REKLAMA

Dronedaron, amiodaron i wernakalant to leki przeciwarytmiczne klasy III, różniące się wskazaniami, bezpieczeństwem oraz zastosowaniem w grupach pacjentów.

Porównywane substancje czynne – podobieństwa i grupa terapeutyczna

Dronedaron, amiodaron oraz wernakalant to leki przeciwarytmiczne należące do klasy III według klasyfikacji Vaughana Williamsa123. Ich głównym zadaniem jest kontrola i leczenie zaburzeń rytmu serca, przede wszystkim migotania przedsionków. Wszystkie wykazują zdolność do wydłużania czasu trwania potencjału czynnościowego serca, co pomaga w przywracaniu i utrzymaniu prawidłowego rytmu serca. Leki te są stosowane u dorosłych pacjentów i działają głównie poprzez wpływ na kanały jonowe w komórkach serca, co przekłada się na ich działanie antyarytmiczne123.

Wskazania do stosowania – kiedy wybrać dany lek?

Chociaż wszystkie trzy substancje należą do tej samej klasy leków, różnią się wskazaniami i sposobem podania. Dronedaron stosuje się głównie w utrzymywaniu rytmu zatokowego po skutecznej kardiowersji u pacjentów z napadowym lub przetrwałym migotaniem przedsionków, którzy są stabilni klinicznie4. Amiodaron, zarówno w postaci doustnej, jak i dożylnej, znajduje zastosowanie w leczeniu różnych, także groźnych dla życia, zaburzeń rytmu serca, takich jak migotanie i trzepotanie przedsionków, czestoskurcze nadkomorowe, zaburzenia rytmu w zespole Wolffa-Parkinsona-White’a oraz komorowe zaburzenia rytmu, zwłaszcza gdy inne leki są nieskuteczne567. Wernakalant natomiast stosowany jest wyłącznie do szybkiego przywracania rytmu zatokowego w świeżych epizodach migotania przedsionków – u pacjentów bez operacji kardiochirurgicznej do 7 dni od początku arytmii, a u pacjentów po operacji serca – do 3 dni8.

  • Dronedaron: utrzymanie rytmu zatokowego po kardiowersji u stabilnych dorosłych z napadowym lub przetrwałym migotaniem przedsionków4
  • Amiodaron: szerokie zastosowanie w leczeniu różnych arytmii przedsionkowych i komorowych, także w stanach zagrożenia życia567
  • Wernakalant: szybka kardiowersja farmakologiczna świeżego migotania przedsionków8

Wszystkie te leki są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, a bezpieczeństwo i skuteczność ich stosowania u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone91011.

Ważne: Amiodaron ma najszersze wskazania i może być stosowany zarówno doustnie, jak i dożylnie, także w sytuacjach zagrożenia życia, natomiast dronedaron i wernakalant mają ograniczone wskazania i nie są przeznaczone do leczenia ostrych stanów zagrażających życiu. Wernakalant jest używany wyłącznie do szybkiej kardiowersji, a dronedaron – do długotrwałego utrzymywania rytmu zatokowego u stabilnych pacjentów.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne

Dronedaron i amiodaron wykazują podobny, wielokierunkowy mechanizm działania – blokują różne kanały jonowe (potasowe, sodowe i wapniowe) oraz wykazują działanie adrenolityczne, czyli osłabiają wpływ adrenaliny na serce12. Dronedaron jest pochodną amiodaronu, pozbawioną jodu, przez co ma mniej działań niepożądanych związanych z tarczycą i układem nerwowym, ale jego skuteczność w zapobieganiu nawrotom migotania przedsionków jest mniejsza niż amiodaronu12. Wernakalant działa głównie na przedsionki serca, selektywnie wydłużając ich refrakcję i zwalniając przewodzenie impulsów, co czyni go skutecznym w szybkim przerywaniu migotania przedsionków3.

  • Dronedaron i amiodaron: blokują kanały potasowe, sodowe, wapniowe oraz receptory adrenergiczne12
  • Wernakalant: działa głównie w przedsionkach, selektywnie blokuje wybrane kanały jonowe, ma szybki początek i krótki czas działania3

Różnice farmakokinetyczne są znaczące: amiodaron charakteryzuje się bardzo długim okresem półtrwania (nawet do kilkudziesięciu dni), co powoduje długotrwałe utrzymywanie się leku w organizmie, a tym samym długotrwałe działanie i ryzyko interakcji oraz działań niepożądanych nawet po zakończeniu terapii13. Dronedaron ma krótszy czas półtrwania (ok. 25-30 godzin), jest lepiej eliminowany i mniej kumuluje się w tkankach14. Wernakalant natomiast działa bardzo szybko, a jego okres półtrwania wynosi tylko kilka godzin, co sprawia, że efekt leczniczy i ewentualne działania niepożądane są krótkotrwałe15.

Przeciwwskazania i szczególne środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Wszystkie trzy leki mają przeciwwskazania związane z poważnymi zaburzeniami rytmu serca, bradykardią, blokami przedsionkowo-komorowymi oraz niewydolnością serca, ale zakres tych przeciwwskazań różni się w szczegółach.

  • Dronedaron jest przeciwwskazany u pacjentów z utrwalonym migotaniem przedsionków, z niewydolnością serca lub zaburzeniami czynności skurczowej lewej komory, a także przy ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby16.
  • Amiodaron nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami tarczycy, ciężką niewydolnością serca, bradykardią, blokami serca (bez rozrusznika) oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią171819.
  • Wernakalant jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasa III/IV NYHA), ciężką bradykardią, ciężkimi zaburzeniami przewodzenia, świeżym zawałem serca oraz jeśli w ciągu ostatnich 4 godzin stosowano inne dożylne leki przeciwarytmiczne klasy I lub III20.

Wspólnym przeciwwskazaniem dla wszystkich tych leków jest ciężka niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia serca oraz niektóre leki wydłużające odstęp QT161720. Jednak amiodaron dodatkowo wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony tarczycy, płuc, wątroby i układu nerwowego21. Wernakalant nie powinien być łączony z innymi dożylnymi lekami przeciwarytmicznymi w krótkim odstępie czasu20.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Wszystkie omawiane leki nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży, ponieważ nie określono ich bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej91011.

  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Dronedaron nie powinien być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa22. Amiodaron jest przeciwwskazany w ciąży oraz podczas karmienia piersią ze względu na ryzyko uszkodzenia tarczycy płodu i przenikanie do mleka232425. Wernakalant także nie powinien być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią26.
  • Pacjenci z zaburzeniami nerek i wątroby: Dronedaron jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek i wątroby, ale może być stosowany z ostrożnością przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach tych narządów27. Amiodaron nie wymaga dostosowania dawki przy niewydolności nerek, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby2813. Wernakalant nie wymaga modyfikacji dawki w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek lub wątroby, jednak nie zaleca się jego stosowania przy zaawansowanej niewydolności wątroby2930.
  • Kierowcy: Dronedaron nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów, choć może wywoływać zmęczenie31. Amiodaron oraz wernakalant mogą powodować zaburzenia widzenia lub zawroty głowy, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn323334.

Warto zaznaczyć, że spośród porównywanych leków to amiodaron ma najwięcej udokumentowanych działań niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, a dronedaron jest bezpieczniejszy pod tym względem, ale mniej skuteczny w zapobieganiu nawrotom migotania przedsionków12.

Tabela porównawcza: wskazania i bezpieczeństwo stosowania

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Dronedaron Utrzymanie rytmu zatokowego po kardiowersji u dorosłych z napadowym/przetrwałym migotaniem przedsionków Nie zaleca się; brak danych Nie zaleca się Brak istotnego wpływu, możliwe zmęczenie
Amiodaron Leczenie groźnych zaburzeń rytmu serca (przedsionkowych i komorowych), także w stanach zagrożenia życia Nie zaleca się; brak danych, przeciwwskazany dożylnie u dzieci do 3 lat Przeciwwskazany Zaleca się ostrożność, ryzyko zaburzeń widzenia
Wernakalant Szybka kardiowersja farmakologiczna świeżego migotania przedsionków Nie zaleca się Nie zaleca się Możliwe zawroty głowy, zaleca się ostrożność

Dronedaron, amiodaron i wernakalant – różnice, które mają znaczenie

Wybór odpowiedniego leku przeciwarytmicznego powinien być uzależniony od indywidualnej sytuacji pacjenta, wskazań, ryzyka działań niepożądanych oraz współistniejących chorób. Amiodaron jest lekiem o szerokim zastosowaniu, ale niesie za sobą ryzyko wielu poważnych działań niepożądanych i jest przeciwwskazany w ciąży oraz u osób z chorobami tarczycy. Dronedaron jest bezpieczniejszy pod względem wpływu na tarczycę i układ nerwowy, lecz ma bardziej ograniczone wskazania i nie jest odpowiedni dla pacjentów z niewydolnością serca. Wernakalant wyróżnia się szybkim działaniem, jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania w szpitalu, ale nie powinien być używany u pacjentów z ciężką niewydolnością serca czy świeżym zawałem serca. Wybór leku powinien być zawsze dostosowany do stanu zdrowia i potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem możliwych przeciwwskazań i interakcji lekowych.

Pytania i odpowiedzi

Czy dronedaron jest bezpieczniejszy od amiodaronu?

Dronedaron ma mniej działań niepożądanych związanych z tarczycą i układem nerwowym, ale nie jest zalecany u pacjentów z niewydolnością serca12.

Czy któryś z tych leków można stosować u dzieci?

Nie, bezpieczeństwo i skuteczność dronedaronu, amiodaronu i wernakalantu nie zostały określone u dzieci i młodzieży12.

Który lek jest najlepszy do szybkiego przerwania migotania przedsionków?

Wernakalant działa najszybciej, przywracając rytm zatokowy u ponad połowy pacjentów w ciągu 90 minut1.

Czy można stosować dronedaron w ciąży?

Nie zaleca się stosowania dronedaronu w ciąży oraz podczas karmienia piersią1.

REKLAMA