REKLAMA

Jak wygląda dawkowanie cefazoliny?

Cefazolina jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, stosowanym przede wszystkim w leczeniu zakażeń bakteryjnych wymagających szybkiego i skutecznego działania. Lek podawany jest wyłącznie pozajelitowo, czyli przez wstrzyknięcie dożylne lub domięśniowe, a także w formie infuzji dożylnej123.

Standardowa dawka cefazoliny zależy od ciężkości zakażenia, wieku, masy ciała oraz sprawności nerek pacjenta23. Lek występuje najczęściej w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, w fiolkach po 1 g lub 2 g45.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (od 12 lat, masa ciała ≥ 40 kg)

  • W przypadku zakażeń wywołanych przez drobnoustroje bardzo wrażliwe na cefazolinę: 1–2 g na dobę w 2 lub 3 równych dawkach podzielonych (czyli co 8 lub 12 godzin)263.
  • Przy zakażeniach umiarkowanie wrażliwych: 3–4 g na dobę w 3 lub 4 dawkach (co 6 lub 8 godzin)23.
  • W ciężkich zakażeniach dawka może być zwiększona do 6 g na dobę, podawana w 3 lub 4 dawkach23.
  • Wyjątkowo, w bardzo ciężkich przypadkach, stosowano dawki do 12 g na dobę, choć to rozwiązanie jest rzadkie17.

Profilaktyka okołooperacyjna

  • Standardowo podaje się 1–2 g cefazoliny na 30–60 minut przed rozpoczęciem zabiegu chirurgicznego8910.
  • Jeśli operacja trwa dłużej niż 2 godziny, w trakcie zabiegu można podać dodatkową dawkę 0,5–1 g89.
  • W szczególnych przypadkach, np. po dużych zabiegach ortopedycznych lub kardiochirurgicznych, leczenie można przedłużyć do 3–5 dni po operacji, zgodnie z zaleceniami lekarza811.
Ważne informacje dotyczące drogi podania cefazoliny:

  • Lek podaje się wyłącznie pozajelitowo – domięśniowo lub dożylnie, w postaci wstrzyknięć lub infuzji.
  • Roztworów zawierających lidokainę nie wolno podawać dożylnie – są przeznaczone tylko do wstrzyknięć domięśniowych.
  • Wstrzyknięcia powinny być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny.
  • Przed podaniem konieczne jest właściwe rozpuszczenie proszku zgodnie z zaleceniami producenta.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • W większości przypadków lekkich i umiarkowanych zakażeń zaleca się 25–50 mg/kg masy ciała na dobę, podzielone na 2–4 dawki1213.
  • W ciężkich zakażeniach dawka może być zwiększona do 100 mg/kg masy ciała na dobę, podzielona na 3 lub 4 dawki1415.
  • Cefazolina nie powinna być stosowana u wcześniaków i noworodków w wieku poniżej 1 miesiąca, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie1415.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • U osób starszych z prawidłową czynnością nerek nie ma konieczności zmiany dawki – stosuje się schematy jak u dorosłych1617.
  • W przypadku zaburzeń czynności nerek dawka powinna być odpowiednio zmniejszona1617.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • W łagodnych zaburzeniach (klirens kreatyniny ≥55 ml/min): stosuje się standardowe dawki i odstępy czasowe1213.
  • W umiarkowanej niewydolności (klirens 35–54 ml/min): standardowa dawka, ale podawana co 8 godzin1213.
  • W ciężkiej niewydolności (klirens 11–34 ml/min): połowa zwykle stosowanej dawki co 12 godzin1213.
  • W bardzo ciężkiej niewydolności (klirens ≤10 ml/min): połowa zwykle stosowanej dawki co 18–24 godziny1213.
  • U dzieci z umiarkowaną niewydolnością nerek stosuje się 25% dawki dobowej co 12 godzin, a w ciężkiej – 10% dawki dobowej co 24 godziny1617.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie ma jednoznacznych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy współistniejącej niewydolności nerek1819.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Cefazolina nie wykazuje działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, jednak stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią powinno być rozważone przez lekarza indywidualnie, w zależności od sytuacji klinicznej2021.
Bezpieczeństwo i ryzyko przedawkowania cefazoliny

  • Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak ból głowy, zawroty głowy, drgawki czy podrażnienie ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek.
  • W przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie przerwać podawanie leku i skontaktować się z lekarzem.
  • Nie istnieje specyficzne antidotum, ale cefazolina może być usuwana z organizmu podczas hemodializy2223.

Maksymalna dawka dobowa cefazoliny

Maksymalna dawka dobowa cefazoliny wynosi zazwyczaj 6 g na dobę u dorosłych, choć w wyjątkowych sytuacjach klinicznych, pod ścisłym nadzorem lekarza, stosowano dawki do 12 g na dobę2124. U dzieci maksymalna dawka to zwykle 100 mg/kg masy ciała na dobę1415.

Przedawkowanie cefazoliny może powodować poważne działania niepożądane, w tym drgawki, szczególnie u pacjentów z chorobami nerek. W przypadku przedawkowania konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna2223.

Podsumowanie dawkowania cefazoliny w praktyce

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież (≥12 lat, ≥40 kg) 1–2 g/dobę (zakażenia wrażliwe); 3–4 g/dobę (zakażenia umiarkowane); do 6 g/dobę (ciężkie zakażenia), w 2–4 dawkach podzielonych
Dzieci i młodzież 25–50 mg/kg mc./dobę w 2–4 dawkach; w ciężkich zakażeniach do 100 mg/kg mc./dobę w 3–4 dawkach
Pacjenci w podeszłym wieku Jak u dorosłych, o ile funkcja nerek jest prawidłowa
Pacjenci z niewydolnością nerek Modyfikacja dawki w zależności od klirensu kreatyniny (np. ½ dawki co 12–24 godziny przy ciężkiej niewydolności)
Noworodki <1 m.ż. Nie zaleca się stosowania

Prawidłowe dawkowanie cefazoliny jest kluczowe dla skuteczności leczenia i bezpieczeństwa pacjenta. Zawsze należy stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza, który bierze pod uwagę wiek, masę ciała, rodzaj zakażenia oraz funkcjonowanie nerek pacjenta231213.

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się cefazolinę dorosłym?

Najczęściej co 8 lub 12 godzin, w zależności od ciężkości zakażenia i zaleceń lekarza.

Czy cefazolinę można podawać dzieciom?

Tak, ale dawkowanie jest dostosowane do masy ciała i wieku dziecka. Nie stosuje się u noworodków poniżej 1 miesiąca życia.

Jak zmienia się dawkowanie cefazoliny przy niewydolności nerek?

Dawkę i odstępy pomiędzy dawkami należy zmniejszyć w zależności od stopnia niewydolności nerek.

Jaka jest maksymalna dawka cefazoliny na dobę?

U dorosłych zazwyczaj nie przekracza 6 g na dobę, wyjątkowo do 12 g w ciężkich zakażeniach. U dzieci do 100 mg/kg masy ciała.

Czy cefazolinę można stosować w ciąży?

Stosowanie w ciąży rozważa lekarz indywidualnie. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego.

REKLAMA