględnie tak, często wymaga leczenia na oddziale intensywnej terapii |
- Nie istnieje odtrutka na furosemid – leczenie polega na wyrównywaniu skutków przedawkowania.
- Przy podejrzeniu przedawkowania należy niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.
- Nie zaleca się stosowania hemodializy jako metody usuwania leku z organizmu, gdyż jest nieskuteczna w tym przypadku.
- Nadmierna utrata płynów i elektrolitów może być groźna nawet dla osób zdrowych.
Furosemid – zagrożenia związane z przedawkowaniem
Furosemid, choć bardzo skuteczny, w przypadku przedawkowania może prowadzić do poważnych powikłań, w tym odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, niewydolności nerek czy zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Objawy przedawkowania są najczęściej związane z nadmierną utratą płynów i elektrolitów. Leczenie polega na szybkim wyrównaniu niedoborów i monitorowaniu stanu pacjenta, a w ciężkich przypadkach – na hospitalizacji i leczeniu na oddziale intensywnej terapii. Warto pamiętać, że nie istnieje specyficzna odtrutka na furosemid, a hemodializa nie przyspiesza jego usuwania z organizmu915181920.


















