Dawkowanie dapagliflozyny – podstawowe informacje

Dapagliflozyna jest lekiem doustnym, dostępnym w postaci tabletek o różnych dawkach. Jest stosowana u dorosłych i dzieci powyżej 10 roku życia w leczeniu cukrzycy typu 2, a także u dorosłych w leczeniu przewlekłej niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek123. Schemat dawkowania może się różnić w zależności od wskazania, wieku pacjenta, czynności nerek, wątroby oraz tego, czy lek jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Zalecana dawka dapagliflozyny w leczeniu cukrzycy typu 2, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek to 10 mg raz na dobę123.
  • Tabletki można przyjmować o dowolnej porze dnia, z jedzeniem lub bez jedzenia. Należy je połykać w całości45.
  • Jeśli stosujesz dapagliflozynę razem z insuliną lub lekami pobudzającymi wydzielanie insuliny (pochodne sulfonylomocznika), lekarz może zalecić zmniejszenie dawki tych leków, aby ograniczyć ryzyko hipoglikemii123.

Dawkowanie dapagliflozyny w połączeniu z metforminą

  • W tabletkach złożonych z dapagliflozyną i metforminą (np. 5 mg dapagliflozyny + 850 mg lub 1000 mg metforminy) zazwyczaj stosuje się jedną tabletkę dwa razy na dobę, najlepiej podczas posiłków, co zmniejsza ryzyko dolegliwości żołądkowych678.
  • Całkowita dobowa dawka dapagliflozyny w preparatach złożonych nie powinna przekraczać 10 mg na dobę, a metforminy – odpowiednio do czynności nerek i indywidualnych potrzeb pacjenta6910.
Ważne dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek:

  • U osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek skuteczność dapagliflozyny w leczeniu cukrzycy może być ograniczona111.
  • Przy GFR poniżej 45 ml/min działanie obniżające poziom cukru jest znacznie słabsze, a poniżej 25-30 ml/min nie zaleca się rozpoczynania leczenia dapagliflozyną11112.
  • W leczeniu niewydolności serca lub przewlekłej choroby nerek dapagliflozyna może być nadal stosowana przy niskim GFR, jeśli lekarz uzna to za korzystne112.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • U dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia z cukrzycą typu 2 zalecana dawka dapagliflozyny to 10 mg raz na dobę1133.
  • Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 10 lat oraz w innych wskazaniach niż cukrzyca typu 2135.

Osoby starsze

  • Nie ma potrzeby rutynowej modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku, ale należy częściej kontrolować czynność nerek, ponieważ ryzyko jej pogorszenia jest większe w tej grupie114.
  • W razie zaburzeń czynności nerek konieczne może być dostosowanie dawki metforminy (w przypadku preparatów złożonych)15.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Przy GFR 60-89 ml/min – można stosować pełne dawki (dapagliflozyna do 10 mg na dobę, metformina do 3000 mg na dobę)119.
  • Przy GFR 45-59 ml/min – dapagliflozyna do 10 mg na dobę, metformina do 2000 mg na dobę (dawka początkowa nie większa niż połowa maksymalnej)119.
  • Przy GFR 30-44 ml/min – dapagliflozyna do 10 mg na dobę, skuteczność glikemiczna jest ograniczona; metformina maksymalnie do 1000 mg na dobę (dawka początkowa nie większa niż połowa maksymalnej)119.
  • Przy GFR poniżej 30 ml/min – metformina jest przeciwwskazana, dapagliflozyna nie powinna być rozpoczynana; jej skuteczność jest znikoma119.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Dla dapagliflozyny w monoterapii: w łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki112.
  • W ciężkich zaburzeniach czynności wątroby zaleca się rozpoczęcie od 5 mg na dobę, a w przypadku dobrej tolerancji można zwiększyć do 10 mg1612.
  • Preparaty złożone z metforminą są przeciwwskazane przy zaburzeniach czynności wątroby1417.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Stosowanie dapagliflozyny nie jest zalecane w okresie ciąży oraz podczas karmienia piersią, ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie1819.
Co warto wiedzieć o maksymalnych dawkach i bezpieczeństwie:

  • Maksymalna dawka dapagliflozyny to 10 mg na dobę, niezależnie od wskazania i drogi podania111.
  • W preparatach złożonych z metforminą maksymalna dawka metforminy zależy od czynności nerek – od 1000 mg do 3000 mg na dobę, podzielone na 2-3 dawki119.
  • Przekroczenie maksymalnych dawek może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, takich jak odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe czy kwasica mleczanowa (przy metforminie)20.
  • W razie przedawkowania należy wdrożyć leczenie podtrzymujące, a w przypadku metforminy i wystąpienia kwasicy mleczanowej konieczna jest szybka interwencja medyczna i hemodializa21.

Dawkowanie w różnych wskazaniach

  • W leczeniu cukrzycy typu 2: dapagliflozyna 10 mg raz na dobę, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami12.
  • W leczeniu niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek: również 10 mg raz na dobę12.
  • W przypadku tabletek złożonych (np. z metforminą): dawkowanie zależy od dawki metforminy i funkcji nerek, ale nie przekracza 10 mg dapagliflozyny na dobę11.

Tabela dawkowania dapagliflozyny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (cukrzyca typu 2, niewydolność serca, przewlekła choroba nerek) 10 mg raz na dobę (tabletki jednoskładnikowe); 5 mg dwa razy na dobę w połączeniu z metforminą (tabletki złożone)
Dzieci i młodzież (≥10 lat, cukrzyca typu 2) 10 mg raz na dobę133
Osoby starsze Jak u dorosłych; kontrola czynności nerek i ewentualna modyfikacja dawki metforminy
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR 45-59 ml/min) Dapagliflozyna do 10 mg na dobę; metformina do 2000 mg na dobę, dawka początkowa nie większa niż połowa maksymalnej
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min) Dapagliflozyna nie powinna być rozpoczynana; metformina przeciwwskazana
Pacjenci z łagodnymi/umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby Nie jest konieczna modyfikacja dawki
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby Dapagliflozyna: początkowo 5 mg, w razie dobrej tolerancji do 10 mg; preparaty złożone przeciwwskazane

Dapagliflozyna – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo

Dapagliflozyna to nowoczesna substancja czynna, która może być stosowana zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Dawkowanie jest proste, ale w niektórych przypadkach wymaga dostosowania, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, u dzieci i młodzieży oraz osób starszych. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i regularnie kontrolować parametry zdrowotne podczas terapii dapagliflozyną612.

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę dapagliflozyny stosuje się najczęściej?

Standardowa dawka dapagliflozyny to 10 mg raz na dobę, niezależnie od wskazania.1

Czy dapagliflozynę można przyjmować z metforminą?

Tak, istnieją preparaty złożone zawierające oba leki. Dawkę ustala się indywidualnie, zależnie od czynności nerek.6

Jak dawkować dapagliflozynę u dzieci?

U dzieci powyżej 10 lat z cukrzycą typu 2 stosuje się 10 mg raz na dobę.13

Czy konieczna jest zmiana dawki dapagliflozyny przy zaburzeniach nerek?

Nie zawsze, ale przy GFR poniżej 45 ml/min skuteczność leku jest ograniczona. Nowe leczenie nie powinno być rozpoczynane przy GFR poniżej 25-30 ml/min.11

Co zrobić, jeśli zapomniałem przyjąć dawkę dapagliflozyny?

Przyjmij pominiętą dawkę możliwie szybko, ale nie bierz podwójnej dawki tego samego dnia.2