Jak działa dalteparyna?

Dalteparyna to lek przeciwzakrzepowy, należący do grupy heparyn drobnocząsteczkowych. Jej głównym zadaniem jest zapobieganie powstawaniu zakrzepów, czyli zatorów z krwi, które mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Działa poprzez wzmacnianie naturalnych mechanizmów organizmu hamujących krzepnięcie krwi, zwłaszcza przez wpływ na białko zwane antytrombiną. Dzięki temu skutecznie zmniejsza ryzyko tworzenia się skrzepów w naczyniach krwionośnych, nie powodując jednocześnie nadmiernego wydłużenia czasu krzepnięcia krwi123.

Wskazania do stosowania dalteparyny

Wskazania u dorosłych

Dalteparyna znajduje zastosowanie w różnych sytuacjach klinicznych, zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu powikłaniom zakrzepowym. Wskazania różnią się w zależności od potrzeb pacjenta oraz sytuacji zdrowotnej456789.

  • Leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich – stosowana w przypadku nagłego powstania skrzepu w głębokich żyłach, najczęściej kończyn dolnych46.
  • Niestabilna choroba wieńcowa – pomocna w leczeniu takich stanów jak niestabilna dławica piersiowa lub zawał serca bez załamka Q, gdzie istnieje ryzyko powstania skrzepu w naczyniach wieńcowych57.
  • Przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów z chorobami nowotworowymi – pozwala zmniejszyć ryzyko nawrotów zakrzepicy u osób z nowotworami, u których występuje zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych9.
  • Zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym – szczególnie podczas hemodializy lub hemofiltracji, które są stosowane u pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek48.
  • Profilaktyka przeciwzakrzepowa związana z zabiegami chirurgicznymi – dalteparyna jest wykorzystywana do zapobiegania powstawaniu zakrzepów u osób poddawanych operacjom, zwłaszcza jeśli istnieje podwyższone ryzyko zakrzepicy56.
  • Profilaktyka przeciwzakrzepowa u osób unieruchomionych z przyczyn medycznych – stosowana u pacjentów, którzy przez dłuższy czas muszą leżeć w łóżku, np. z powodu zastoinowej niewydolności serca, ostrej niewydolności oddechowej, ostrych infekcji, chorób reumatycznych lub zapalnych chorób jelit, szczególnie jeśli mają dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak wiek powyżej 75 lat, otyłość, nowotwór czy przebyte zakrzepy10.
Ważne: Dalteparyna jest stosowana w wielu poważnych schorzeniach, w tym u pacjentów onkologicznych oraz podczas zabiegów chirurgicznych. Wskazania do stosowania leku są ściśle określone i zależą od stanu zdrowia pacjenta, rodzaju choroby oraz ryzyka powikłań zakrzepowych. Bardzo istotne jest, aby dawkowanie i czas stosowania były dostosowane indywidualnie, a w niektórych sytuacjach, takich jak niewydolność nerek czy wiek podeszły, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i regularna kontrola stanu zdrowia.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Dalteparyna może być stosowana u dzieci i młodzieży, ale zakres wskazań jest bardziej ograniczony niż u dorosłych111213141516.

  • Leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dzieci i młodzieży w wieku od 1 miesiąca życia – to jedyne wskazanie, w którym dalteparyna jest zalecana dla tej grupy wiekowej1114.
  • Brak jest danych dotyczących stosowania dalteparyny u dzieci z zakrzepicą żył i zatok mózgu, szczególnie w przypadku zakażenia ośrodkowego układu nerwowego, dlatego w tych przypadkach nie jest ona zalecana17.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Dalteparyna nie jest zalecana u dzieci i młodzieży w innych wskazaniach niż leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, np. w profilaktyce powikłań zakrzepowych po zabiegach chirurgicznych czy w niestabilnej chorobie wieńcowej. Stosowanie u dzieci zawsze wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny lekarza17.

Inne szczególne grupy pacjentów

Dalteparyna może być stosowana u osób starszych, ale u pacjentów w wieku 80 lat i więcej ryzyko powikłań krwotocznych może być większe, zwłaszcza przy dawkach terapeutycznych. Zalecane jest wtedy ścisłe monitorowanie stanu klinicznego1718. U osób z niewydolnością nerek, szczególnie w przewlekłej postaci, konieczne może być indywidualne dostosowanie dawki oraz monitorowanie aktywności leku. W przypadku kobiet w ciąży zaleca się rozważenie stosowania dalteparyny tylko wtedy, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem, oraz pod ścisłą kontrolą lekarza17.

Tabela stosowania dalteparyny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich Tak Tylko w przypadku żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej Tylko w przypadku żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (od 1 m-ca życia) Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Niestabilna choroba wieńcowa Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (w chorobach nowotworowych) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Profilaktyka przeciwzakrzepowa po zabiegach chirurgicznych Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Profilaktyka przeciwzakrzepowa u chorych unieruchomionych z przyczyn medycznych Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją

Tabela powstała na podstawie aktualnych wskazań i zaleceń dotyczących dalteparyny456789.

Uwaga: Dalteparyna nie jest zalecana do zapobiegania zakrzepicy na zastawkach u pacjentów z protezami zastawek serca, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań potwierdzających jej skuteczność w tym wskazaniu. U dzieci i młodzieży jej zastosowanie ogranicza się wyłącznie do leczenia objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W każdym przypadku leczenia tym lekiem należy regularnie kontrolować stan zdrowia pacjenta i monitorować możliwe powikłania, zwłaszcza u osób z grup ryzyka.

Dalteparyna – skuteczne wsparcie w leczeniu i profilaktyce zakrzepów

Dalteparyna jest jednym z najważniejszych leków przeciwzakrzepowych, stosowanych zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu powikłań zakrzepowych. Jej skuteczność została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych, a szerokie spektrum zastosowań sprawia, że znajduje ona zastosowanie u różnych grup pacjentów, zarówno dorosłych, jak i dzieci. Warto jednak pamiętać, że zakres wskazań zależy od wieku, stanu zdrowia i towarzyszących chorób. Odpowiednie stosowanie dalteparyny pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko poważnych powikłań zakrzepowych, co przekłada się na bezpieczeństwo i poprawę jakości życia pacjentów456789.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się dalteparynę?

Dalteparyna jest stosowana w leczeniu i zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich, niestabilnej choroby wieńcowej, przewlekłej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów z nowotworami, podczas hemodializy oraz w profilaktyce powikłań zakrzepowych po zabiegach chirurgicznych lub u osób unieruchomionych12.

Czy dalteparynę można stosować u dzieci?

Tak, dalteparyna może być stosowana u dzieci od 1 miesiąca życia, ale tylko w leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej1.

Czy dalteparyna jest bezpieczna dla osób starszych?

Dalteparyna może być stosowana u osób starszych, jednak w tej grupie ryzyko powikłań krwotocznych jest większe, dlatego wymaga to szczególnej ostrożności i regularnej kontroli1.

W jakich przypadkach dalteparyna nie jest zalecana?

Dalteparyna nie jest zalecana do zapobiegania zakrzepicy na zastawkach u pacjentów z protezami zastawek serca oraz w innych wskazaniach niż leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u dzieci1.