Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneCzym jest mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wywiera swój efekt leczniczy w organizmie. Oznacza to, jak wpływa na różne procesy w ciele, aby przynieść oczekiwany efekt, taki jak zmniejszenie objawów choroby. Zrozumienie mechanizmu działania jest bardzo ważne, ponieważ pomaga lepiej pojąć, jak dana substancja może być wykorzystywana w leczeniu różnych dolegliwości12.
W przypadku dekslanzoprazolu warto wspomnieć o dwóch pojęciach: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika dotyczy tego, jak substancja działa na organizm (czyli jakie procesy hamuje lub pobudza), a farmakokinetyka opisuje, co dzieje się z substancją w organizmie – jak się wchłania, rozprowadza, jest przetwarzana i wydalana. Oba te aspekty są kluczowe dla pełnego zrozumienia działania dekslanzoprazolu13.
Jak dekslanzoprazol działa w organizmie?
Dekslanzoprazol należy do grupy leków zwanych inhibitorami pompy protonowej. Oznacza to, że blokuje on specjalny enzym w komórkach żołądka, który jest odpowiedzialny za produkcję kwasu solnego. Dzięki temu zmniejsza się ilość kwasu w żołądku, co przynosi ulgę osobom cierpiącym na refluks, zgagę czy inne dolegliwości związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu12.
- Dekslanzoprazol jest aktywną formą lanzoprazolu, która działa szczególnie skutecznie na komórki żołądka produkujące kwas.
- Hamowanie wydzielania kwasu następuje zarówno w spoczynku, jak i po posiłku.
- Substancja ta gromadzi się w komórkach żołądka i uaktywnia się w kwaśnym środowisku, gdzie blokuje enzym ATP-azę H+/K+ odpowiedzialny za produkcję kwasu.
- Efekt działania zależy od dawki i jest odwracalny – po odstawieniu leku produkcja kwasu stopniowo wraca do normy.
Dekslanzoprazol skutecznie podnosi pH soku żołądkowego, co oznacza, że treść żołądkowa staje się mniej kwaśna. Przykładowo, u osób przyjmujących 60 mg dekslanzoprazolu średnia wartość pH wynosiła 4,55, a przez około 71% doby pH utrzymywało się powyżej 4, co oznacza mniejsze ryzyko podrażnienia przełyku przez kwas żołądkowy45.
- Hamuje produkcję kwasu żołądkowego, co jest korzystne dla osób z refluksem i zgagą.
- Działa selektywnie w komórkach żołądka, nie wpływając bezpośrednio na inne narządy.
- Jego działanie utrzymuje się przez długi czas, zapewniając całodobową ochronę.
- Po zakończeniu terapii poziom kwasu wraca do normy w ciągu kilku dni do miesiąca.
Długotrwałe stosowanie dekslanzoprazolu może powodować zwiększenie poziomu gastryny (hormonu regulującego wydzielanie kwasu) we krwi. Jest to naturalna reakcja organizmu na obniżone wydzielanie kwasu i zwykle wraca do normy po odstawieniu leku. Warto wiedzieć, że nie odnotowano istotnych zmian w komórkach żołądka nawet po rocznym stosowaniu dekslanzoprazolu4657.
Dodatkowo, badania potwierdzają, że dekslanzoprazol nie wpływa na czynność serca i nie powoduje wydłużenia tzw. odstępu QT, co świadczy o bezpieczeństwie tej substancji pod tym względem89.
Jak organizm przetwarza dekslanzoprazol?
Dekslanzoprazol jest podawany doustnie w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Oznacza to, że substancja czynna uwalnia się stopniowo, co pozwala na dłuższe działanie i lepszą kontrolę objawów przez całą dobę310.
- Po połknięciu kapsułki, dekslanzoprazol zaczyna się wchłaniać i osiąga pierwsze maksymalne stężenie we krwi po 1–2 godzinach, a drugie po 4–5 godzinach.
- Maksymalne działanie obserwuje się po 4–6 godzinach od podania.
- Substancja ta silnie wiąże się z białkami krwi (ponad 96%), co pomaga w jej rozprowadzeniu po organizmie.
- Jest metabolizowana głównie w wątrobie, gdzie przekształca się do nieaktywnych metabolitów, które są następnie wydalane z moczem i kałem.
- Okres półtrwania, czyli czas, po którym ilość substancji we krwi zmniejsza się o połowę, wynosi około 1–2 godziny.
Ważne jest, że dekslanzoprazol można przyjmować niezależnie od posiłków – jedzenie nie ma większego wpływu na jego skuteczność. U osób starszych lek utrzymuje się nieco dłużej we krwi, ale różnice te nie mają istotnego znaczenia klinicznego1112131415161718.
U osób z problemami z wątrobą ekspozycja na dekslanzoprazol może być większa, dlatego w takich przypadkach czasem zaleca się niższą dawkę. Natomiast u osób z zaburzeniami czynności nerek nie obserwowano zmian w sposobie działania leku12131617.
- Dwa szczyty stężenia we krwi po podaniu kapsułki pozwalają na długotrwałe działanie.
- Metabolizowany głównie w wątrobie, wydalany przez nerki i przewód pokarmowy.
- Czas działania nie zmienia się istotnie u osób młodszych i starszych oraz między kobietami i mężczyznami.
- Nie trzeba dostosowywać dawki ze względu na płeć czy łagodne zaburzenia wątroby.
Co wykazały badania przedkliniczne?
Przedkliniczne badania nad dekslanzoprazolem i pokrewnym lanzoprazolem (z którego dekslanzoprazol się wywodzi) potwierdziły bezpieczeństwo stosowania tej substancji. Nie wykazano zagrożenia toksycznością, genotoksycznością (czyli uszkadzaniem materiału genetycznego) ani szkodliwego wpływu na płodność lub rozwój potomstwa w badaniach na zwierzętach, nawet przy wielokrotnie wyższych dawkach niż stosowane u ludzi1920212223242526.
W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano pewne zmiany, takie jak rozrost niektórych komórek żołądka czy łagodne nowotwory, jednak ich znaczenie dla ludzi nie jest jasne. Ważne jest, że u innych gatunków zwierząt nie obserwowano takich efektów. Badania rozrodu nie wykazały negatywnego wpływu na płód nawet przy bardzo wysokich dawkach. U młodych szczurów zauważono, że mogą być bardziej wrażliwe na pewne działania leku, ale te zmiany cofały się po zaprzestaniu podawania20222426.
Podsumowanie: Dekslanzoprazol – skuteczne i nowoczesne wsparcie w kontroli wydzielania kwasu żołądkowego
Dekslanzoprazol, będący nowoczesnym inhibitorem pompy protonowej, działa poprzez blokowanie produkcji kwasu żołądkowego na poziomie komórkowym. Dzięki innowacyjnej formule o podwójnym opóźnionym uwalnianiu, lek zapewnia długotrwałą kontrolę objawów refluksu i zgagi. Jego farmakokinetyka umożliwia skuteczne i wygodne stosowanie, niezależnie od posiłków czy pory dnia. Badania przedkliniczne i kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania tej substancji w różnych grupach pacjentów, a ewentualne działania niepożądane mają charakter przejściowy i odwracalny. Dzięki temu dekslanzoprazol stanowi skuteczną i bezpieczną opcję dla osób potrzebujących ochrony przed nadmiarem kwasu żołądkowego131921023.