Przedawkowanie desmopresyny – co warto wiedzieć?
Desmopresyna (Desmopressini acetas, Desmopressinum) to syntetyczny analog wazopresyny, czyli hormonu regulującego ilość wydalanego moczu. Stosuje się ją w różnych postaciach: jako tabletki doustne, liofilizaty doustne, tabletki podjęzykowe, aerozol do nosa oraz roztwory do wstrzykiwań12345. Dawka leku powinna być zawsze ustalana indywidualnie i zgodnie z zaleceniami lekarza, ponieważ zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża ilość desmopresyny może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia6.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu?
O przedawkowaniu desmopresyny mówimy wtedy, gdy do organizmu dostarczona zostaje większa ilość leku niż zalecana lub gdy, nawet przy standardowej dawce, jednocześnie przyjmuje się nadmierną ilość płynów. W takich przypadkach organizm zatrzymuje wodę, co prowadzi do tzw. zatrucia wodnego i zaburzenia poziomu sodu we krwi (hiponatremii)786.
- Przedawkowanie desmopresyny nie zawsze wynika z przyjęcia zbyt dużej ilości leku – niebezpieczne może być również przyjmowanie jej razem z nadmiarem płynów.
- Ryzyko poważnych powikłań rośnie u osób starszych oraz kobiet, które są bardziej wrażliwe na działanie desmopresyny.
- Objawy przedawkowania mogą pojawić się zarówno po jednorazowym, jak i po wielokrotnym przyjęciu leku.
- Każde podejrzenie przedawkowania wymaga pilnej oceny lekarskiej.
Objawy przedawkowania desmopresyny
Typowe objawy przedawkowania desmopresyny wynikają z nadmiernego zatrzymania wody w organizmie i spadku poziomu sodu we krwi (hiponatremii). Ich nasilenie może być różne – od łagodnych do bardzo ciężkich, zagrażających życiu91011.
- Układ nerwowy:
- Układ pokarmowy:
- Gospodarka wodno-elektrolitowa:
- Hiponatremia (obniżony poziom sodu we krwi)9
- Hipoosmolalność (obniżona ilość substancji rozpuszczonych we krwi)9
- Oliguria (zmniejszona ilość wydalanego moczu)9
- Obrzęk płuc (w ciężkich przypadkach)9
- Inne objawy:
Warto pamiętać, że ryzyko hiponatremii, czyli niebezpiecznego spadku sodu we krwi, jest większe u kobiet i osób w podeszłym wieku, a nasilenie objawów zależy od przyjętej dawki oraz ilości wypitych płynów1213.
Jak postępować w przypadku przedawkowania desmopresyny?
Jeśli istnieje podejrzenie przedawkowania desmopresyny, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i ograniczyć ilość przyjmowanych płynów79. W przypadku wystąpienia poważnych objawów, takich jak utrata przytomności czy drgawki, konieczne jest leczenie w warunkach szpitalnych.
- Przerwanie stosowania desmopresyny9
- Ograniczenie podaży płynów9
- W przypadku hiponatremii i ciężkich objawów – podanie wlewu izotonicznego lub hipertonicznego chlorku sodu (roztworu soli fizjologicznej lub hipertonicznej)9
- W razie drgawek i utraty przytomności – leczenie diuretykiem (np. furosemidem), które pomaga usunąć nadmiar wody z organizmu9
- Stałe monitorowanie stanu pacjenta w warunkach szpitalnych6
- Nawet standardowe dawki desmopresyny mogą być niebezpieczne, jeśli jednocześnie przyjmujemy dużo płynów.
- Hiponatremia (zbyt niski poziom sodu) może rozwijać się powoli i początkowo nie dawać wyraźnych objawów.
- Osoby starsze oraz kobiety są bardziej narażone na powikłania związane z przedawkowaniem.
- W razie wystąpienia niepokojących objawów, takich jak bóle głowy, nudności, dezorientacja lub drgawki, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Tabela podsumowująca: objawy, postępowanie i hospitalizacja
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (bóle głowy, niewielkie osłabienie, nudności) | Przerwanie leczenia desmopresyną, ograniczenie podaży płynów, obserwacja | Nie zawsze, ale wskazana konsultacja lekarska |
| Umiarkowane (senność, dezorientacja, przyrost masy ciała, zmniejszenie ilości moczu) | Jak wyżej, możliwe leczenie objawowe, monitorowanie poziomu sodu | Często wymaga hospitalizacji i monitorowania |
| Ciężkie (drgawki, utrata przytomności, obrzęk płuc) | Wlewy izotonicznego/hipertonicznego chlorku sodu, leczenie diuretykiem (furosemidem), intensywna opieka medyczna | Bezwzględnie wymagana hospitalizacja |
Desmopresyna – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania
Desmopresyna to skuteczny lek, który może przynieść ulgę wielu pacjentom z zaburzeniami wydalania moczu. Jednak jej stosowanie wymaga szczególnej ostrożności – zarówno dawka, jak i ilość przyjmowanych płynów muszą być dostosowane indywidualnie. Przedawkowanie desmopresyny, niezależnie od postaci leku (doustna, donosowa, podjęzykowa czy do wstrzykiwań), prowadzi do ryzyka poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, a nawet do stanów zagrożenia życia. Kluczowe znaczenie ma szybka reakcja i wdrożenie właściwego postępowania – od odstawienia leku i ograniczenia płynów, po specjalistyczne leczenie szpitalne w ciężkich przypadkach61411.


















