REKLAMA

Dawkowanie fenylefryny – ogólne zasady

Fenylefryna jest dostępna w wielu postaciach, które różnią się dawkowaniem i sposobem podania. Najczęściej stosowane postacie to:

  • kapsułki doustne (np. 12,2 mg fenylefryny chlorowodorku w kapsułce),
  • tabletki oraz proszki do sporządzania roztworu doustnego (zawierające fenylefrynę w dawkach 5-12,2 mg na porcję, często w połączeniu z paracetamolem i witaminą C),
  • aerozole do nosa (zawierające fenylefrynę w dawce 2,5 mg/ml lub 2,5 mg w dawce rozpylonej),
  • krople do oczu (stężenia od 0,06% do 10%),
  • roztwory do wstrzykiwań (0,05 mg/ml, 0,1 mg/ml, 10 mg/ml) stosowane dożylnie lub podskórnie.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat:

  • Kapsułki doustne: 1 kapsułka co 4-6 godzin, maksymalnie 4 kapsułki na dobę. Nie stosować dłużej niż 7 dni bez porady lekarza.
  • Tabletki i proszki do rozpuszczenia: 1 saszetka lub 2 tabletki co 4-6 godzin, maksymalnie 4 do 6 porcji na dobę (w zależności od preparatu). Nie stosować dłużej niż 3-5 dni bez konsultacji lekarskiej.
  • Aerozol do nosa: 1-2 dawki do każdego otworu nosowego co 4-6 godzin, maksymalnie 5 razy na dobę, nie dłużej niż 3 dni.
  • Krople do oczu: 1 kropla do każdego oka 1-2 razy na dobę. Stosowanie powyżej 5 dni tylko pod kontrolą lekarza.
  • Roztwory do wstrzykiwań: Dawka dożylna w bolusie od 50 do 100 mikrogramów (µg), powtarzana według potrzeby; wlew ciągły od 25 do 100 µg/min, dostosowywany do efektu.

Dawkowanie u dzieci:

  • Fenylefryna doustna i aerozole do nosa nie są zalecane dla dzieci poniżej 12 lat (lub 6 lat w przypadku aerozoli do nosa).
  • Krople do oczu fenylefryny nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat, a u starszych dzieci stosowanie wymaga ostrożności.
  • Roztwory do wstrzykiwań fenylefryny nie mają określonej bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci.
Ważne: Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej fenylefryny ani stosować leku dłużej niż zalecany czas. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie, bóle głowy, niepokój i zapaść naczyniowa.

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami czynności narządów

U osób starszych nie jest zwykle konieczna zmiana dawkowania fenylefryny doustnej ani donosowej. Jednak ze względu na większą wrażliwość na działanie sympatykomimetyczne, stosowanie fenylefryny do nosa lub doustnie powinno odbywać się ostrożnie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca i nadciśnieniem.

W przypadku fenylefryny do wstrzykiwań (dożylnych, podskórnych lub domięśniowych) leczenie osób w podeszłym wieku powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza.

Zaburzenia czynności nerek:

  • W przypadku niewydolności nerek konieczne może być stosowanie mniejszych dawek fenylefryny do wstrzykiwań.
  • Fenylefryny doustnej i donosowej nie stosuje się u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek bez konsultacji lekarskiej.

Zaburzenia czynności wątroby:

Ważne: Pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, nadczynnością tarczycy, jaskrą z wąskim kątem przesączania, guzem chromochłonnym nadnerczy, rozrostem gruczołu krokowego oraz przyjmujący inhibitory monoaminooksydazy lub leki sympatykomimetyczne powinni stosować fenylefrynę wyłącznie pod kontrolą lekarza.

Dawkowanie w zależności od wskazań i postaci leku

Doustne preparaty z fenylefryną

Doustne preparaty zawierające fenylefrynę stosowane są głównie w celu łagodzenia objawów przeziębienia, grypy oraz alergicznego nieżytu nosa. W zależności od preparatu, dawka fenylefryny w jednej porcji wynosi od 5 mg do 12,2 mg (chlorowodorek fenylefryny), podawana co 4-6 godzin, maksymalnie 4 do 6 razy na dobę.

Czas stosowania nie powinien przekraczać 3-7 dni, w zależności od preparatu i wskazań.

Aerozole do nosa z fenylefryną

Aerozole donosowe zawierające fenylefrynę (np. 2,5 mg/ml) stosuje się w dawce 1-2 dawki rozpylone do każdego przewodu nosowego co 4-6 godzin, nie częściej niż 5 razy na dobę. Nie należy stosować dłużej niż 3 dni, aby uniknąć zjawiska polekowego nieżytu nosa.

Krople do oczu

Krople do oczu z fenylefryną stosuje się w celu rozszerzenia źrenicy lub zmniejszenia przekrwienia. Typowa dawka to 1 kropla do każdego oka 1-2 razy na dobę. Stosowanie powyżej 5 dni wymaga nadzoru lekarza.

Roztwory do wstrzykiwań fenylefryny

Fenylefryna do wstrzykiwań stosowana jest w leczeniu niedociśnienia podczas znieczulenia. Dawka początkowa w bolusie wynosi 50-100 µg, powtarzana do uzyskania efektu, a następnie podawana w infuzji ciągłej w dawkach 25-100 µg/min, dostosowywanych do ciśnienia tętniczego. Dawkowanie wymaga ścisłej kontroli przez personel medyczny.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

Maksymalna dawka dobowa fenylefryny różni się w zależności od postaci leku i drogi podania:

  • Doustnie: zazwyczaj nie więcej niż 48-50 mg fenylefryny chlorowodorku na dobę (np. 4 kapsułki po 12,2 mg lub 6 saszetek po 10 mg fenylefryny chlorowodorku w preparatach złożonych).
  • Donosowo: nie więcej niż 5 dawek na dobę.
  • Do oczu: zwykle 1-2 krople 1-2 razy na dobę, nie przekraczać 5 dni stosowania.
  • Dożylnie: dawki bolusowe do 100 µg, infuzje do 100 µg/min, podawane pod kontrolą lekarza.

Przedawkowanie fenylefryny może prowadzić do:

Leczenie przedawkowania polega na płukaniu żołądka (w przypadku doustnego przedawkowania), podawaniu leków beta-adrenolitycznych lub alfa-adrenolitycznych (np. fentolaminy) w przypadku ciężkiego nadciśnienia, monitorowaniu funkcji życiowych i wspomaganiu oddechu oraz krążenia w warunkach intensywnej terapii.

Podsumowanie dawkowania fenylefryny

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat (dousto) 1 kapsułka (12,2 mg) lub 1 saszetka (10 mg) co 4-6 godzin, maks. 4-6 dawek/dobę, nie dłużej niż 3-7 dni
Dzieci poniżej 12 lat Nie zaleca się stosowania fenylefryny doustnej ani donosowej; krople do oczu stosować ostrożnie, nie stosować poniżej 12 lat
Osoby w podeszłym wieku Dawki jak u dorosłych; stosować ostrożnie, zwłaszcza przy chorobach serca i nadciśnieniu
Pacjenci z niewydolnością nerek Mniejsze dawki fenylefryny do wstrzykiwań; ostrożność przy innych postaciach
Pacjenci z niewydolnością wątroby Mniejsze dawki fenylefryny doustnej i donosowej; w wstrzyknięciach dawki mogą wymagać korekty
Fenylefryna do wstrzykiwań (dorośli) Bolus 50-100 µg, powtarzany do efektu; infuzja 25-100 µg/min, pod ścisłą kontrolą lekarza

Pytania i odpowiedzi

Jak często można stosować fenylefrynę doustnie?

Zazwyczaj co 4-6 godzin, maksymalnie 4-6 razy na dobę, nie dłużej niż 3-7 dni.

Czy fenylefryna jest bezpieczna dla dzieci?

Fenylefryny doustnej i donosowej nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat, a kropli do oczu nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 12 lat.

Jakie są objawy przedawkowania fenylefryny?

Należą do nich nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, ból głowy, niepokój, zapaść naczyniowa i w ciężkich przypadkach drgawki oraz halucynacje.

Czy osoby starsze muszą zmieniać dawkę fenylefryny?

Zazwyczaj stosuje się dawki jak u dorosłych, ale ze względu na większą wrażliwość, dawkowanie powinno być ostrożne i pod kontrolą lekarza.

Jak dawkować fenylefrynę w postaci kropli do oczu?

Zwykle 1 kropla do każdego oka 1-2 razy na dobę, nie stosować dłużej niż 5 dni bez kontroli lekarza.

REKLAMA