Czym jest deksketoprofen i jak wygląda jego standardowe stosowanie?
Deksketoprofen to substancja czynna należąca do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), która działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo123. Stosowany jest w różnych postaciach leków: tabletkach powlekanych, granulacie do sporządzania roztworu doustnego, roztworach do wstrzykiwań i infuzji4567. Najczęściej spotykana dawka to 25 mg (doustnie lub w postaci granulatu) oraz 50 mg (w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji)46. Stosowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu deksketoprofenu?
O przedawkowaniu mówimy, gdy przyjęta dawka deksketoprofenu przekracza zalecaną przez lekarza lub producenta ilość, zarówno jednorazowo, jak i w ciągu doby8. Dla doustnych postaci leku, istotne jest, by nie przekraczać 5 mg/kg masy ciała w ciągu jednej godziny – powyżej tej wartości zaleca się już wdrożenie określonych działań, takich jak podanie węgla aktywowanego910. W przypadku podania leku dożylnie lub domięśniowo, również nie należy przekraczać zalecanej dawki – zwykle 50 mg jednorazowo4. Przedawkowanie może być przypadkowe lub celowe, a objawy mogą zależeć od ilości przyjętego leku, drogi podania oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta118.
Objawy przedawkowania deksketoprofenu
Chociaż nie są dokładnie znane wszystkie objawy przedawkowania deksketoprofenu, na podstawie doświadczeń z innymi lekami z tej grupy wiadomo, że mogą pojawić się dolegliwości głównie ze strony układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego1189. W przypadku preparatów złożonych, takich jak połączenie deksketoprofenu z tramadolem, mogą pojawić się dodatkowe objawy charakterystyczne dla opioidów12.
Typowe objawy przedawkowania deksketoprofenu
- Układ pokarmowy: wymioty, brak apetytu, bóle brzucha118910
- Układ nerwowy: senność, zawroty głowy, dezorientacja, bóle głowy118910
Objawy przedawkowania w preparatach złożonych (np. z tramadolem)
- Objawy deksketoprofenu: patrz powyżej
- Objawy tramadolu (opioid): zwężenie źrenic, wymioty, zapaść sercowo-naczyniowa, zaburzenia świadomości aż do śpiączki, drgawki, depresja oddechowa, w skrajnych przypadkach nawet zatrzymanie oddechu12
Co zrobić w przypadku przedawkowania deksketoprofenu?
W przypadku podejrzenia przedawkowania deksketoprofenu należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Postępowanie zależy od ilości przyjętego leku, czasu, jaki upłynął od zażycia, oraz występujących objawów8913.
- Leczenie objawowe: główną zasadą jest leczenie objawów, które występują u pacjenta, np. nawodnienie, monitorowanie funkcji życiowych1189
- Podanie węgla aktywowanego: zalecane jest podanie węgla aktywowanego w ciągu godziny od zażycia, jeśli dawka przekroczyła 5 mg/kg masy ciała (zarówno u dorosłych, jak i dzieci)9108
- Dializa: deksketoprofen można usunąć z organizmu za pomocą dializy119
- Preparaty złożone z tramadolem: w przypadku wystąpienia depresji oddechowej odtrutką jest nalokson; w przypadku drgawek stosuje się diazepam dożylnie13
- Nie ma specyficznego antidotum na przedawkowanie deksketoprofenu – leczenie polega na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu.
- Węgiel aktywowany jest skuteczny tylko wtedy, gdy zostanie podany w ciągu godziny od zażycia większej dawki.
- Dializa może być pomocna w usunięciu deksketoprofenu z organizmu, szczególnie w ciężkich przypadkach.
- W przypadku leków złożonych z tramadolem należy monitorować układ oddechowy i krążenia, gdyż mogą wystąpić ciężkie powikłania.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania deksketoprofenu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. nudności, ból brzucha, łagodna senność) | Obserwacja, leczenie objawowe, podanie węgla aktywowanego jeśli przyjęto >5 mg/kg mc. w ciągu godziny9 | Nie zawsze konieczna, zależnie od objawów i stanu ogólnego |
| Umiarkowane (np. powtarzające się wymioty, silniejsze zawroty głowy, dezorientacja) | Leczenie objawowe, podanie węgla aktywowanego, obserwacja, rozważenie hospitalizacji8 | Często zalecana, zwłaszcza u dzieci i osób starszych |
| Ciężkie (np. utrata przytomności, drgawki, depresja oddechowa – szczególnie w przypadku preparatów z tramadolem) | Leczenie szpitalne, podtrzymanie funkcji życiowych, dializa, podanie naloksonu (w przypadku tramadolu), diazepamu (w przypadku drgawek)13 | Zawsze konieczna |
Deksketoprofen – skutki przedawkowania i konieczność szybkiej reakcji
Przedawkowanie deksketoprofenu najczęściej wiąże się z wystąpieniem objawów ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego, takich jak wymioty, bóle brzucha, senność czy zawroty głowy. Choć objawy te zwykle nie są groźne dla życia, mogą wymagać szybkiej interwencji medycznej, zwłaszcza jeśli pojawiają się u dzieci, osób starszych lub pacjentów z chorobami przewlekłymi11912. W przypadku preparatów złożonych, takich jak połączenie deksketoprofenu z tramadolem, ryzyko poważnych powikłań, w tym depresji oddechowej czy drgawek, jest większe i wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej12. Najważniejsze jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego, a w razie potrzeby – zastosowanie specjalistycznych metod, takich jak dializa czy podanie odpowiednich leków odtruwających. Nie należy zwlekać z kontaktem z lekarzem, nawet jeśli objawy wydają się niegroźne.


















