Jak działa ceftazydym?
Ceftazydym należy do grupy antybiotyków zwanych cefalosporynami trzeciej generacji. Jego głównym zadaniem jest niszczenie bakterii poprzez blokowanie tworzenia ich ściany komórkowej, co prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej123. Dzięki temu ceftazydym jest skuteczny w walce z wieloma bakteriami, zwłaszcza tymi, które wywołują ciężkie i trudne do leczenia zakażenia. Substancja ta wykazuje szczególną aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych, a jej zakres działania obejmuje także niektóre szczepy oporne na inne antybiotyki13. Ceftazydym dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, co pozwala na szybkie i skuteczne działanie leku w organizmie45.
Wskazania do stosowania ceftazydymu u dorosłych
Ceftazydym jest szeroko stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza tych o ciężkim przebiegu lub powikłanych. Zakres wskazań może się nieco różnić w zależności od postaci leku i drogi podania, jednak ogólne zasady pozostają podobne678.
- Szpitalne zapalenie płuc – leczenie infekcji płuc, które pojawiają się podczas pobytu w szpitalu, w tym również zapalenia płuc u pacjentów wentylowanych mechanicznie678.
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych u pacjentów z mukowiscydozą – leczenie przewlekłych i nawracających infekcji oskrzeli i płuc u osób z mukowiscydozą67.
- Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – terapia poważnych zakażeń ośrodkowego układu nerwowego68.
- Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego oraz złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego – leczenie ciężkich infekcji uszu, zwłaszcza u osób z osłabioną odpornością67.
- Powikłane zakażenia dróg moczowych – leczenie infekcji układu moczowego, które są trudne do wyleczenia lub towarzyszą im inne schorzenia67.
- Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich – terapia głębokich, trudnych do leczenia infekcji skóry oraz tkanki podskórnej68.
- Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej – leczenie zakażeń takich jak zapalenie otrzewnej czy ropnie jamy brzusznej68.
- Zakażenia kości i stawów – terapia poważnych infekcji układu kostno-stawowego67.
- Zapalenie otrzewnej związane z dializami u pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CAPD)67.
- Leczenie pacjentów z bakteriemią – czyli obecnością bakterii we krwi, jeśli jej związek z jednym z powyższych zakażeń jest potwierdzony lub bardzo prawdopodobny67.
- Neutropenia z gorączką – ceftazydym można stosować u pacjentów z obniżoną liczbą białych krwinek i gorączką, jeśli przyczyną jest prawdopodobne zakażenie bakteryjne67.
Połączenie ceftazydymu z awibaktamem
Dostępna jest także postać leku, w której ceftazydym występuje w połączeniu z awibaktamem. Takie połączenie jest szczególnie zalecane w leczeniu:
- powikłanych zakażeń w obrębie jamy brzusznej,
- powikłanych zakażeń układu moczowego (w tym odmiedniczkowego zapalenia nerek),
- szpitalnego zapalenia płuc, w tym respiratorowego zapalenia płuc,
- bakteriemii powiązanej z powyższymi zakażeniami,
- zakażeń wywołanych przez tlenowe bakterie Gram-ujemne u pacjentów z ograniczonymi możliwościami leczenia12.
Wskazania do stosowania ceftazydymu u dzieci
Ceftazydym może być stosowany w leczeniu dzieci w każdym wieku, łącznie z noworodkami od urodzenia678. Wskazania u dzieci są bardzo podobne jak u dorosłych, ale konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki do wieku i masy ciała dziecka.
- Szpitalne zapalenie płuc68.
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych u dzieci z mukowiscydozą6.
- Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych6.
- Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego i złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego6.
- Powikłane zakażenia dróg moczowych6.
- Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich6.
- Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej6.
- Zakażenia kości i stawów6.
- Zapalenie otrzewnej związane z dializami otrzewnowymi6.
- Leczenie bakteriemii, jeśli związek z powyższymi zakażeniami jest potwierdzony lub prawdopodobny6.
- Leczenie pacjentów z neutropenią i gorączką, kiedy podejrzewa się zakażenie bakteryjne6.
Podobnie jak u dorosłych, ceftazydym może być stosowany u dzieci w profilaktyce zakażeń dróg moczowych w czasie przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (TURP), jednak zabieg ten dotyczy głównie dorosłych mężczyzn9.
- Wszystkie postaci ceftazydymu (w tym w połączeniu z awibaktamem) są przeznaczone do stosowania u dzieci, w tym u noworodków, jednak dawkowanie i bezpieczeństwo powinny być zawsze dostosowane indywidualnie do wieku i masy ciała dziecka612.
- Niektóre wskazania, jak profilaktyka zakażeń po TURP, mają zastosowanie głównie u dorosłych.
- Nie zaleca się stosowania ceftazydymu w monoterapii w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie, które mogą być oporne na jego działanie. W takich sytuacjach lekarz może zalecić terapię skojarzoną z innymi antybiotykami911.
Stosowanie ceftazydymu w szczególnych grupach pacjentów
- Osoby starsze: Ceftazydym może być stosowany u osób starszych, jednak ze względu na możliwość osłabienia czynności nerek, dawka leku powinna być odpowiednio dostosowana1314.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: W tej grupie pacjentów konieczne jest zmniejszenie dawki ceftazydymu, ponieważ lek jest wydalany przez nerki i jego nagromadzenie może prowadzić do powikłań neurologicznych1314.
- Kobiety w ciąży: Ceftazydym może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka1516.
- Kobiety karmiące piersią: Lek przenika w niewielkich ilościach do mleka matki, jednak nie powinien mieć istotnego wpływu na karmione niemowlę1516.
Tabela: Wskazania do stosowania ceftazydymu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Szpitalne zapalenie płuc | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia dolnych dróg oddechowych u chorych na mukowiscydozę | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Powikłane zakażenia dróg moczowych | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Powikłane zakażenia jamy brzusznej | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia kości i stawów | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zapalenie otrzewnej związane z dializami otrzewnowymi | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Leczenie bakteriemii | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Neutropenia z gorączką | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Okołooperacyjna profilaktyka zakażeń dróg moczowych (TURP) | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
Ceftazydym jako skuteczny antybiotyk w leczeniu ciężkich zakażeń
Ceftazydym to antybiotyk o szerokim zastosowaniu w leczeniu poważnych i trudnych do opanowania zakażeń bakteryjnych zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w tym noworodków. Dzięki skutecznemu działaniu wobec wielu szczepów bakterii, w tym opornych na inne leki, ceftazydym jest często wybierany przez lekarzy w leczeniu szpitalnych zapaleń płuc, powikłanych zakażeń dróg moczowych, zakażeń kości i stawów, a także w terapii pacjentów z neutropenią i gorączką. Ważnym aspektem jest konieczność dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek oraz szczególna ostrożność w stosowaniu leku u kobiet w ciąży. W połączeniu z awibaktamem ceftazydym zyskuje jeszcze większą skuteczność w zwalczaniu trudnych infekcji wywołanych przez bakterie oporne. Wybór tego antybiotyku powinien zawsze opierać się na rozpoznaniu rodzaju zakażenia i ocenie wrażliwości drobnoustrojów6712.


















