Czym jest etynyloestradiol i jak jest stosowany?
Etynyloestradiol to syntetyczna forma estrogenu, często wykorzystywana w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych. Występuje w tabletkach doustnych, systemach transdermalnych (plastrach) oraz systemach dopochwowych (pierścieniach). Często łączony jest z innymi substancjami czynnymi, takimi jak progestageny (np. dezogestrel, lewonorgestrel, drospirenon, cyproteron octan, etonogestrel czy norelgestromin)1234. Dawka etynyloestradiolu w jednym produkcie leczniczym najczęściej wynosi od 0,015 mg do 0,035 mg w jednej tabletce lub jednostce systemu152.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu etynyloestradiolu?
Przedawkowanie oznacza przyjęcie większej ilości etynyloestradiolu niż zalecana dawka, niezależnie od postaci leku (tabletka, plaster, pierścień dopochwowy). Może się to zdarzyć przez przypadek, np. po pomyłce w dawkowaniu, lub jeśli dziecko połknie lek6. Zwykle standardowa dawka dzienna nie przekracza 0,02-0,035 mg etynyloestradiolu, w zależności od produktu i drogi podania15. Przedawkowanie rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, jednak zawsze należy zachować ostrożność.
Objawy przedawkowania etynyloestradiolu
W przypadku przedawkowania etynyloestradiolu – niezależnie od tego, czy przyjęto lek doustnie, przez skórę czy dopochwowo – nie zaobserwowano poważnych, zagrażających życiu objawów791011. Najczęściej występujące symptomy to:
- Nudności7896
- Wymioty7896
- Niewielkie krwawienie z pochwy lub krwawienie z odstawienia (może wystąpić nawet u młodych dziewcząt przed pierwszą miesiączką)78612
- Uczucie zmęczenia, senność6
- Ból brzucha, zawroty głowy, tkliwość piersi (rzadziej)6
Objawy te zwykle ustępują samoistnie i nie wymagają specjalistycznego leczenia. Nie odnotowano przypadków ciężkich powikłań, takich jak zaburzenia pracy narządów czy zagrożenie życia71310.
Objawy przedawkowania według układów narządowych:
- Układ pokarmowy: nudności, wymioty, ból brzucha76
- Układ rozrodczy: krwawienie z pochwy, krwawienie z odstawienia712
- Inne: zawroty głowy, ospałość, zmęczenie, tkliwość piersi6
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W razie przedawkowania etynyloestradiolu – niezależnie od postaci leku – nie jest wymagane stosowanie specjalnej odtrutki (antidotum), ponieważ taka nie istnieje789. Leczenie polega na łagodzeniu objawów, czyli tzw. leczeniu objawowym. W przypadku wystąpienia nudności, wymiotów lub innych dolegliwości, należy zapewnić odpoczynek i odpowiednie nawodnienie organizmu. Jeśli objawy są nasilone lub nie ustępują, warto zasięgnąć porady medycznej76.
- Nie istnieje odtrutka na etynyloestradiol76.
- Leczenie polega na łagodzeniu objawów, takich jak nudności czy wymioty78.
- W razie niepokojących lub przedłużających się objawów warto skonsultować się z lekarzem7.
- Przedawkowanie etynyloestradiolu nie wymaga zwykle hospitalizacji, chyba że występują objawy bardzo nasilone lub nieustępujące6.
Tabela podsumowująca: Objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, wymioty, lekkie krwawienie z pochwy) | Leczenie objawowe, odpoczynek, nawodnienie | Nie jest wymagana |
| Umiarkowane (utrzymujące się wymioty, nasilone krwawienie) | Obserwacja, konsultacja lekarska w razie potrzeby | Zwykle nie, chyba że objawy nie ustępują |
| Ciężkie (brak danych o ciężkich objawach w ChPL) | Brak specyficznych wytycznych, leczenie objawowe | Nie dotyczy |
Etynyloestradiol – bezpieczeństwo stosowania a ryzyko przedawkowania
Etynyloestradiol jest substancją szeroko stosowaną w antykoncepcji i, zgodnie z dostępnymi danymi, przypadkowe przedawkowanie nie prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych. Najczęściej pojawiają się łagodne objawy ze strony układu pokarmowego i niewielkie krwawienia. Nie istnieje odtrutka na tę substancję, dlatego w razie przyjęcia zbyt dużej dawki stosuje się leczenie objawowe. Każda sytuacja jest jednak indywidualna, dlatego w razie wątpliwości lub niepokojących objawów warto skontaktować się z lekarzem7610.


















