Ogólne zasady dawkowania diltiazemu
Diltiazem dostępny jest głównie w formie tabletek powlekanych lub tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które należy przyjmować doustnie, popijając wodą, najlepiej przed posiłkami. Tabletki nie należy rozgryzać ani dzielić, jeśli nie jest to wyraźnie wskazane w opisie produktu123. Stosowanie diltiazemu najczęściej dotyczy leczenia dusznicy bolesnej (różnych postaci choroby niedokrwiennej serca) oraz nadciśnienia tętniczego45. Leczenie jest zazwyczaj długotrwałe, a wszelkie zmiany dawkowania powinny odbywać się pod kontrolą lekarza12.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Tabletki o przedłużonym uwalnianiu 90 mg: zwykle stosuje się 1 tabletkę dwa razy na dobę, co odpowiada 180 mg diltiazemu na dobę. Jeśli efekt nie jest wystarczający, dawkę można zwiększyć do 360 mg na dobę, przyjmując ją w dawkach podzielonych1.
- Tabletki o przedłużonym uwalnianiu 120 mg: zazwyczaj stosuje się 1 tabletkę dwa razy na dobę (razem 240 mg na dobę). Dawka może być zwiększona do maksymalnie 360 mg na dobę2.
- Tabletki o przedłużonym uwalnianiu 180 mg: przy dusznicy bolesnej najczęściej stosuje się pół tabletki dwa razy dziennie (180 mg na dobę). W nadciśnieniu tętniczym można zacząć od 1 tabletki rano (180 mg na dobę), zwiększając dawkę do 360 mg w razie potrzeby6.
- Tabletki powlekane 60 mg: standardowa dawka to 1 tabletka trzy razy na dobę (180 mg na dobę). Możliwa jest stopniowa modyfikacja do maksymalnie 360 mg na dobę, w dawkach podzielonych3.
W przypadku uzyskania zadowalającego efektu terapeutycznego, zaleca się co 2–3 miesiące sprawdzać, czy możliwe jest zmniejszenie dawki263.
Czas trwania leczenia
Leczenie diltiazemem jest zwykle długotrwałe i wymaga regularnych kontroli. Przerwanie lub zmiana dawkowania powinna odbywać się wyłącznie pod nadzorem lekarza12.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania diltiazemu w tej grupie wiekowej. Z tego względu nie zaleca się stosowania diltiazemu u dzieci i młodzieży723.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych może dojść do zwiększenia stężenia diltiazemu w organizmie. Z tego względu lek powinien być stosowany ostrożnie, a pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją, szczególnie na początku terapii. Nie ma jednak konieczności rutynowego zmniejszania dawki – dostosowanie jej następuje indywidualnie, w zależności od tolerancji i efektu leczenia7263.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z niewydolnością nerek również może wystąpić zwiększenie stężenia diltiazemu. W tej grupie pacjentów lek należy stosować ostrożnie, regularnie monitorując stan zdrowia, zwłaszcza czynność nerek. Zaleca się ścisłą obserwację, szczególnie na początku leczenia, ale nie podano konkretnej modyfikacji dawki – decyzję podejmuje lekarz prowadzący7263.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Podobnie jak w przypadku nerek, u osób z niewydolnością wątroby należy zachować ostrożność. Lekarz może zalecić modyfikację dawki lub częstsze kontrole, ponieważ stężenie diltiazemu w organizmie może być wyższe niż u osób zdrowych7263.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Diltiazem nie powinien być stosowany w okresie ciąży i karmienia piersią, ponieważ dostępne dane nie potwierdzają bezpieczeństwa jego stosowania w tych grupach89101112.
- Stosowanie diltiazemu u osób z zaburzeniami pracy serca, zwłaszcza z blokami serca czy bardzo wolnym rytmem serca, wymaga bardzo ścisłej kontroli.
- Niektóre postacie diltiazemu zawierają laktozę lub sacharozę – nie są odpowiednie dla osób z nietolerancją tych cukrów.
- W trakcie terapii należy regularnie monitorować tętno, ciśnienie i funkcję nerek.
- W razie wystąpienia niepokojących objawów (np. nasilone osłabienie, zawroty głowy, duszność), należy niezwłocznie poinformować lekarza131415.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie diltiazemu jest podobne niezależnie od tego, czy lek stosowany jest w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, czy nadciśnienia tętniczego. Różnice mogą dotyczyć tempa zwiększania dawki i liczby dawek przyjmowanych w ciągu doby, w zależności od reakcji organizmu na leczenie1263. W przypadku długotrwałego stosowania, zawsze warto rozważyć możliwość zmniejszenia dawki, jeśli uzyskano zadowalający efekt terapeutyczny263.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna zalecana dawka dobowa diltiazemu wynosi zazwyczaj 360 mg, niezależnie od stosowanej postaci leku1263. Przekroczenie tej dawki zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak silne obniżenie ciśnienia krwi, zaburzenia rytmu serca czy uszkodzenie nerek. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną16171819.
Diltiazem – schematy dawkowania dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Tabletki powlekane 60 mg: 1 tabletka 3 razy dziennie (180 mg/dobę), możliwa modyfikacja do 360 mg/dobę. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu: zwykle 180–360 mg/dobę w 1–2 dawkach podzielonych1263. |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania – brak danych dotyczących bezpieczeństwa723. |
| Osoby starsze | Stosować ostrożnie, dawka jak u dorosłych, kontrola kliniczna i ewentualna modyfikacja w zależności od tolerancji7263. |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Stosować ostrożnie, dawka jak u dorosłych, monitorować czynność nerek7263. |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Stosować ostrożnie, dawka jak u dorosłych, monitorować czynność wątroby7263. |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania – brak wystarczających danych o bezpieczeństwie89101112. |
Diltiazem – bezpieczne dawkowanie i monitorowanie terapii
Podsumowując, dawkowanie diltiazemu zawsze powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i rodzaju przyjmowanej postaci leku. Najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń lekarza oraz regularna kontrola stanu zdrowia, zwłaszcza w przypadku osób starszych, pacjentów z chorobami nerek lub wątroby, a także tych, którzy przyjmują inne leki mogące wpływać na pracę serca. Pamiętaj, by nie zmieniać samodzielnie dawki ani nie przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem1263.


















