Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneFrukwintynib – wprowadzenie do działań niepożądanych
Frukwintynib (Fruquintinibum) to substancja czynna wykorzystywana w leczeniu nowotworów, przede wszystkim w postaci kapsułek doustnych12. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić34. Większość działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych tygodni terapii, ale mogą wystąpić także później. Ich charakter i częstość zależą od indywidualnych cech pacjenta, stosowanej dawki, czasu leczenia oraz innych przyjmowanych leków56. Przed rozpoczęciem terapii zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z leczeniem, pamiętając, że działania niepożądane są nieodłącznym elementem farmakoterapii. W przypadku frukwintynibu niektóre objawy mogą być łagodne, ale możliwe są także poważniejsze reakcje wymagające pilnej interwencji34.
Najczęstsze działania niepożądane frukwintynibu
W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczyły układu krążenia, przewodu pokarmowego, nerek, skóry oraz ogólnego samopoczucia. Poniżej przedstawiamy najczęstsze objawy niepożądane, które mogą pojawić się podczas stosowania frukwintynibu:
- Nadciśnienie – podwyższone ciśnienie tętnicze pojawia się u prawie połowy pacjentów (ok. 49%) i może być poważne. Często występuje w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia. W niektórych przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku3784910.
- Anoreksja – zmniejszenie apetytu i utrata masy ciała, zgłaszane przez ponad 35% pacjentów34.
- Białkomocz – obecność białka w moczu, pojawia się u około 35% pacjentów. Najczęściej jest łagodny, ale może prowadzić do konieczności przerwania leczenia311412.
- Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (PPES) – objawia się zaczerwienieniem, bólem lub złuszczaniem skóry na dłoniach i stopach, występuje u ok. 34% pacjentów313414.
- Niedoczynność tarczycy – obniżenie aktywności tarczycy, może skutkować zmęczeniem, przyrostem masy ciała i uczuciem chłodu. Dotyczy ok. 32% osób315416.
- Dysfonia – zaburzenia głosu, chrypka, utrata głosu; ok. 29% przypadków34.
- Biegunka – dotyczy ponad 26% pacjentów, najczęściej łagodna do umiarkowanej34.
- Astenia – ogólne osłabienie, uczucie zmęczenia, które może utrudniać codzienne funkcjonowanie34.
- Niektóre działania niepożądane, jak nadciśnienie, mogą wymagać szybkiej reakcji – warto regularnie mierzyć ciśnienie tętnicze podczas leczenia frukwintynibem.
- Białkomocz może być wykryty tylko w badaniu laboratoryjnym moczu, dlatego kontrola wyników jest istotna dla bezpieczeństwa terapii.
- Zgłaszaj lekarzowi wszelkie niepokojące objawy, zwłaszcza jeśli pojawią się nagle lub nasilają się z czasem.
- W przypadku pojawienia się poważnych działań niepożądanych, takich jak silne krwawienia, zaburzenia świadomości lub trudności w oddychaniu, konieczna jest pilna konsultacja medyczna.
Działania niepożądane według częstości występowania
Działania bardzo często występujące (u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Nadciśnienie – może prowadzić do bólów głowy, zawrotów głowy lub innych objawów związanych z wysokim ciśnieniem38410.
- Małopłytkowość – zmniejszona liczba płytek krwi, co może powodować łatwiejsze powstawanie siniaków i skłonność do krwawień1718.
- Niedoczynność tarczycy – objawy to m.in. zmęczenie, osłabienie, uczucie zimna1718.
- Anoreksja – utrata apetytu, spadek masy ciała1718.
- Dysfonia – zaburzenia głosu, chrypka1718.
- Biegunka, zapalenie jamy ustnej – mogą powodować dyskomfort i odwodnienie1718.
- Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych i bilirubiny – możliwe pogorszenie funkcji wątroby1920.
- Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (PPES) – zaczerwienienie i złuszczanie skóry dłoni oraz stóp1920.
- Dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, ból stawów1920.
- Białkomocz1920.
- Astenia, zmęczenie1920.
Działania często występujące (u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż 1 na 10 pacjentów)
- Zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia bakteryjne – objawy to gorączka, kaszel, duszność1718.
- Leukopenia, neutropenia – obniżenie liczby białych krwinek, co może zwiększać ryzyko infekcji1718.
- Hipokaliemia – spadek poziomu potasu we krwi, może objawiać się osłabieniem, zaburzeniami rytmu serca1718.
- Krwotok z przewodu pokarmowego – może objawiać się krwią w stolcu lub wymiotami, wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej1920.
- Perforacja przewodu pokarmowego – nagły, silny ból brzucha, stan zagrożenia życia1920.
- Zwiększona aktywność enzymów trzustkowych, ból w jamie ustnej1920.
- Krwawienie z nosa, ból gardła1718.
- Wysypka skórna – różne postacie, może wystąpić świąd1920.
- Zapalenie błony śluzowej1920.
Działania niezbyt często występujące (u co najmniej 1 na 1000, ale rzadziej niż 1 na 100 pacjentów)
- Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) – objawia się zaburzeniami widzenia, bólami głowy, drgawkami1718.
- Zapalenie trzustki – silny ból brzucha, nudności, wymioty1920.
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego – ból po prawej stronie brzucha, gorączka1920.
- Utrudnione gojenie się ran1920.
Działania o nieznanej częstości występowania
- Rozwarstwienie aorty – bardzo poważne, ale bardzo rzadkie powikłanie układu krążenia1718.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Wszelkie podejrzewane działania niepożądane frukwintynibu powinny być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta. Dzięki temu możliwe jest stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i aktualizacja informacji dla pacjentów oraz personelu medycznego2122.
- Niektóre działania niepożądane mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach leczenia.
- Objawy takie jak nagła duszność, silny ból brzucha, żółtaczka, czy znaczne zmiany w samopoczuciu wymagają natychmiastowej reakcji.
- Podczas terapii regularnie wykonywane są badania krwi i moczu, które pomagają wcześnie wykryć powikłania.
- Lekarz może dostosować dawkę lub przerwać leczenie, jeśli działania niepożądane staną się zbyt uciążliwe lub niebezpieczne.
Tabela – działania niepożądane frukwintynibu według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Bardzo rzadko/Rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia | – | Zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia bakteryjne | – | – | – |
| Krew i układ chłonny | Małopłytkowość | Leukopenia, neutropenia | – | – | – |
| Endokrynologiczny | Niedoczynność tarczycy | – | – | – | – |
| Metabolizm i odżywianie | Anoreksja | Hipokaliemia | – | – | – |
| Układ nerwowy | – | – | Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) | – | – |
| Naczynia | Nadciśnienie | – | – | – | Rozwarstwienie aorty |
| Układ oddechowy | Dysfonia | Krwawienie z nosa, ból gardła | – | – | – |
| Przewód pokarmowy | Biegunka, zapalenie jamy ustnej | Krwotok z przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, zwiększona aktywność enzymów trzustkowych, ból w jamie ustnej | Zapalenie trzustki | – | – |
| Wątroba i drogi żółciowe | Zwiększona aktywność AspAT, ALT, bilirubiny | – | Zapalenie pęcherzyka żółciowego | – | – |
| Skóra i tkanka podskórna | Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej | Wysypka | – | – | – |
| Mięśnie i stawy | Dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, ból stawów | – | – | – | – |
| Nerki i drogi moczowe | Białkomocz | – | – | – | – |
| Ogólne | Astenia, zmęczenie | Zapalenie błony śluzowej | Utrudnione gojenie się ran | – | – |
Frukwintynib – działania niepożądane wymagają czujności
Stosowanie frukwintynibu pozwala na skuteczne leczenie nowotworów, jednak wymaga ścisłego monitorowania pod kątem możliwych działań niepożądanych. Wiele z nich jest przewidywalnych i stosunkowo łagodnych, ale mogą pojawić się także poważniejsze powikłania. Dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badań laboratoryjnych, zgłaszanie lekarzowi wszelkich nowych lub nasilających się objawów oraz przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania. Świadome podejście do terapii pozwala zwiększyć bezpieczeństwo i skuteczność leczenia frukwintynibem323424.