Ogólne zasady dawkowania deksmedetomidyny
Deksmedetomidyna jest lekiem stosowanym w szpitalach do uspokojenia (sedacji) dorosłych pacjentów, najczęściej na oddziałach intensywnej opieki medycznej (OIOM) oraz przed i w trakcie zabiegów diagnostycznych lub operacyjnych, które wymagają krótkotrwałego uspokojenia12345. Lek dostępny jest jako koncentrat lub gotowy roztwór do infuzji dożylnej i podawany wyłącznie przez personel medyczny w warunkach szpitalnych16.
Schemat dawkowania dla dorosłych
- Podstawowa dawka początkowa do infuzji dożylnej wynosi 0,7 mikrograma na kilogram masy ciała na godzinę (mcg/kg m.c./h)15.
- Dawkę można dostosować w zakresie od 0,2 do 1,4 mcg/kg m.c./h w zależności od reakcji pacjenta i wymaganego poziomu uspokojenia124.
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 1,4 mcg/kg m.c./h789.
- Nie zaleca się stosowania tzw. dawki nasycającej (wysycającej) w OIOM, ponieważ zwiększa to ryzyko działań niepożądanych79.
- Czas trwania terapii nie powinien przekraczać 14 dni bez ponownej oceny przez lekarza79.
Dawkowanie podczas sedacji proceduralnej (krótkotrwałe uspokojenie do zabiegów)
- Deksmedetomidyna podawana jest w infuzji nasycającej przez 10 minut w dawce 1 mcg/kg m.c.1011121314.
- W przypadku mniej inwazyjnych zabiegów (np. okulistycznych) dawka nasycająca może być mniejsza – 0,5 mcg/kg m.c. przez 10 minut10111315.
- Infuzja podtrzymująca rozpoczyna się zazwyczaj od dawki 0,6-0,7 mcg/kg m.c./h i jest dostosowywana w zakresie od 0,2 do 1 mcg/kg m.c./h, w zależności od potrzeb1611171815.
- Lek musi być podawany wyłącznie dożylnie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach szpitalnych.
- Podczas stosowania konieczne jest stałe monitorowanie pracy serca oraz oddychania pacjenta.
- Nie należy podawać leku w postaci tzw. bolusa (szybkiego jednorazowego wstrzyknięcia).
- Podczas zabiegów, jeśli konieczne jest szybkie pogłębienie uspokojenia, można podać inny lek uspokajający w małej dawce.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania deksmedetomidyny u dzieci i młodzieży (od 0 do 18 lat) nie zostały potwierdzone, dlatego nie można określić zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie wiekowej192021226.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych (powyżej 65 lat) zazwyczaj nie jest konieczna zmiana standardowej dawki, jednak osoby te mogą być bardziej podatne na obniżenie ciśnienia krwi (niedociśnienie)1611171815. W razie potrzeby lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki, szczególnie podczas zabiegów16.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania deksmedetomidyny1620171815.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Deksmedetomidyna jest metabolizowana w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność. Można rozważyć zmniejszenie dawki podtrzymującej, aby uniknąć nadmiernej sedacji lub wydłużonego działania leku192021226.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania deksmedetomidyny w okresie ciąży i karmienia piersią są ograniczone. Lek powinien być stosowany w tych grupach wyłącznie wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne i pod ścisłym nadzorem lekarza2324252627.
- Nie wolno przekraczać maksymalnej dobowej dawki 1,4 mcg/kg m.c./h.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak bradykardia (zwolnienie akcji serca), niedociśnienie, nadciśnienie, nadmierne uspokojenie, a nawet zatrzymanie akcji serca.
- W razie przedawkowania należy natychmiast przerwać lub zmniejszyć szybkość podawania leku oraz zastosować odpowiednie leczenie wspomagające.
- Objawy przedawkowania mogą być nasilone u osób z chorobami serca lub krążenia.
Zależność dawkowania od wskazań terapeutycznych
Dawkowanie deksmedetomidyny może się różnić w zależności od celu jej zastosowania:
- OIOM (Oddział Intensywnej Opieki Medycznej): Dawka początkowa i zakres modyfikacji jak opisano powyżej, bez stosowania dawki nasycającej15.
- Sedacja proceduralna: Zastosowanie dawki nasycającej przez 10 minut, a następnie dawki podtrzymującej dostosowanej do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta1014.
Deksmedetomidyna – podsumowanie dawkowania w praktyce klinicznej
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (OIOM) | Początkowo 0,7 mcg/kg m.c./h, modyfikacja w zakresie 0,2–1,4 mcg/kg m.c./h, brak dawki nasycającej, czas leczenia do 14 dni15 |
| Dorośli (sedacja proceduralna) | Infuzja nasycająca 1 mcg/kg m.c. przez 10 min (lub 0,5 mcg/kg m.c. przy mniej inwazyjnych zabiegach), podtrzymująca 0,2–1 mcg/kg m.c./h1014 |
| Dzieci i młodzież | Nie określono dawkowania – brak zaleceń |
| Osoby starsze (>65 lat) | Zwykle dawka jak u dorosłych; możliwość zmniejszenia dawki w razie potrzeby |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Nie wymaga modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Zalecana ostrożność, możliwość zmniejszenia dawki podtrzymującej |


















